In het land van burgemeesters is het Hermansje de geijkte formule

Nooit lezen, anonieme commentaren op internet, ik weet het. Al helemáál niet citeren. Toch ééntje dan. 'Hemeltergende arrogantie' - omdat het wel een keer of acht onder de Zutphense petitie tegen Loek Hermans staat, doelend op de Gelderse Commissaris van de koning, Clemens Cornielje. Omdat die nog geen twee maanden nadat Hermans flink gedeukt uit de Eerste Kamer vertrok - 'wanbeleid' bij zorginstelling Meavita - opgewekt diezelfde Hermans introduceerde als waarnemend burgemeester van Zutphen. "Het is een man met veertig jaar bestuurservaring. Iedereen loopt wel eens een krasje op", verklaarde Cornielje in de Volkskrant.

Hoe gaat zoiets? De commissaris is niets verplicht. Dus als hij uit beleefdheid de gemeenteraad raadpleegt, laat hij dat wel merken. Wie er over wat gaat is geen punt van discussie. Dus hoefde Cornielje niet eens te reageren op de voorkeurskandidaat van de raad zelf. Wat heet kandidaat. Komen zij met een lokale held, hij heeft een landelijk kopstuk. Dat gemor gaat wel over. Foute inschatting, constateerde hij achteraf. "Op zoveel verzet had ik niet gerekend."

Het werd een hele toestand. Want al was de raad akkoord, er kwam een enquête, een petitie, de Socialistische Partij draaide, een lokale volgde. Binnen een week was Loek Hermans zowel benoemd als vertrokken, nog voor hij zelfs maar een blik op de Zutphense ambtsketen had kunnen werpen. Dat tekent, zo zegt bestuurskundige Rinus van Schendelen in de Gelderlander, de veranderende tijden. "Het einde van het old boys network is in zicht."

Het zou kunnen. Toen Rob Metz in 2013 burgemeester van Soest werd, was er ook een petitie. "Wij zijn tegen de benoeming van de nieuwe burgemeester van Soest", schreven 400 mensen. Ook toen becommentarieerden ze de 'hemeltergende arrogantie' van de commissaris van Utrecht - maar toen had het nog geen effect. Metz kwam, ondanks Apeldoorn. Daar deed de VVD'er Metz als wethouder 'grondzaken' en probeerde hij een verlies van 200 miljoen voor de raad stil te houden. 'De grond wordt duur betaald', heette het rapport waarop hij in 2012 viel.

Metz viel trouwens, heel gek, omhoog. Eenmaal wethouder af werd hij waarnemend burgemeester van Overbetuwe, van Oost Gelre, om uiteindelijk in Soest te landen. Zoiets overkwam ook Alex van Hedel, óók VVD. Die kwam vier jaar terug als burgemeester van Neerijnen in de knoei vanwege een verhuisvergoeding. Wel opgestreken, niet echt verdiend. 'Onhandig' werd het eufemisme, en Van Hedel ging. Een maand later was hij waarnemend burgemeester van Brummen, bijna twee keer groter dan Neerijnen. Hij is onlangs tot vaste burgemeester benoemd.

Of neem Frans Weekers, de gevallen staatssecretaris van VVD-huize. Die had in 2014 de Bulgarenfraude fors verkeerd aangepakt. Even zat hij thuis, maar inmiddels heeft hij er alweer bijna twee waarnemend-burgemeestersposten op zitten: eerst Heerlen, nu Beek. Aan de laatste komt binnenkort een einde.

Is het voorbij, het old boys network? Misschien, maar het kan even goed dat Weekers naar Zutphen gaat. Laat die commentaren maar komen, hij leest ze echt niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden