In enkele donkere uren van de nacht

WIM BOEVINK

De avond was zwoel en toen we naar bed gingen was 52 procent tegen en 48 procent voor een Brexit; toen we opstonden was het precies omgekeerd. Zo veranderde de wereld, in enkele donkere uren van de nacht terwijl de lucht klam en dik in de slaapkamer stond. Europa was op slag een koortsige patiënt, het Verenigd Koninkrijk een wankele staat.

En alles gaat gebeuren wat Pieter Geenen, mijn oude bovenbuurman en wijsgeer van pagina twee, al voor de Brexit voorzag: een tsumami van duidingen spoelt over ons heen en zal ons meeslepen, en wij weten niet waarheen. Duidingen en niet-weten horen bij elkaar; we kiezen erin onze eigen orakels en hopen er het beste van.

De bekendmaking van de Brexit maakte voor mijn tuin niets uit; de bloesems waren al uit de boerenjasmijn geregend, de geraniums lagen plat, de kronen allang uit de klimhortensia gewassen. Er stond een laagje water in de schuur, maar de gammele schutting had het niet begeven.

Alles werkte nog als voorheen, er kwam stroom uit de stopcontacten en water uit de kranen, alleen de badkamerventilator was blijven ventileren, de hele nacht - daaraan zag je dat er iets gebeurd moest zijn.

Je probeert toch als achterblijver je leven weer op te pakken, dus ik probeerde de nerveuze radioberichten te negeren, al luisterde ik wel live naar de Britse premier, die voor zijn woning in Downingstreet bekendmaakte dat hij niet de man was die het land zou gaan leiden in een ongewisse toekomst. Hij deed dat waardig en stijlvol, vond ik, met vaste stem en overtuiging, een man die had gegokt en verloren.

De radio sprak andere mensen in de straten van Londen. Deep and genuine sadness, had een Brit gevoeld toen hij het nieuws van de scheiding vernam - hij was van het 'remain'-kamp. Voelde ik die droefheid ook, vroeg ik me af, staande in de keuken. De Europese Unie is geen familie die makkelijk gevoelens van warmte oproept; de Unie is een verstandshuwelijk, gesloten op de markt, de leden letten vooral op elkaars portemonnee.

Bewonderen kun je dat huwelijk wel; het is een monument van institutionele ingenieurskunst, een technische prestatie. Europa, de Europese Unie, is vooral een rechtsgemeenschap.

Maar dat Europese hart, dat is er nooit gekomen, dat raakte al in aanzet verstikt onder bergen van bepalingen en reguleringen, die zozeer de blik vertroebelden dat men zijn zegeningen niet meer telde en alleen maar bemoeienis en heerszucht voelde.

Goed, de Engelsen, met een oud wereldrijk nog in de genen diep verknocht aan hun soevereiniteit, kozen voor een scheiding; Nigel Farage hoorde ik zeggen dat misschien de Commonwealth nieuw leven ingeblazen kon worden. Daar zag je dat oude Engelstalige wereldrijk nog even stuiptrekken.

Intussen verdween alles in een grote pot, Farage, Trump, Poetin, Le Pen, Wilders, Petry, het vuur eronder werd hoog opgestookt, en ik fietste, het leven oppakkend, de stad in en las in de bibliotheek de dagkranten die van de Brexit nog niets wisten, ze waren gedrukt in een andere tijd, in de tijd voor we naar bed gingen.

In de stad was, net als in de tuin, alles bij het oude gebleven, ik zag de droefheid niet, noch de koorts, maar toch was de wereld veranderd.

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden