In honkbal is gokken een open zenuw

De Amerikanen maken zich op voor de World Series, later deze maand, de apotheose van het honkbalseizoen. Maar de traditiesport wordt bedreigd, door doping en gokken.

Wat is erger? Een sterspeler van New York Yankees die bij een nep-dokter van een anti-verouderingskliniek de spuit erin zet? Of een coach die gokt op wedstrijden waar hij zelf de hand in heeft?

In het licht van de huidige jacht op de sporters die prestatiebevorderende middelen gebruiken zou je zeggen: drogeren.

Niet in de Verenigde Staten.

In het Amerikaanse honkbal vinden de beleidsbepalers gokken op de eigen sport het grotere kwaad. Dat valt te concluderen na bestudering van twee discussies die momenteel in het honkbal worden gevoerd en die zich centreren rond twee vragen. Vraag 1: Heeft Alex Rodriguez van New York Yankees met een jaar schorsing niet een te lichte straf gekregen voor structureel dopegebruik (groeihormonen, testosteron), en 2: Waarom verdient de in 1989 vanwege gokpraktijken levenslang van honkbal uitgesloten Pete Rose geen rehabilitatie?

In Amerika verschenen onlangs twee boeken die indirect deze vragen behandelen: een prachtige biografie over speler/coach Pete Rose en een gedetailleerd onderzoeksboek over het 'Biogenesis-schandaal', met in de hoofdrol de voor 2014 geschorste Rodriguez.

Match-fixing

Gokken is de open zenuw van de Major League Baseball (MLB). De schokgolven die in 1919 door de sport gingen zijn nog altijd voelbaar. In dat najaar lieten acht spelers van Chicago White Sox zich omkopen door professionele gokkers en verloren opzettelijk de World Series. Sterspeler Shoeless Joe Jackson werd, net als zeven ploeggenoten, voor eeuwig verbannen uit de sport. Dat is de reden dat Shoeless Joe ondanks zijn imposante statistieken nooit een plaats heeft gekregen in de Hall of Fame van het honkbal.

Eenzelfde lot draagt Pete Rose, die van 1963 tot en met 1986 speelde voor met name de Cincinnati Reds. Rose is een grootheid in de VS. Hij bezit talloze records, waaronder dat van meeste honkslagen ooit en meeste gespeelde wedstrijden. In 1984 werd hij speler/coach van de Reds en vijf jaar later kreeg hij de levenslange schorsing omdat hij op zijn eigen sport gokte.

Gokken op je eigen sport vinden we zo erg omdat het de betrokken speler (of coach) vatbaar maakt voor wat we nu match-fixing noemen. Een grote, niet meer terug te betalen gokschuld, is in te lossen bij je schuldeisers met het beïnvloeden van wedstrijden. Met die voorkennis kunnen andere gokkers weer geld verdienen, en zo betaal je de schuld terug. Het is overigens nooit bewezen dat Rose zijn eigen wedstrijden heeft gemanipuleerd.

Dat Rose in Amerika niet hoeft te rekenen op een coulante houding komt door zijn aanvankelijke ontkenning van de feiten en zijn laconieke opstelling. Hij zag het probleem niet zo (gokken ja, maar manipulatie nee) en hij ontbeerde de empathie om oprecht te klinken.

Desondanks vroeg hij afgelopen zomer toch weer om clementie van de 'commissioner', de hoogste baas van MLB. Tot zijn verbanning is opgeheven blijft Rose over zijn zonde grappen maken. Als hij ballen signeert doet hij dat soms met de tekst: 'I am sorry I bet on baseball ¿ Pete Rose.'

Geldzucht

In de wereld van de gedrogeerde sporter is geen plek voor dit soort lolligheden. Doping zuigt de humor uit de sport, want de lichamelijke gevaren zijn groter en de sporter heeft de kennis nodig van louche medicijnmannen, die via valse recepten aan de verboden producten komen.

Het verhaal van Alex Rodriguez en de ondergang van anti-verouderingskliniek Biogenesis toont deze treurnis in al haar naaktheid; een wereld van hedonisme, geldzucht, eenzaamheid, misleiding en egoïsme. Deze Biogenesis-zaak kwam een paar jaar geleden aan het rollen nadat honkballer Manny Ramirez werd gepakt en een schorsing kreeg van vijftig wedstrijden. In de documenten die Ramirez in 2009 overlegde om zijn onschuld te bewijzen kwam de naam voor van Tony Bosch, de eigenaar van Biogenesis.

Alex Rodriguez, die in 2003 al ontmaskerd werd als steroïde-gebruiker, was door mindere prestaties in paniek geraakt en de opmerkelijke comeback van Ramirez zette Rodriguez aan het denken. Via een aantal handlangers maakte hij kennis met Biogenesis, waar hij voor 12.000 dollar per maand groeihormonen en testosteronzalf aanschafte.

Homerun-record

Jarenlang liet het Amerikaanse honkbal zijn sterspelers hun gang gaan. Zo hard als ze optraden tegen gokkers als Rose en Shoeless Jackson, zo laks reageerden ze op de dopers, zoals Mark McGwire en Sammy Sosa die in de zomer van 1998 de fans in extase brachten met hun jacht op het oude homerun-record uit 1961. De stadions stroomden vol, het record ging eraan, iedereen was blij. Maar de sport was verrot.

Na verschillende onderzoeken en schandalen presenteerde senator George Mitchell in 2007 zijn rapport, waarna er harder werd opgetreden, in de lagere profdivisies. In de vier daaropvolgende seizoenen werden slechts vijf gerenommeerde krachten uit de MLB ontmaskerd, onder wie Manny Ramirez. Gezien de bevindingen van het Mitchell-rapport was dit zorgwekkend laag. In de Biogenesis-zaak kregen vorig jaar vijftien spelers schorsingen opgelegd.

Je zou denken dat de rol van 40-jarige Rodriguez, die in zijn loopbaan ongeveer 240 miljoen dollar aan salaris opstreek, is uitgespeeld. Maar houd rekening met een comeback. Half augustus vertelde de eigenaar van New York Yankees dat zijn club ervan uitgaat dat Rodriguez zich komend seizoen weer zal melden voor het trainingskamp.

Ondertussen bepleitte Rose zijn zaak nog maar eens. Dit keer bij de nieuwe commissioner die begin 2015 zijn kantoor zal betrekken. Dat Rodriguez in het geval van een terugkeer in de stadions ongetwijfeld met boe-geroep zal worden ontvangen, zal Rose gezeten voor zijn tv knarsetandend aanzien.

Tot die tijd tekent hij, op verzoek, ook ballen met de volgende tekst: 'I didn't do steroids ¿ Pete Rose.'

Misdaad in de sport

"Georganiseerde misdaad vormt de grootste bedreiging voor de sportwereld." Dat zei David Howman, secretaris-generaal van het mondiale antidopingbureau Wada, deze week in Londen tijdens een conferentie over de bescherming en beveiliging van de sport.

Volgens Howman hebben criminele bendes nu al ongeveer een kwart van de beroepsmatige sportbeoefening min of meer in handen. Daarbij gaat het om handel in verboden middelen, match-fixing, omkoping en andere vormen van fraude en corruptie.

In mei vorig jaar maakte Europol haar onderzoeksresultaten na anderhalf jaar speuren in het voetbal bekend: 380 verdachte duels, in vijftien landen en ruim vierhonderd verdachte personen.

De Spaanse voetballer Gabriel 'Gabi' Fernandez van Atletico Madrid verklaarde vorige week tegenover een rechter dat hij in opdracht van zijn oude club Real Zaragoza in 2011 geld heeft overhandigd aan Levante in ruil voor gegarandeerde winst. Door de 2-1 zege (twee doelpunten van Gabi) bleef Zaragoza daarbij in de hoogste divisie.

In de Spaanse krant El Mundo zegt Gabi slechts te hebben gedaan 'wat de club hem vroeg'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden