In La Roque d'Anthéron de sterren piano onder de sterren

Een park met 365 platanen, Zuid-Franse zomeravonden en het spel van tientallen pianisten van wereldniveau in de openlucht. Dit zijn de ingrediënten die het Internationale Pianofestival van La Roque d'Anthéron doen uitspringen boven de talloze zomerse muziekfestivals. Al vijfentwintig jaar.

La Roque d'Anthéron ligt tussen Avignon en Aix-en-Provence in het dal van de Durance. Het plaatsje heeft toeristisch veel minder te bieden dan de middeleeuwse pareltjes Lourmarin, Bonnieux of Cucuron in het nabijgelegen Lubéron-gebergte. De schat van La Roque is het Parc du Château de Florans, een uniek kasteelpark dat zich vanaf de rand van het dorp uitstrekt tot de rivier. Hier wordt het merendeel van de festivalconcerten gehouden. Verborgen in het bos liggen twee openluchttheaters. Het grootste biedt plaats aan zo'n 3000 bezoekers. Het overdekte podium is gebouwd boven een vijver; akoestische panelen moeten ervoor zorgen dat het publiek de musici zo goed mogelijk hoort. Wie in het centrum zit, hoeft niet te klagen, meer naar buiten toe vervliegt de klank behoorlijk. Maar ook dán is het bijzonder om de pianoklanken onder de sterren te horen, vooral tijdens de zogenaamde pianonachten van 8 uur ' s avonds tot ver na middernacht.

De eerste Nuit de piano van dit jaar was 29 juli en centraal stond Martha Argerich (live op de Nederlandse radio uitgezonden). Naar Concertgebouw-maatstaven was het publiek voorbeeldig hoestvrij. Des te meer bijgeluiden waren uit de omgeving te horen. Naast het geruis van de wind door de bladeren was dat vooral het luide getsjirp van de cicaden, die de zinderende hitte leken te verklanken. Ondanks de overdreven klapwiekende slag van dirigent Alexander Rabinovitch hielden de duizenden beestjes strak vast aan hun eigen metrum. Hun samenspel was gelijker dan dat van het Symfonieorkest van Vlaanderen in Prokofjevs ' Klassieke Symfonie'.

Toen Argerich zelf op het podium verscheen om Prokofjevs derde Pianoconcert markant en helder te spelen, werd het donkerder. De cicaden zwegen, nog slechts een enkele krekel mengde zich in de muziek. Rond middernacht sliep de natuur volledig, en toen klonk Beethovens Tripelconcert zoals dat in geen zaal kan klinken, gloedvol vertolkt door Argerich en de zeer begaafde gebroeders Renaud en Gautier Capuçon op viool en cello.

In de pauzes van de concerten verdringt het publiek zich altijd rond de stalletjes met cd's, muziekboeken en T-shirts. Na afloop staan talloze mélomanen, zoals de festivalgangers in de Franse pers worden genoemd, in de rij voor handtekeningen van de solisten.

Dat duurde deze avond lang. Pas om twee uur ' s morgens verscheen Argerich met de andere musici en festivalleiding in het restaurant om het solistensouper te gebruiken, een vaste traditie in La Roque. Onder de disgenoten bevindt zich altijd Paul Onoratini, de onverwoestbare, inmiddels 85-jarige oprichter van het festival en oud-burgemeester van La Roque. In 1981 startte hij in het park van het Château de Florans, waar hij een kuuroord geopend had, een internationaal pianofestival. De organisatie gaf hij van meet af aan in handen van de bekende festivalprogrammeur René Martin uit Nantes. Al vanaf het eerste jaar lukte het om enkele van de grootste concertpianisten in het festival te krijgen, onder wie Svjatoslav Richter, Joeri Egorov (naar wie nu een straat vernoemd is in het dorpje) en in de twee volgende jaargangen volgden Martha Argerich, Claudio Arrau, Vladimir Ashkenazy en Ivo Pogorelich. Direct stond La Roque op de muzikale wereldkaart, en dat bleef zo. Gevestigde pianisten vinden het een eer er te spelen en voor jonge musici kan een geslaagd optreden de start van een grote carrière betekenen. Van overal ter wereld komen publiek en pers. Hotels en campings zijn dan ook maanden van tevoren volgeboekt.

Begon het festival in 1981 met 9000 bezoekers en 9 concertdagen, tegenwoordig duurt het een ruime maand, en komen er tussen de 70 000 en 80000 bezoekers op af. Dit jaar zijn er meer dan 70 pianisten te beluisteren, solistisch, met orkest en in kamermuziek. Onder hen velen uit het ' meesterseriecircuit'. Dit jaar zijn dat naast Argerich onder meer, Leive Ove Andsnes, Boris Berezovski, Frank Braley, Brigitte Engerer, Nelson Freire, Nikolai Luganski, Olli Mustonen, Enrico Pace, Anne Queffélec, Dezsö Ránki, Grigori Sokolov en Christian Zacharias.

Vanouds worden ook optreden aangeboden aan jonge talenten, die na een succesvol recital in la Roque vaak een glorievolle toekomst kunnen tegemoet zien. Zo nam Argerich het zestienjarige ' wonderkind' Adriel Gomez Mansur mee, die indruk maakte met zijn bijzondere, ongekunstelde Schubert-spel.

In de programma's is plaats voor alle stijlen, kamermuziek, hedendaagse werken en jazz. Daarnaast zijn er orgel-, klavecimbel-en fortepianoconcerten. De programmering is bont: de pianisten hebben vrij spel. Van een rode draad door het festival heen is nauwelijks sprake en er zijn zelfs doublures. Zo speelde Nikolai Luganski een keuze uit de Preludes van Rachmaninov drie dagen voordat Boris Berezovski deze integraal zou vertolken. Overigens was dat wél interessant, omdat de uitvoeringen zo verschilden. Luganski musiceerde met een aristocratische verfijning en helderheid die aan het spel van de componist deden denken. Berezovski's benadering was stoffelijker en zelfs soms wankel. Enigszins een teleurstelling voor een pianist van zijn niveau.

Naast het slotpark heeft het festival nog een aantal vaste concertlocaties, zoals de steengroeve van Rognes, enkele dorpskerkjes en de Etang d'Aulnes, gelegen in het natuurreservaat bij St.-Martin-de-Crau. Hier klonk bijvoorbeeld het Pianoconcert van Maurice Ohana, krachtig vertolkt door Jean-Claude Pennetier, de pianist aan wie dit werk is opgedragen.

De abdij van Silvacane, het monumentale, Romaanse klooster in het Durance-dal, is een van de meest feeërieke festivallocaties. Voor de ' Via Crucis' van Franz Liszt is geen betere omgeving voorstelbaar. Onder wolken heen en weer flitsende vleermuizen gaven pianiste Brigitte Engerer en het koor Accantus er een gepassioneerde uitvoering van.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden