In het Amerikaanse Jackson Hole is het de Fed versus Trump

Trump nomineerde Jerome Powell in november vorig jaar als nieuwe voorzitter van de Fed, het stelsel van Amerikaanse centrale banken. Powell trad afgelopen februari aan. Hier spreekt hij de pers toe in de tuin van het Witte Huis.Beeld REUTERS

In het prachtige Amerikaanse wintersportgebied bij het plaatsje Jackson Hole tussen de besneeuwde bergketens in Wyoming komen vrijdagavond de centrale bankiers en topeconomen van de wereld bijeen voor hun jaarlijkse uitje. Alle ogen zijn gericht op Jerome Powell, de nieuwe voorzitter van de Fed, het centrale bankenstelsel in de VS. 

Gaat Powell voor ‘America First’ zoals president Donald Trump wil, of is hij een gedegen centrale bankier die duurzame economische groei voorstaat? Het komt heel kort door de bocht neer op: renteverlaging (Trump) versus renteverhoging (Fed). Renteverlaging zit er sowieso niet in, maar Trump wil geen verdere verhogingen om met een goedkope dollar de export te stimuleren.

Voor de onafhankelijke centrale bank Fed gelden andere overwegingen, die minder met de exportpositie te maken hebben. De extreem lage rente die is ingevoerd na de economische crisis van 2008 had als doel investeringen aan te jagen, de hele lage inflatie naar 2 procent te krijgen en banengroei te stimuleren om de werkloosheid te bestrijden. Met al die indicatoren gaat het goed, zeer goed zelfs. De vraag is nu: gaat het te goed waardoor er oververhitting dreigt van de economie met een risico op een veel te hoge inflatie?  Zo ja, dan grijpt de Fed naar het rentewapen. 

Goedkoop geld

Het wordt Powells eerste grote internationale  optreden sinds hij Janet Yellen zes maanden geleden opvolgde. Zij werd door Trump afgeserveerd omdat onder haar leiding de Fed de eerste renteverhogingen in vele jaren doorvoerde. De president houdt van goedkoop geld en is dus mordicus tegen renteverhoging. Hij benoemde Powell in de verwachting dat de nieuwe Fed-voorzitter de rente stabiel zou houden. 

Tot ontzetting van Trump verhoogde de Fed onlangs de rente. De verwachting is dat de Amerikaanse centrale bankiers de rente in september weer verhogen en misschien in december nog een keer. De rente komt dan op 2 tot 2,25 procent.

Powell zal in Jackson Hole de openingsspeech geven over monetair beleid in een veranderende economie. Dat is een pikant thema nu de handelsoorlog tussen de VS en vooral China steeds heftiger wordt, en de VS ook handelsconflicten hebben met de EU, Turkije, Rusland, Japan, Mexico en Canada. 

Gelijke  munt

Trump wil de handelstekorten met al die landen verkleinen of wegwerken en daarvoor legt hij heffingen op importen. Inmiddels heeft hij voor 250 miljard dollar aan importproducten uit China geoormerkt voor heffingen van 10 tot 25 procent. China betaalt steeds met gelijke munt terug.  Donderdag gingen heffingen van 25 procent op 279 Chinese productgroepen in ter waarde van 16 miljard dollar en doet China hetzelfde richting de VS.  

Onderdeel van die handelsoorlog is de waarde van de dollar. Die wordt het laatste jaar steeds sterker ten opzichte van de Chinese yuan, de Europese euro en de Turkse lira. Trump verwijt andere landen hun munten te manipuleren waardoor ze goedkoper worden. Dat wil de Amerikaanse president ook: een goedkope dollar.

De vorige voorzitter van Fed, Janet Yellen, werd door Trump afgeserveerd omdat onder haar leiding de Fed de eerste renteverhogingen in vele jaren doorvoerde.Beeld EPA

Nu werkt de Fed, en zijn voorman Powell, niet mee aan een goedkope dollar met die renteverhogingen en dat is slecht voor de Amerikaanse export en de handelsbalans, vindt Trump. Dus heeft Powell voor Trump al weer afgedaan, tenzij er geen renteverhogingen meer volgen. Powell en de Fed worden door de president onder druk gezet, iets wat zeer ongewoon is, omdat de Fed onafhankelijk is en niet door de regering beïnvloed dient te worden, maar daar heeft Trump maling aan.

Lonen

Voor Fed is er is nu maar één ingewikkeld puzzelstukje over, nu het met de Amerikaanse economie zo goed gaat, dat de Fed misschien afhoudt van een renteverhoging: dat is de stijging van de lonen. Met zo’n lage werkloosheid en zoveel vacatures zouden de lonen na zoveel jaren eindelijk stevig moeten stijgen, maar dat gebeurt niet. Trump tamboereert op geen hogere rente, want dan kunnen de lonen omhoog en dat betekent nog meer economische groei en meer export.

Dus in Jackson Hole kijkt iedereen naar Powell. Blijft hij, en de Fed, een onafhankelijke koers varen die renteverhogingen kan betekenen, of schaart hij zich aan de kant van Trump in de door hem ontketende handelsoorlog en houdt de Fed de dollar goedkoop? Naar verwachting zal Powell in zijn speech vrijdagavond Nederlandse tijd een tipje van de sluier oplichten. Gezien Trumps boze reacties de laatste week lijkt hij aan het kortste eind te gaan trekken.  

Trump benoemt 

De Amerikaanse president heeft officieel alleen invloed op de Fed bij benoemingen van  zeven leden van het twaalfkoppige bestuur. Vijf komen uit het gremium van de regionale centrale banken van de staten in de VS. Hier heeft Donald Trump geen invloed op. Trump heeft al de voorzitter voor vier jaar benoemd: Jerome Powell.  Er zijn nog vier nieuwe gouverneurs door Trump voorgedragen. Hij heeft nog een vacature op termijn te vervullen. Dus zes van de zeven gouverneursposten bij de Fed, inclusief de voorzitter, kan de huidige president invullen om zo het beleid naar zijn hand te zetten. 

Lees ook: Spreekt het orakel van Jackson Hole?

In Jackson Hole in de westelijke Amerikaanse staat Wyoming komen de centrale bankiers van de VS, Nobelprijswinnaars en economen bij elkaar om informeel de stand van de wereldeconomie te bespreken. Vorig jaar was  daar voor het eerst  in jaren  Mario Draghi bij, de president van de Europese Centrale Bank. Dat voedde toen speculaties.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden