In eigen land is Modi na een jaar nog altijd omstreden

Het idee dat India alleen voor hindoes is, wint aan kracht, zeggen tegenstanders premier.

Zijn familie verloor een half miljoen euro, zijn ouderlijk huis werd geplunderd, een bedrijfspand ging in vlammen op. De islamitische zakenman Zafar Sareshwala weet nog precies wat hem dertien jaar geleden overkwam, toen zijn geboorteplaats Ahmedabad in de Indiase deelstaat Gujarat overspoeld werd door religieus geweld tussen hindoes en moslims.

Destijds ging Sareshwala fel tekeer tegen Narendra Modi, toen eerste minister van Gujarat en nu sinds precies een jaar premier van India. Veel moslims hielden hindoefundamentalist Modi verantwoordelijk voor het aanwakkeren van haatgevoelens van hindoes tegen moslims. Hij zou de andere kant op hebben gekeken toen bij pogroms in de straten van Ahmedabad duizend doden vielen, vooral onder moslims. Een onderzoekscommissie en het Indiase Hooggerechtshof spraken Modi op alle punten vrij, maar voor velen kleeft de smet van 2002 nog aan hem.

Voor Zafar Sareshwala ligt dat anders, want hij is dertien jaar na dato een fanatieke Modi-aanhanger. De zakenman, zowel BMW-dealer als 'islamitisch bankier', behoort tegenwoordig zelfs tot de entourage van Modi en reist vaak mee in diens delegatie bij buitenlandse bezoeken.

Sommige moslims nemen Sareshwala dat niet in dank af en noemen hem een verrader of opportunist. Maar dat is onzin, vindt Sareshwala, die vooral moslims als klant heeft en tijdens het gesprek in de lobby van een chic hotel de ene na de andere geloofsgenoot spreekt. Hij is simpelweg door Modi overtuigd. "Ik heb Narendra Modi in 2003 ontmoet en een lang gesprek met hem gevoerd over onze verschillen. En toen was ik om", vertelt hij. "Modi heeft visie, is eerlijk en seculier, in tegenstelling tot het heersende beeld van hem."

Kijk eens om je heen, wil Sareshwala eigenlijk zeggen. Van de deelstaat Gujarat heeft Modi ook een succes gemaakt. In de brede snelwegen zitten minder gaten, alles oogt schoner en geordender dan de rest van India. "Er worden smart cities gebouwd en Gujarat is de enige deelstaat in India waar 24 uur per dag elektriciteit is en waar zelfs naar de kleinste dorpjes een bus rijdt", zegt Sareshwala.

Zo ver is het nu nog niet in de rest van India, maar wat wil je na een jaar premierschap. "Een jaar is te kort om een oordeel te vellen", vindt Sareshwala, "maar Modi heeft India naar voren geschoven als productiecentrum, heeft archaïsche wetten aangepakt en het makkelijker gemaakt om zaken te doen." Ook moslims kunnen meeliften op Modi's economische visie en beleid. "Hij heeft maatregelen doorgevoerd die de armen helpen, zoals het openen van 150 miljoen bankrekeningen voor achtergestelde groepen. Daar profiteren ook moslims van."

Over groeiende religieuze tegenstellingen maakt Sareshwala zich geen zorgen. Mensenrechtenactiviste Teesta Setalvad is daar helemaal niet gerust op. Zij runt de organisatie Citizens for Justice and Peace, die de slachtoffers van het religieuze geweld van 2002 helpt. Volgens haar is Modi niet veranderd sinds die tijd. "Hij is nog steeds megalomaan, autoritair, wraaklustig en hij tolereert geen politieke oppositie", zegt zij in een met dossiers volgepakt kantoor in haar bungalow in Mumbai.

Setalvad is zelf een hindoe wier familie oorspronkelijk uit Gujarat komt. Ze is aangeklaagd voor verduistering van donaties. "Het is de vijfde keer dat ze een zaak tegen me aanspannen", zegt ze. Ze is op borgtocht vrij en wordt beschermd door twee bewapende paramilitairen bij haar deur.

Sinds Modi aan de macht is zijn de spanningen tussen hindoes en moslims toegenomen, vindt Setalvad. "Er zijn geen openlijke aanvallen geweest, maar politici van Modi's BJP-partij doen gevaarlijke uitspraken." Zo zei BJP-minister Naqvi dat 'iedereen die rundvlees wil eten maar naar Pakistan moet gaan' (veel hindoes eten geen rundvlees, red.) Ze kan zich totaal niet vinden in Sareshwala's bewering dat Modi seculier zou zijn. "Vroeger was de gedachte dat alle minderheidsgroepen behoren tot de Indiase natie, nu wordt het sentiment aangewakkerd dat India voor hindoes is."

Bovendien is ze niet overtuigd van de economische prestaties van Modi. "Hij heeft kleine dingen gedaan, zoals het afschaffen van vergoedingen voor bepaalde juridische transacties. Maar er is scepsis of hij zijn enorme beloftes kan waarmaken." En de snelwegen en de economische vooruitgang in haar thuisstaat dan? "De inwoners van Gujarat zijn van nature ondernemend en als de Indiase economie groeit, gaat die in Gujarat 40 procent harder. Dat heeft niets met Modi te maken."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden