Minaret

In Jemen blijf je van de stammen af

In Jemen is het uit den boze om de stam te beledigen. Beeld Thinkstock

Elk land heeft wel een heilig taboe. In Jemen is dat de stam. Beledig desnoods iemands vader of moeder, maar blijf af van de stam. Een staaltje van tribale solidariteit deed zich twee weken geleden voor in de hoofdstad Sanaa. 

Bij het gerechtshof betoogden leiders van de stam Bani Mattar Mekhlaf Ayyash voor de vrijlating van hun collega sjeik Walid.

Volgens de stam liet de openbare aanklager het vuur openen op de betogers, door soldaten. Gelukkig hadden die hun dag niet en mikten ze consequent fout. Net als de aanklager waren ook de betogers moslims. In theorie zouden zij hun stamoudste streng moeten veroordelen, want hij ruilde de islam in voor het bahaigeloof. Maar stamsolidariteit woog zwaarder.

Die aanklager ging te ver. Een rare schietpartij is in Jemen tot daaraan toe, zeker nu er een oorlog woedt waar analytisch zelden een touw aan vast te knopen valt. Het is een duivelse potpourri van godsdienstige twisten, tribalisme, verwelkte Arabische lente, regionalisme, terrorisme, Al-Qaida, IS, shiitische milities, Amerikaanse liquidatiedrones, Saoedische bombardementen, honger, epidemieën en Iraanse bemoeienis. 

Van de hoeveelheid geweren in het land zou zelfs een wapenlobbyist uit Texas asgrauw wegtrekken. Ze schrikken daarginds niet van een knallend rotje, maar een aanklager die zwaaiend met een vuurwapen betogers uitscheldt, en belooft dat hun vergoten bloed tot kniehoogte zal rijzen, geldt ook in Jemen als onfatsoenlijk.

Tolerantie

De betogers prezen de tolerantie van sjeik Walid. Maar volgens bahais werkt zijn goedheid juist in zijn nadeel. Justitie denkt dat hij met zijn oprechte levenswandel probeert de jeugd te verlokken zelf bahai te worden. Een gevaarlijk rolmodel dus, vandaar de arrestatie. Tientallen bahais zijn ondergedoken. Ook hen ‘beschuldigt’ justitie van eerlijkheid en vriendelijkheid, meldt de Bahai World News Service.

De Jemenitische bahais - het zijn er een paar duizend - kijken argwanend naar Iran. Het bahaigeloof ontstond in dat land, in de negentiende eeuw, als een hervormingsbeweging met nadruk op tolerantie. Met hevige vervolgingen probeerde Iran het bahaisme in de kiem te smoren. 

Elders won de jonge godsdienst meer aanhang, wereldwijd zijn er zo’n vijf miljoen bahais. In moslimlanden hebben ze het moeilijk. Zelfs de verste nazaten van de eerste bahais gelden volgens scherpslijpers nog steeds als afvallige moslims, ook al waren ze vanaf hun nulde bahai. 

In Iran leken in de eerste jaren na de islamitische revolutie van 1979 de vervolgingen van de negentiende eeuw te zijn teruggekeerd. Er zouden tweehonderd bahais zijn geëxecuteerd.

Later veranderde Iran zijn tactiek. Minder brute vervolging, wel beknotting, bijvoorbeeld door de toegang tot hoger onderwijs te blokkeren. De afgelopen tien jaar zijn de arrestaties weer toegenomen. Zo zit al sinds 2008 de zevenkoppige leiding van de Iraanse bahais gevangen. 

Een memorandum uit 1991 over de ‘bahaise kwestie’, gericht aan de Iraanse ‘geestelijke gids’ Ali Khamenei, heeft het ook over ‘vernietiging’ van de ‘culturele wortels’ van de bahais buiten Iran.

Bijvoorbeeld in Jemen? De machtige shiitische Houthi-militie daar leunt op het eveneens shiitische Iran. Volgens Jemenitische bahais heeft de campagne tegen hen Iraanse vingerafdrukken. Als ze gelijk hebben dan rijst de vraag hoe de ‘regionale supermacht’ Iran, die God aan zijn zijde waant en rustig Amerika en Europa uitdaagt, bang kan zijn voor dat nietige beetje bahais in Jemen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden