In een zucht van München naar Berlijn

De nieuwe hogesnelheidstrein rijdt met 300 kilometer per uur van München naar Berlijn. Beeld AFP
De nieuwe hogesnelheidstrein rijdt met 300 kilometer per uur van München naar Berlijn.Beeld AFP

De nieuwe hogesnelheidstrein tussen Berlijn en München had nog sneller kunnen zijn. Door een sterke lobby nemen de treinen niet de kortste route.

De hogesnelheidslijn tussen Berlijn en München is af, na 26 jaar. Reizigers zoeven voortaan binnen vier uur van de ene naar de andere metropool, met 300 kilometer per uur gaan ze door het Thüringer Woud. De tijdwinst heeft ook een mentaal effect: het bestuurscentrum ligt opeens veel dichter bij het economische hart van Duitsland. Maar door de gekozen route zijn er niet alleen winnaars.

Het heeft een kwart eeuw geduurd en dat is lang, zei bondskanselier Angela Merkel vrijdag bij de officiële opening. Maar vergeleken met andere projecten in dit land ging het nog best snel, grapte zij. Neem het nieuwe vliegveld Brandenburg in Berlijn, dat is nog altijd in aanbouw. Het mag dan lang geduurd hebben, de hogesnelheidstrein rijdt.

In 1991 werd besloten tot het Verkeersproject Duitse Eenheid Nr. 8. Met grote onderbrekingen - maar zonder grote schandalen, schrijft Die Welt - werd 230 kilometer nieuw spoor aangelegd. Het totale traject is 623 kilometer en telt 37 bruggen en 27 tunnels. Totale kosten: tien miljard euro.

Psychologische winst

Reizigers zijn tussen Berlijn en München twee uur korter onderweg. Volgens de dienstregeling dan. De eerste reis vanuit Berlijn met 200 gasten en journalisten kwam vrijdagavond stil te staan wegens een technische storing. De trein zou om 23.15 uur in München arriveren, maar kwam pas om 1.25 uur aan. Zondag hadden betalende passagiers ook vertraging door een mankement.

Driemaal daags gaat de ICE Sprinter: om 6, 12 en 18 uur. Tussenstops maakt hij in Halle, Erfurt en Nürnberg. Ook de reguliere ICE, die over het zelfde traject rijdt, is voortaan aanzienlijk sneller. Deutsche Bahn wil het aantal reizigers tussen Berlijn en München verdubbelen naar 3,6 miljoen. In totaal profiteren 17 miljoen mensen van 'kortere reistijden, nieuwe directe verbindingen en betere aansluitingen', zei Richard Lutz, bestuursvoorzitter van Deutsche Bahn.

Hij benoemde ook de psychologische winst. "Met deze spoorverbinding kruipt Duitsland dichter bij elkaar", zei Lutz. Verkeersproject Duitse Eenheid verbindt niet alleen Duitsland, maar volgens de Europese Unie ook Sicilië en Scandinavië.

Knik naar het westen

Pijnlijk als je dan als Duitse regio wordt gepasseerd. De route is namelijk niet met de liniaal op de kaart getrokken, maar maakt een opvallende knik naar het westen. Dat heeft weinig te maken met bergen en dalen, want wat dat betreft zijn kosten noch moeite gespaard. Neem de nieuwe Bleßbergtunnel van 8,3 kilometer of de Saale-Elster-brug van 8,6 kilometer, de langste brug over een dal in Duitsland.

Het was een politieke keuze om die bocht in het traject te maken en zo de industriële regio rond de steden Gera en Chemnitz links te laten liggen. Met 2,5 miljoen inwoners is dat een dichtbevolkt gebied. De werkloosheid is er hoog en de spoorlijn had een economische impuls kunnen bieden. Maar de toenmalige minister-president van Thüringen lobbyde op hoog niveau om Erfurt in de dienstregeling op te nemen, vertelt hij in Die Welt. Zijn goede contacten met toenmalig bondskanselier Helmut Kohl hielpen daarbij.

Door de bocht naar Erfurt duurde de bouw jaren langer. De spoorlijn werd twee miljard euro duurder. Ook neemt de reis Berlijn-München nu twintig minuten langer in beslag dan noodzakelijk.

Desondanks moet de hogesnelheidstrein een redelijk alternatief zijn voor de auto en het vliegtuig, meent Deutsche Bahn. Ook nu prijsvechter EasyJet vanaf 5 januari wekelijks 250 vluchten wil aanbieden vanuit Berlijn naar Frankfurt, Düsseldorf, Stuttgart en München.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden