In het nieuwe stadhuis past veel meer dan de gemeente

Het nieuwe gemeentehuis is groter dan ooit. Het huisvest niet alleen de burgemeester, de wethouders en burgerzaken, maar ook de sociale dienst, scholen of de kunstuitleen. En het is ontworpen door een echte architect.

Het lijkt een trend te worden. Steeds meer gemeenten bouwen een nieuw stadhuis, waar ruimte is voor tal van gemeentelijke diensten.

Ede, Sittard-Geleen, IJmuiden, Boxmeer, Meppel, Kampen, Alphen aan de Rijn, Goes en Vlissingen bouwden hedendaagse architectonische hoogstandjes. Wel even iets anders dan de tweedehands kantoorgebouwen waar gemeenteambtenaren vroeger in moesten werken.

Delft is nog niet zover. De ambtenaren daar zitten nog verspreid over tien locaties. Dat betekent veel fietsen, van de ene vergadering naar de andere.

Het betekent ook een heleboel kosten aan huur en onderhoud. Daarom besloot Delft dat er een nieuw gemeentehuis moest worden gebouwd.

Een loeigroot stadhuis, waarin burgemeester en wethouders iedere ochtend tegelijk binnenkomen met de ambtenaren van het Centrum voor Werk en Inkomen (CWI) en waar de burger ook nog een loket vindt voor het afhalen van een paspoort. De inwoners van Delft kunnen nu kiezen uit vijf ontwerpen.

De klacht van Delft is te horen in veel gemeenten in Nederland: dat verschillende gemeentelijke diensten op verschillende adressen huizen. Dat is duur en inefficiënt, vindt ook Zaanstad, dat al dertig jaar na de voltooiing van het vorige stadhuis begint aan de bouw van een nieuwe. Het oude, aan de rand van de stad, ligt toch eigenlijk te ver weg en was bovendien te klein om alle diensten te herbergen: Zaanstad heeft ook vestigingen in een viertal andere kantoren in de uitgestrekte gemeente. Dat moet nu anders. In 2007 zal in Zaanstad een nieuw stadshart verrijzen, met op het station een nieuw stadskantoor waarin alle functies van de gemeente samenkomen. En, anders dan twintig jaar geleden in Amsterdam, wordt er in Zaanstad niet gemopperd over de kosten. De 67 miljoen euro die het nieuwe gebouw gaat kosten, wordt opgebracht uit de verkoop van de oude locaties.

,,De huidige arbo-normen maken het onwenselijk om bestaande gebouwen te verbouwen tot gemeentehuisvesting”, concludeert de Haarlemse PvdA na een grondig onderzoek naar de vraag of het echt wel nodig is om 87 miljoen uit te geven aan een nieuw stadskantoor, ter vervanging van de acht kantoren waar nu de ambtenaren van Haarlem zitten. Ook in Haarlem zal het grootste deel van de kosten worden opgebracht uit de verkoop van oude locaties. Toch is daar de kogel nog niet helemaal door de kerk. Nu de Socialistische Partij na de gemeenteraadsverkiezingen is toegetreden tot het college, staat het besluit weer op losse schroeven. De SP ziet liever dat de ambtenaren naar een leegstaand belastingkantoor verhuizen. In september wordt de knoop doorgehakt.

Besluit Haarlem tot nieuwbouw, dan volgt ook deze gemeente de laatste modetrend. Want waar een gemeentelijke dienst in de vorige eeuw bij voorkeur werd gehuisvest in een leegstaand kantoorgebouw, wordt nu nieuwbouw gepleegd.

Sommige architecten zijn inmiddels grootleveranciers van nieuwe stadhuizen, zoals Urbis in Rotterdam. De gemeente Goes is in haar nopjes met het nieuwe onderkomen: ,,Het nieuwe gebouw biedt ruim plaats aan alle 150 medewerkers van de gemeente Goes en daarnaast aan het CWI, UWV en CIZ.”

„Dat was voorheen wel anders. Twintig jaar geleden verhuisde de gemeente vanuit het stadhuis aan de markt naar het voormalige landbouwcentrum in de binnenstad. In de loop der jaren groeide het aantal medewerkers zodanig dat men extra ruimte moest huren en uiteindelijk verdeeld over vier locaties kwam te werken. De versnippering van de organisatie ging ten koste van de communicatie. Een ander probleem was de klimaatbeheersing in deze gedateerde panden.”

De nieuwe gemeentelijke verzamelgebouwen hebben een eigentijdse naam gekregen: het stadskantoor.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden