Klein verslag

In het oosten, waar Duitsland begon, behaalde de AfD haar grote winst

Beeld Wim Boevin000

In Bad Bentheim wisselen loc en treinpersoneel. Daarnet reed ik nog door Nederland, in een Duitse trein, die anders is dan de Nederlandse. Hij is gestoffeerd, schoon, de geluiden klinken meer gedempt. Men spreekt niet, men leest. 

Reizen in een Duitse trein is een ander soort reizen. De afstanden zijn groter, en ook de stress. Op deze zondag zie ik veel Duitsers met koffers, die instappen in Rheine, Osnabrück, Minden, elkaar blokkerend in gangpaden, met veel 'Entschuldigung' en op bitse toon wijzend op gereserveerde zitplaatsen. 'Sie sitzen auf meinem Platz'.

Er heerst in dit land een zwaarte, die wij niet kennen. Op het Centraal Station van Hannover krioelt het rond het middaguur van de mensen, veel mannen met bier, in blik of fles, niet alleen die met een clubsjaal om luid brullend uit treinen vallen.

Ik koop gehaast een broodje Leberkäse bij een streng kijkende dame en stap over in de trein naar Maagdenburg; vandaar gaat het met een regionale boemel over deels overwoekerde sporen richting Saksen-Anhalt, naar Quedlinburg – de bakermat van Duitsland.

Beeld Wim Boevin000

Dat van die bakermat bedenk ik niet zelf, het staat op de brochures die het stadje aan de noordkant van de Harz uitgeeft. In Quedlinburg is Duitsland als natie geboren, zo wil men, toen in 919 de hertog van Saksen tot koning Hendrik I werd gekroond. Hier had hij zich in het slot op de heuvel gevestigd, met de latere Romaanse stiftskerk waar de relikwieën van Sint-Servaas, de heilige van Maastricht, bewaard zouden blijven; slot en kerk zijn er nog steeds, inclusief het aan zijn voet verrezen stadje, nog wonderlijk middeleeuws met zijn kasseien, zijn ruim duizend vakwerkhuizen, zijn markten en pleinen.

Quedlinburg is ook een van die weinige oude stadjes die de laatste oorlog tamelijk onbeschadigd doorstonden, al deed de DDR bijna wat de geallieerden en Sovjets nalieten: het stadje zo laten vervallen dat het nog maar net van de afbraak kon worden gered.

Als ik er aankom, op de late zondagnamiddag, regent het. Verval is er nog steeds, aan het stationsgebouw te zien. Het is er stil, mijn kleine rolkoffer davert oorverdovend over het oude plaveisel de binnenstad in. Een vrouw fietst voorbij, met argwanende blik. Achter haar fiets een karretje met een nat hondje erin. Ik loop door zestiende, zeventiende-eeuwse straatjes, balken, leem, metselwerk, kleine ramen met vitrage erachter en vaal licht. Smeedijzeren uithangborden aan de gevels.

Nog weet ik niet dat de Duitse aarde politiek zal beven. Ik breng mijn koffer naar mijn hotel en begeef me naar de oude markt, voorbij een bladderend paleis met scheefgezakte poort.

Een bord wijst naar een kieslokaal. Onder een poort door, langs een kinderspeelplaats, een schoolgebouw in. In twee klaslokalen staan schermen als poppenkasten op schoolbanken. Fotograferen is er verboden.

Nog geen uur later zie ik in mijn hotelkamer de eerste prognoses op televisie. De afstraffing van de traditionele volkspartijen. De grote winst van de AfD, de Alternative für Deutschland.

Die winst ligt vooral hier, in het oosten. Waar de Duitse geschiedenis, die zo zwaar zou worden, begon.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden