In hete juli van 2006 duizend doden méér dan in een gewone julimaand / Nationaal plan bij hittegolf

Hete zomers komen in Nederland steeds vaker voor. Het nationaal hitteplan moet kwetsbare groepen tijdens een hittegolf beschermen.

Voornamelijk ouderen, chronisch zieken en mensen met overgewicht lopen risico’s bij een hittegolf. In de zomer van 2003 in Frankrijk en tijdens de hittegolven van 2005 en 2006 in Nederland was er een verhoogde sterfte bij deze kwetsbare groepen zichtbaar.

Vooral in juli 2006, de warmste maand sinds drie eeuwen, eiste de warmte zijn tol. In die maand stierven 1000 mensen meer dan in een gemiddelde julimaand. Hoeveel ouderen dit betrof is niet duidelijk, omdat het aantal sterftecijfers in verpleeghuizen niet apart werd bijgehouden.

Deze verontrustende constateringen waren voor staatssecretaris Jet Bussemaker (Volksgezondheid) een reden om een nationaal hitteplan te ontwerpen. Gisteren stuurde ze het plan naar de Tweede Kamer. Uitgangspunt is dat instellingen en zorgverleners instaan voor de kwaliteit van de zorg, zeker in warme tijden. Het ministerie van VWS, het RIVM, het Nederlandse Rode kruis, ActiZ en GGD Nederland zijn nauw betrokken bij de uitvoering ervan.

Het nationale hitteplan bevat informatiemateriaal met praktische aanwijzingen om kwetsbaren zo goed mogelijk te wapenen tegen de warmte. Voor instellingen en zorgverleners is die informatie speciaal gericht op beheersing van de binnenapparatuur en aanpassing van de zorg. De focus van het nationale hitteplan ligt in 2007 op bewustmaking, alertheid en het bieden van handelingsmogelijkheden. Dit jaar ligt het accent vooral op kwetsbare ouderen. Bussemaker gaat deze zomer meteen aan de slag.

Over verantwoordelijkheden en financiële middelen rept Bussemaker maar weinig. Er worden wel handreikingen gedaan, maar de precieze rollen en de verantwoordelijkheden van betrokken partijen moeten nog verder uitgekristalliseerd worden. „Het plan vereist geen bouwkundige aanpassingen voor tehuizen”, meent de woordvoerster van VWS. „Maar op lange termijn zal er wel gekeken worden naar hittebestendig bouwen.”

Er zijn nog veel verzorg- en verpleegtehuizen in Nederland die niet hitteproof zijn. Voor veel ouderen is het dan geen pretje om in hun snikhete kamer te vertoeven. Om de temperatuur in de kamers beheersbaar te houden, adviseert het hitteplan om ’s nachts goed te luchten en te ventileren. Een goede buitenzonwering is onontbeerlijk. Gordijnen en lamellen moeten overdag zoveel mogelijk gesloten worden. Ventilatoren en mobiele airco’s moeten de ruimten koel houden. Onnodige warmteproductie door elektrische apparatuur moet zoveel mogelijk voorkomen worden.

Peter Op ’t Veld is adjunct directeur van Cauberg-Huygen, Raadgevende Ingenieurs B.V. . Hij noemt de maatregelen in het plan geen structurele oplossingen voor het probleem. „Mobiele airco’s zijn milieu-onvriendelijk. Bovendien heeft het negatieve effecten op de gezondheid van ouderen.”

Ook vindt hij de apparaten niet gebruiksvriendelijk voor ouderen. En ze veroorzaken ook nog eens veel geluidsoverlast. ’s Avonds luchten en ventileren noemt hij ook een groot risico. „De kans op inbraken in benedenwoningen neemt dan toe.”

Bij nieuwbouw wordt er volgens Op ’t Veld steeds meer gebruik gemaakt van vloerverkoeling. Dit systeem is volgens hem milieuvriendelijker. In bestaande bouw is het moeilijk om kant- en klare klimaatregulerende middelen te vinden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden