Reportage

In Leur blijft het stil tijdens de jaarwisseling, terwijl Neerbosch-Oost keihard wil knallen

Hans Schraven, de initiatiefnemer van een vuurwerkvrij Leur. Beeld Koen Verheijden
Hans Schraven, de initiatiefnemer van een vuurwerkvrij Leur.Beeld Koen Verheijden

Twee buurten, twee gedachten over vuurwerkvrije zones. De Gelderse buurtschap Leur is zo goed als vuurwerkvrij, gewoon omdat de bewoners het willen. De Nijmeegse volksbuurt Neerbosch-Oost kent rond Oud en Nieuw ook een zone waar niet geknald mag worden, maar die is opgelegd. ‘Dit is wellicht olie op het vuur.’

Geen vuurwerkafval in Leur

In de pittoreske buurtschap Leur, die valt onder de Gelderse gemeente Wijchen, staan verspreid tussen de landerijen en bossen een stuk of vijftig woningen. Veelal oude, rietgedekte boerderijen, paardenhouderijen en statige buitenhuizen. Inwoner Hans Schraven hield elk jaar zijn hart vast als Oud en Nieuw naderde. “Paarden, koeien of schapen schrikken van het steeds zwaarder wordende vuurwerk, proberen te vluchten en kunnen zich verwonden. Ook huisdieren raken vaak in paniek. Daarnaast hebben veel woningen rieten daken en als daar vuurwerk in komt, is er geen houden meer aan.”

Het was wachten op een ongeluk en dat gebeurde drie jaar geleden. Op Schravens woning kwamen pijlen terecht en twee van zijn ganzen lieten het leven door vuurwerk, afgestoken bij een nabijgelegen vakantieboerderij. Om zich heen hoorde hij dat meer mensen zich stoorden aan het geknal. Kon dat niet anders?

Schraven nam contact op met burgemeester Hans Verheijen die aanraadde de stemming te peilen onder de inwoners van Leur. Samen met zijn vrouw Sandra ging Schraven de deuren langs. Het resultaat was een 100 procent-score: de 130 inwoners wilden allen meewerken aan een vuurwerkvrij Leur.

Het dorp hangt vol met bordjes met de tekst: ‘Met respect voor mens en dier, dus knallen doe je niet hier’. “Er zijn wel wat mensen die vuurwerk willen afsteken, maar dat doen ze buiten het dorp, ver weg van de huizen en dieren”, zegt Schraven. Ook de vakantieboerderijen zijn voortaan vuurwerkvrij. Vorig jaar was er op 1 januari geen vuurwerkafval te vinden in Leur. Missie geslaagd dus. Dit jaar is het gebied nog wat groter. Inmiddels beslaat het bijna de hele oppervlakte van Leur, zo’n vijf vierkante kilometer.

Volgens Schraven hebben bewoners in het hele land de kans het heft in eigen hand te nemen en een vuurwerkvrije zone in te stellen, zonder bemoeienis van de overheid. “Bespreek al vroeg in het jaar hoe je om wilt gaan met vuurwerk. Als er toch liefhebbers zijn, wijs je samen een aantal plekken aan waar je naar hartelust kunt knallen. Als je daar ook nog een barbecue en muziekinstallatie neerzet, is dat een hartstikke gezellige plek. Dan is het voor iedereen, of je nu wel of niet van vuurwerk houdt, leuk om Oud en Nieuw te vieren.”

Bumper Bardal uit Neerbosch-Oost: ‘Als iets niet mag, gaan sommige mensen juist provoceren’. Beeld Koen Verheijden
Bumper Bardal uit Neerbosch-Oost: ‘Als iets niet mag, gaan sommige mensen juist provoceren’.Beeld Koen Verheijden

‘Gun de mensen hun tradities en pleziertjes’

Na jaren van vuurwerkoverlast vond de gemeente Nijmegen het ­genoeg geweest. In een klein gedeelte van de wijk Neerbosch-Oost, ongeveer ter grootte van een voetbalveld, mag met Oud en Nieuw geen vuurwerk worden afgestoken. Voor veel mensen in de wijk is niet precies duidelijk waar het gebied begint of eindigt. Er staan geen bordjes, maar de direct omwonenden hebben wel een brief ontvangen.

De bewoners van de Bazuinstraat mogen dit jaar alleen vuurwerk afsteken in hun voortuin. Op straat, bij het Cruyff Court en krachtsportvereniging Atlas én op het nabijgelegen hondenpoepveldje, mag er geen rotje, geen pijl de lucht in. “Ik vind het een rare maatregel, die volgens mij niets gaat opleveren”, zegt Bumper Badal, die al dertig jaar bij Atlas werkt en de bewoners goed kent. “Vroeger vlogen er nog wel­eens auto’s in brand, maar dat is lang geleden.” Wel staken jongeren vorig jaar een container in brand, werden agenten bekogeld met vuurwerk en werd er een bushokje vernield. Badal: “Maar dat gebeurt overal met Oud en Nieuw”.

Seyma Biber woont in het vuurwerkvrije gebied. Ze vindt het een prima besluit, want ze houdt niet van het geknal. “Maar ik weet niet of het verbod mensen zal stoppen, het is wellicht olie op het vuur.”

Dat sluit Badal ook niet uit. “Er mag steeds minder. En als iets niet mag, gaan sommige mensen juist provoceren. En wat zegt zo’n zone nou? Je mag hier geen vuurwerk afsteken, maar aan de overkant op het bruggetje kan de politie je niks maken. Dat bruggetje ligt pal onder de Honinghoeve, een woonzorgcentrum voor ouderen. Daar zullen de bewoners niet blij mee zijn.”

Burgemeester Bruls heeft laten weten niet extra te handhaven in het vuurwerkvrije gebied, de politie wordt ingezet waar die op dat moment nodig is. Toch verwacht hij dat het aanwijzen van twee specifieke locaties (ook in de Nijmeegse wijk Tolhuis is een vuurwerkvrije zone) kan helpen om overlast te voorkomen. Als de proef een succes is, komen er mogelijk meer vuurwerkvrije gebieden. Badal: “Ik snap dat de overheid vuurwerkvrije zones aanwijst in de buurt van dieren of oude mensen, maar gun de rest hun tradities en plezier.”

Lees ook:

Gemeenten laten de burger zelf vuurwerkvrije zones instellen

Mag het nog vuurwerk afsteken rond Oud en Nieuw? Gemeenten laten de keuze aan de burger: de vrijwillig vuurwerkvrije zone neemt een vlucht.

Kabinet wil geen verbod op knalvuurwerk en pijlen

Het kabinet wil geen algeheel verbod op knalvuurwerk en vuurpijlen. Dat schrijven minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) en staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat) aan de Tweede Kamer in een brief die in handen is van persbureau ANP.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden