In jaartallen gaat 'duizend' er nooit uit, 'honderd' wel

Taalvragen van lezers:

1094 1915 spreken we uit als 'negentienvijftien', maar 2015 noemen we niet 'twintigvijftien'. Waarom?

Twenty(-)ten, twenty(-)fifteen e.d. zijn in het Engels gebruikelijke verklankingen van jaartallen als 2010 en 2015. Vermoedelijk onder invloed daarvan kom je soms ook twintigtien, twintigvijftien e.d. tegen. Een in 2010 opgerichte ontwerpstudio in Waalre heet Twintigtien. Een columnist van een Bredase krant verwelkomde in januari zijn lezers in twintigvijftien.

Zeldzaam zijn die vormen wel. In het Nederlands laten we in de uitspraak van jaartallen vaak wel honderd weg, maar duizend niet. Columbus kwam in veertientweeënnegentig in de Nieuwe Wereld aan, maar Normandiërs begonnen Engeland te veroveren in duizend zesenzestig, niet in tienzesenzestig.

Voor de omissie van honderd gelden overigens beperkingen. Wie zegt bijvoorbeeld dat de Magna Carta in twaalfvijftien door de Engelse koning Jan zonder Land ondertekend werd? Kenners van de middeleeuwse geschiedenis, zeker, maar anderen houden het vermoedelijk op twaalfhonderdvijftien. Kortom, het lijkt erop dat honderd in de uitspraak van de meesten pas verdwijnt als daaraan tien voorafgaat. De Hoekse en Kabeljauwse twisten begonnen in dertiennegenveertig, maar Bernard van Clairvaux stierf in elfhonderdrieënvijftig. Een apart geval zijn uiteraard ronde jaartallen als 1900, waarvoor niemand negentiennul-nul gebruikt.

In het Engels kun je trouwens het type twenty-fifteen ook niet onbeperkt toepassen. Twenty-one en twenty-nine bijvoorbeeld hebben immers al de betekenis '21' en '29'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden