In Groot-Ammers glibbert de dijk op pindakaasgrond

reportage Afgekeurd of niet, de Molenkade bleef in gebruik

Ingenieur en dijkdeskundige Bas Effing (35) loopt over Molenkade, een dijk in een polder van het Zuid-Hollandse dorpje Groot-Ammers. Hij gaat bij verschillende scheuren op zijn hurken zitten en prikt er met zijn vingers in. "Kijk, dit is nou typisch een scheur die er al heel lang zit. Dat kun je zien aan het gras dat erin groeit", zegt hij.

Maar anders ligt dat met de grootste scheur van de kade, die het afgelopen weekend verder barstte. De weerszijden verschillen in hoogte. Effing kan zijn hand er helemaal insteken. "Deze scheur was voor ons als waterschap een signaal. We kunnen nu niet achterover gaan zitten, er moet echt wat gebeuren." Momenteel worden plannen voor het herstel van de kade gemaakt, die in 2016 moeten worden uitgevoerd.

Afgelopen zaterdag kwam de aannemer van het gemaal dat in aanbouw is, erachter dat de grote scheur die in het asfalt op de dijk zat, plotseling verder uiteen was gereten. En barsten in de dijk kunnen uiteindelijk leiden tot instorting. Hij besloot de hele waterkering te inspecteren, en met een spuitbus markeerde hij alle scheuren. Inmiddels is er een geel waarschuwingsbord neergezet en is er extra bewaking. Er wordt in de gaten gehouden of de scheuren groter worden.

Dijken in slechte staat, het is een probleem in het waterschap Rivierenland, dat de provincies Zuid-Holland, Gelderland, Noord-Brabant en Utrecht bestrijkt. Van de 237 kilometer dijken in het gebied is iets meer dan de helft afgekeurd. Zo ook de Molenkade, die in 2013 niet stabiel genoeg leek. "Maar de Molenkade is geen dijk, het is een boezemkade", benadrukt dijkdeskundige Effing. De Molenkade ligt namelijk over een boezem, het gedeelte waar het water uit de polder naartoe stroomt. Op deze manier kan het water in de rivier worden opgenomen.

Afgekeurd of niet, de Molenkade bleef open. Een stroom toeristen fietst op rode huurfietsen over de dijk, langs de grote groene molens. Hoe kan dat? Effing: "Als een kade is afgekeurd, betekent dat niet dat die meteen wordt dichtgegooid. Hij stort niet direct in en is veilig genoeg om overheen te lopen. Maar hij moet wel verbeterd worden."

Maar hoe ontstaan deze scheuren nu eigenlijk? "Het is een combinatie van factoren", legt Effing uit. "De kade was al slecht, en er schijnt hier ook een bewoner te zijn die er iedere dag met zijn vrachtwagen overheen rijdt. Ook zijn we hier in de Alblasserwaard, de bodem hier bestaat uit slap veen en klei. Het is een soort pindakaasgrond, en dat leidt zijn eigen leven." Vergelijk het met tuinen op veengrond die verzakken.

Een eindje verderop staat een kanoloods. Vroeger was het een roedenloods, waar de onderdelen van de molenwieken werden bewaard. In de muur zitten barsten. Daarop is een wit apparaatje geplakt, dat precies meet of het groter wordt.

Buurtbewoner Wim de Koning (81) kijkt vanuit zijn huis bijna uit op de kade. Van de scheuren heeft hij nog niks gemerkt, en de werkzaamheden aan de kade zullen hem niet echt tot last zijn denkt hij. "Het enige is dat ik altijd veel op de dijk loop. Als het afgezet is, kan dat niet meer. Maar dan ga ik gewoon de andere kant op."

undefined

18.000 kilometer dijk

Nederland telt 18.000 kilometer aan dijken. Dat is van hier tot aan Sydney. In 2013 bracht het ministerie van infrastructuur en milieu een rapport uit over de laatste grote inspectie naar de dijken, ook wel waterkeringen genoemd. Het ministerie onderzocht de primaire waterkeringen. Dit zijn dijken die het land beschermen tegen buitenwater zoals de zee. Van de 3749 onderzochte kilometers dijk bleek 2408 kilometer aan de norm te voldoen en 1302 kilometer niet. De rest moet nog worden bekeken.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden