In het ziekenhuis eindelijk vrij

Van een onzer verslaggevers AMERSFOORT - Loopt er niet genoeg personeel rond in onze zorginstellingen? Laten de bezuinigingen straks nog wel ruimte voor geestelijke verzorgers? Prof. M. den Dulk, kerkelijk hoogleraar praktische theologie in Leiden, klaagde eens bij een oude leermeester, toen zijn echtgenote in het ziekenhuis lag: die chirurg van zijn vrouw was zo weinig communicatief. “Wat is dat, communicatief?”, bromde de oude heer. Den Dulk legde het uit. “Dan denk ik dat het maar goed is dat die dokter dat niet is; die man moet gewoon zijn werk doen.”

Gisteren vierde de Vereniging van geestelijke verzorgers in zorginstellingen haar 25ste verjaardag; zij keek vooral vooruit, na het jaar 2000. Ook Den Dulks collega M. ter Borg had een opstekertje voor de zilveren VGVZ: hij beloofde haar een gouden toekomst.

Op dit moment zijn geloof en hoop van de patiënt meer gericht op de witte jas en het infuus dan op de g.v. en het gebed, aldus Ter Borg. Mensen switchen even gemakkelijk van partner als van religieuze voorstelling; we zien levensbeschouwelijk zwalken en fundamentalisme hand-in-hand - tegenpolen als antwoorden op dezelfde onzekerheid.

In gemeente en parochie verdwijnen volgens Ter Borg degenen die te ver afwijken vanzelf uit beeld. En de pastor zegt: de mensen geloven niet meer. Of was het dat de pastor hun geloof niet kon of wilde zien? In ziekenhuis of verpleeghuis lopen de mensen niet weg en móéten de geestelijke verzorgers zien wat mensen geloven en kunnen zij zich niet terugtrekken in de eigen verkondiging.

Prof. Den Dulk proefde het ziekenhuis als een 'huis van vrijheid', 'vrij' van werk en omgeving, vrij om rechtmatig ziek te zijn, te herstellen dan wel te sterven, maar voor wat de geestelijke verzorging betreft ook een plaats om vrij te worden, om nog onvermoede dingen in het leven aan het licht te laten komen.

Geestelijke verzorging is niet gebaat bij schaamte voor de eigen identiteit noch bij de gedachteloze verabsolutering daarvan, vindt Den Dulk, maar zij vaart wel bij de “creatieve wederkerigheid tussen de bijzondere traditie en de algemene humanitaire zorg”.

Heeft de christelijke gemeente dan geen specifieke boodschap te brengen in de zorginstelling? Nee, denkt Den Dulk. Haar bijzondere opdracht is niet om daar iets te brengen, maar daar naar iets te zoeken: “het geheim van een God die de zieke niet minder acht en wiens Naam huist bij mensen die er niet goed aan toe zijn. Hier moet ze zijn. Dat is haar ambt.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden