In het 3x3 basketbal hoort Nederland wél bij de wereldtop

Basketbal op het Museumplein in Amsterdam met het Rijksmuseum op de achtergrond. Beeld ANP

Het 3x3 basketbal is sinds 2017 een olympische sport. Het Nederlands team, dat op topniveau speelt, kan er heen, maar alleen als de breedtesport is ontwikkeld.

Op het Museumplein in Amsterdam kwam afgelopen week een kleine subcultuur volop tot leven. Honderden mensen dribbelden en dunkten vrijuit op tijdelijk aangelegde veldjes onder het Rijksmuseum. Er waren uitgebreide handshakes en hugs en er vielen veel Engelse termen. En dan was er ook nog een WK 3x3 basketbal met Nederland als kanshebber in een fraai maar tijdelijk stadion dat plaats bood aan 2500 man.

De Urban Sports Week werd zo een vliegwiel voor een nieuwe sport die in Nederland langzaam aandacht wil krijgen. In tegenstelling tot het ‘traditionele’ basketbal van vijf tegen vijf behoort Nederland in de 3x3 wedstrijden (drie tegen drie, tien minuten, één basket en tot de 21 punten) wél tot de wereldtop, wat de mannen onder meer bewezen met zilver op de WK’s van 2017 en 2018. Het is het gevolg van er heel vroeg bij zijn. Toen de sport in 2011 een officiële status kreeg, was Nederland er al twee jaar professioneel mee bezig.

Dit is toch fantastisch, zegt Martin Ho Suie Sang, binnen de Nederlandse Basketball Bond (NBB) verantwoordelijk voor de ontwikkeling van de sport. Sang loopt over het basketbalterrein en ziet hoe op elk veld wedstrijden worden gespeeld. “Je moet deze hechte gemeenschap koesteren. Want iedereen draagt direct bij aan de kansen van het topteam op Tokio.” Volgend jaar maakt 3x3 basketbal in Tokio het olympisch debuut. Nederland heeft zeker kans om daar als een van de acht landen bij te zijn, zegt Ho Suie Sang. “Maar dan is die gemeenschap nodig.”

Ranglijst

Dat zit als volgt. Op 1 november worden de scores van de beste honderd mensen van een land opgeteld. Daaruit volgt een landenranglijst. De beste drie plus gastland Japan gaan sowieso naar de Spelen, andere moeten kwalificatietoernooien spelen. Hoe hoger op de ranglijst, hoe makkelijker de tegenstanders. Nederland staat vijfde bij de mannen, negende bij de vrouwen.

Een grootmacht als Servië kan met vier teams in de hoogste divisie sowieso genoeg punten scoren om Tokio te halen. Nederland moet het hebben van sprokkelen. Er zijn honderd goede basketballers nodig om veel punten te scoren. Het is een kwalificatiemethode die uniek is in de topsport.

Met 25 toernooien is de kalender in Nederland het drukst bezet in Europa. Er spelen ongeveer vijfduizend basketballers op de Nederlandse 3x3 Tour en er is een database van vijftienduizend mensen die ooit eens aan een 3x3-toernooi hebben meegedaan. Al die mensen kunnen er dus uiteindelijk voor zorgen dat het Nederlandse topteam naar Tokio gaat. Ho Suie Sang: “Jij kan daar als jongen van 21 uit Heerenveen aan bijdragen. En de nummer 106 van de lijst doet weer extra zijn best omdat die in de tophonderd wil staan. Zo kun je je community versterken.”

High five

Jesper Jobse, als zaalbasketballer niet de beste maar wel recordinternational van de Nederlandse 3x3-ploeg, gaf na zijn wedstrijden deze week zijn leerlingen en hun moeders een high five. Jobse heeft een bedrijf waarin hij jongeren traint om op basketbalveldjes toernooien te organiseren en op die manier in de buurt een rolmodel te worden.

Goed voor de jeugd, maar eveneens voor zijn carrière. “Als zij spelen en punten halen, helpen zij ons ook. Maar het doel is vooral dat we een groep krijgen waardoor zij in de toekomst zelf ook geholpen kunnen worden.”

3x3 basketbal is wel een sport die net als andere kleine ‘soortgenoten’ op zoek moet naar groei. Veel van die kleine sporten blijven hangen in mooie idealen. Waarom zou deze nieuwe basketbalvariant dan wel bestaansrecht hebben? Ho Suie Sang, zelf antropoloog, moet lachen. “Wij denken dat we de tijd mee hebben. Nu het olympisch is, hebben we aandacht. Bijna tweehonderdduizend kijkers voor de vrouwen bij de NOS: wow. Bovendien zien we dat urban sports groot wordt. De uitstroom bij veel sportclubs ligt bij spelers tussen de dertien en achttien jaar. Bij ons zijn de toernooien in die leeftijds­categorieën het dichtstbevolkt.”

Onzichtbare spelers

De bond heeft nu zo’n vijftigduizend leden, maar naar schatting zijn er zeker nog honderdvijftigduizend voor hen ‘onzichtbare’ spelers die op pleintjes rondlopen. Er is dus nog genoeg aanwas mogelijk. “In ieder geval willen we dat nieuwe generaties weten dat ze een keuze hebben. Of 5x5 in de zaal, óf 3x3 op een pleintje.”

Vorig jaar kwam bij NOC-NSF geld vrij voor het 3x3 basketbal. De bond kreeg zo’n 150.000 euro. Daarmee werd de trainer betaald en kwam er een vaste fysio en krachttrainer. De sport gaat veranderen als ook de grote landen als Amerika (dat speelt zonder NBA-sterren) er echt geld in gaan stoppen, denkt Ho Suie Sang. Toch maakt hij zich niet veel zorgen. “De landen die er nu het meeste geld in steken, zijn de landen die in het 5x5 basketbal geen kans maken. Wij dus.”

Bij het toernooi In Amsterdam kwam al wel een indicatie dat Nederland grote concurrentie heeft. Zowel de mannen als de vrouwen werden in de poulefase uitgeschakeld. Recordinternational Jesper Jobse: “Zo zie je maar dat het in deze sport ontzettend dicht op elkaar zit.” Ho Suie Sang: “De voorsprong zijn we kwijt. Maar dat maakt het ook weer mooi.”

Lees ook: 

Met 3x3 kan het Nederlandse basketbal nieuw leven worden ingeblazen, vindt profspeler Jesper Jobse

Jesper Jobse legt het 3x3 basketbal in dit artikel nader uit. “Je bent als het ware een klein bedrijfje, dat zichzelf draaiende moet houden.”

Lees ook: Basketbal, waar komt dat woord vandaan?

Basketbal is zo’n woord dat zijn herkomst verraadt, zonder dat je het doorhebt. Wat is er immers zo bijzonder aan? Je hebt een basket, en daar moet een bal door. Maar wacht, basket is Engels voor ‘mand’, en een mand laat geen bal door. Hoe verder?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden