In Egypte wordt de veiligheid van verschillende kanten bedreigd

De Egyptische luchtmacht heeft dit weekend vergeldingsaanvallen uitgevoerd in de Sinaï-woestijn en gaf onder meer deze foto vrij.Beeld EPA

De jaren negentig lijken weer terug in Egypte. Het waren de donkere jaren, waarbij jihadisten en leger duizenden doden maakten in hun onderlinge strijd, onder wie veel burgers. De aanslag in de Sinaï-woestijn van vrijdag was de bloedigste uit Egypte’s geschiedenis, en er worden zware tegenmaatregelen verwacht.

President Abdel Fattah al-Sisi zei vandaag ‘wraak’ te zullen nemen en gebruik te maken van ‘brute kracht’. De luchtmacht bombardeerde dit weekend verschillende stellingen van terreurbeweging Islamitische Staat. Deze organisatie, die met name actief is in de Sinaï, wordt verantwoordelijk gehouden voor het bloedbad, hoewel zij de verantwoordelijkheid voor de aanslag nog steeds niet heeft opgeëist.

De veiligheid van Egypte staat met name sinds de zomer van 2013 onder hoogspanning. De staat, onder leiding van de toenmalig generaal Sisi, pleegde toen een coup, waarbij het de Moslimbroederschap uit het zadel wierp. Honderden Moslimbroeders werden in koele bloede afgeschoten in het Caïro, toen zij tegen de coup kwamen demonstreren.

De islamistische regeringspartij was niet alleen haar politieke macht kwijt; veel kopstukken werden in de cel gegooid en tot lange gevangenisstraffen veroordeeld. Martelingen en verdwijningen vinden op grote schaal plaats in het nieuwe Egypte.

Radicalisme

Het conflict tussen de Moslimbroederschap en de Egyptische regering hangt samen met het huidige terrorismeprobleem, want het radicalisme onder moslimbroeders is scherp toegenomen in de laatste jaren, nu ze vrezen dat het niet meer langs democratische weg lukt een islamitische staat te vestigen. In 2016 richtten gevluchte Moslimbroederschap-leden de gewapende beweging Revolutionaire Straf op, die aanslagen pleegde op openbare aanklagers. De leider van deze beweging, de 61-jarige moslimbroeder Mohamed Kamal, werd in oktober vorig jaar gedood in een vuurgevecht met de politie.

De Egyptische luchtmacht verspreidde onder meer deze foto na de vergeldingsaanvallen van dit weekend in de Sinaï-woestijn.Beeld EPA

In januari 2015 publiceerde een aan de Moslimbroederschap gelieerde sharia-comité een controversieel document, met als titel ‘De jurisprudentie van het volksverzet tegen de coup’. Daarin werd opgroepen tot de jihad, waarbij de Moslimbroederschap het ‘evenwicht in angst en terreur’ moest proberen te herstellen. Leden van het Egyptische regime werden als ‘vijandelijke strijders’ bestempeld die het ‘verdienen om verbrand te worden.’ Burgers die zich inlieten met de regering werden vogelvrij verklaard, net als koptische christenen, die moslimvrouwen zouden bezoedelen.

Sinaï

De radicalisering van de moslimbroeders zijn niet de enige zorg. Zo is er ook de grens met Libië, waarvandaan wapens en terroristen Egypte binnenstromen. En nog belangrijker: de situatie in de Sinaï. Met name het noordelijk gedeelte is een vrijplaats voor smokkelaars, gevluchte criminelen en terroristen. Egypte probeert de Sinaï te isoleren, om te voorkomen dat het geweld verder overslaat naar andere delen van het land.

Maar de vraag is of Egypte daarin zal slagen. De defensie-uitgaven doen anders vermoeden. In de laatste jaren kocht Cairo voor miljarden aan militair materieel dat helemaal niet effectief is tegen terroristen. Zo zal een peperdure onderzeeboot je echt niet helpen in de strijd tegen IS-strijders in de woestijn en zijn geavanceerde straaljagers van minder nut dan bijvoorbeeld een honderdtal goed getrainde (en relatief goedkopere) commando’s.

Tot nog toe zijn het vooral gewone militairen en politieagenten die het zware werk verrichten tegen IS in de Sinaï. Ze zijn vaak afkomstig uit gebieden ver buiten de Sinaï. Ze treden uiterst hardhandig op zonder zich te bekommeren om de lokale bevolking. Ze laten hen vaak uren wachten bij checkpoints, ze vernielen hun huizen en voeren willekeurig arrestaties uit. Maar weinig mensen zijn bovendien bereid met de overheid mee te werken: verklikkers worden door IS uit hun huizen gesleurd en onthoofd.

Maar deze laatste aanslag kan het tij keren. Zoals eerder in andere conflicten kan extreem geweld van jihadisten de bevolking juist in de armen drijven van de regering.

Lees ook: Aanslag moskee is dodelijkste in modern Egypte

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden