In Haren botsten twee werelden

Snoeihard oordeel over optreden van bestuur en politie

"Waarom hebben ze ons zo in gevaar gebracht?" Het antwoord dat vader Rik-Jan Wesselink uit Haren op zijn prangende vraag krijgt, is onthutsend. "Van meet af aan" hadden de autoriteiten geen greep op project X en de daaropvolgende rellen. "Er is heel veel fout gegaan", zei Job Cohen gisteren bij de presentatie van het eindrapport van zijn onderzoekscommissie over de gebeurtenissen in het Groningse villadorp.

De conclusies over het optreden van burgemeester en politie zijn keihard. Cohen somde het falen op: sociale media onderschat, geen heldere strategie, verkeerde keuzes, slechte communicatie, te laat oproepen van ME. Een 'worst case' scenario was er niet, althans geen uitgewerkt scenario en niets wat leek op de uiteindelijke afloop. De gedachte was: het zal allemaal wel meevallen. En zo kon een via Facebook 'gekaapt' verjaarsfeestje op 21 september 2012 verworden tot een chaos.

Maar Cohen en zijn commissie van experts zien ook dieperliggende oorzaken. Te beginnen met het puberbrein. Want wat maakt dat "heel gewone jongeren - we hebben geen hooligan gevonden" massaal naar een feestje gaan dat er niet is? Ze zoeken spanning, willen bij de groep horen en zien geen risico's. Ze groeien op in een samenleving "waar een feestcultuur is ontstaan".

Onder invloed van de sociale media, die de gastenlijst voor 'feesje' supersnel lieten aangroeien, kreeg Haren een bijzondere aantrekkingskracht. Iets waar je bij moest zijn. "YOLO" ( You Only Live Once), je leeft maar één keer, is de subtitel van Cohens rapport en de typering van het gevoel dat de twintig-minners naar het dorp dreef.

Daar in Zuid-Groningen botsten twee werelden. Het was Dionysos, de Griekse god met het wijnglas in de hand (alcohol speelde een grote rol in Haren), versus Apollo, de god van orde. De assertieve jongeren, die speelruimte vragen, stonden tegenover degenen die veiligheid eisen. Gemeente en politie konden geen brug slaan naar de wereld van spanning en feestvieren. De komst van de ME - in het begin met z'n achten, inclusief chauffeur - werkte als een rode lap op een stier.

Voor Cohen staat vast: "Wat in Haren is gebeurd, kon overal gebeuren". Hij sprak zich niet uit of de verantwoordelijken, zoals burgemeester Bats, moeten opstappen. Bats maakte excuses naar zijn burgers, wil "lessen trekken", en wil graag aanblijven als burgemeester. Dinsdag zal hij zich verantwoorden tegenover de gemeenteraad. Gisteravond bood hij op een bijeenkomst met bewoners excuses aan.

Lessen zijn er volgens Cohen legio. Zo moet de overheid suggesties en expertise van burgers gebruiken, vooral van jongeren. En in de huidige feestcultuur moet de alcohol aan banden "anders zullen rellen als in Haren blijven optreden".

NEDERLAND 7

Meer over het rapport-Haren

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden