recensie

In 'Geen paniek' komen veel uitgekauwde clichés voorbij

Alle ouderwetse en banale clichés komen voorbijBeeld RV

Geen paniek 
DeLaMar Producties

Wat is er leuker dan dingen die misgaan? In een klucht gebeurt dat continu. En theater is zo ongeveer de enige plek, waar je er nog voluit om mag lachen ook. Zonder kans op burenruzies, zoals in het gewone leven.

Maar wat nou als een toneelschrijver niet malle voorvallen uit de dagelijkse praktijk opblaast en overdrijft, maar dat theater zelf met al zijn gekkigheden en extravagante personages tot onderwerp bombardeert? En acteurs de draak laat steken met zichzelf en hun vak?

Schmieren in het kwadraat heet dat. Voor acteurs is dat een hele kluif, want het vraagt én precisie én concentratie én het moet nog komisch zijn ook.

'Noises off' (1982) is een van de bekendste stukken van de Britse schrijver Michael Frayn, al vaker in Nederland gespeeld onder de titel 'Koppen dicht' of 'Allen af'. Nu, bij DeLaMar Producties, heet het 'Geen paniek', want ja, hou de rust maar 's in je kop als je de ene keer een bordje sardines naar de coulissen moet brengen en de andere keer weer niet. En dat nog niet op orde hebt op de generale.

Misverstanden, uitglijders en verwarringen

"Generale? Maar het was toch een doorloop?" Vergissen is menselijk, maar acteurs die niet weten dat ze een generale spelen, dat is domheid om je dood te lachen.

In 'Geen paniek' staan acteurs aan de vooravond van de première van 'Niets aan'. Tjitske Reidinga speelt Kitty die mevrouw Collet vertolkt - "mevrouw Kroket", zegt Robert, gespeeld door Victor, die weer door Peter Blok wordt gespeeld. De misverstanden, uitglijders (letterlijk uiteraard) en verwarringen volgen elkaar in razende vaart op. Mede dankzij de vele deuren - vaste prik bij een klucht - voor de talloze (liefst bijna verkeerde) opkomsten en afgangen.

Omdat het hier om theater gaat, zien we in het tweede deel wat er achter de schermen gebeurt. Daar laten acteurs, die elkaar vanzelf het licht in de ogen niet gunnen, een ander struikelen met aan elkaar geknoopte schoenveters. Of ze belagen een rivaal met een bijl. En in het derde (zucht) deel zien we het dolgedraaide effect van het doorgedraaide groepje spelers. Met afzakkende broeken, pruiken en kuiven of de kont in het bord sardines.

Alle ouderwetse en banale clichés komen voorbij, terwijl het spel een ratjetoe aan stijlen vertoont: klucht, antiklucht, satire, komedie, gewoon je tekst zeggen. Kortom: vaktechnisch onevenwichtig en je moet ervan houden.

DeLaMar Theater Amsterdam t/m 23-7. Tournee 27-9 t/m 29-10 www.delamar.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden