In één op de drie gemeenten sponsort een crimineel sportclub of kerk

Beeld Thinkstock

Een dubieuze schenking aan de kerk van Sint Willebrord, een manege in Esbeek waar zieke kinderen plots gratis zouden kunnen paardrijden en een omstreden motorclub die een kringloopwinkel overneemt. Een op de drie gemeenten kent een criminele weldoener. 

Dat blijkt uit de eerste inventarisatie door de Universiteit Tilburg en Bureau Bruinsma voor sociaal-wetenschappelijk onderzoek.

“Het is voor criminelen een manier om hun imago op te vijzelen”, zegt een van de onderzoekers, hoogleraar criminologie Toine Spapens. Voor het onderzoek is informatie verzameld van gemeenten en regionale informatie- en expertisecentra, waarin overheidsorganisaties samenwerken tegen ‘ondermijnende’ criminaliteit.

Criminelen investeren meestal in sportclubs. “Vaak als sponsor maar soms ook als bestuurder”, legt Spapens uit. “Dat is niet altijd strategisch, soms speelden ze er zelf als kind. Voor anderen is het een manier om ‘crimineel talent’ te scouten.”

Geen best imago

Het probleem speelt vooral bij voetbalclubs, maar ook bij handbal-, ijshockey- en vechtsportverenigingen. De clubs die in het onderzoek voorkomen, hadden vaak al geen best imago. Er was regelmatig ‘gedoe’, ook op het veld, de administratie bleek een rommeltje en er werden in twee gevallen verdovende middelen aangetroffen in de kantine.

In Gelderland en Noord-Brabant zijn de meeste gevallen van criminele inmenging bekend, in Friesland werd niet één geval gemeld. “Dat kan komen doordat de gemeenten de criminele invloed niet hard kunnen maken. Maar het is niet zo dat het in bepaalde delen van het land niet voorkomt.”

In kleinere gemeenten lijkt het probleem kleiner. “De kans om daar een grote crimineel tegen te komen is kleiner, maar we zien ook dat ze criminele activiteiten eerder met de mantel der liefde bedekken. Ze geven iemand die tien jaar geleden een strafbaar feit heeft gepleegd sneller een tweede kans.”

Lees ook:

AIVD moet lokale politici screenen om infiltratie te voorkomen

Ondanks waarschuwingen van de landelijke politieke partijen, doen de lokale fracties nauwelijks iets om criminelen buiten de deur te houden. Dan moet de veiligheidsdienst dit maar doen, meent hoogleraar criminologie Emile Kolthoff.

Het gaat niet slecht, maar corruptie is in Nederland een taboe (maart 2017)

Je zou het niet zeggen, met de CDA-bestuurder met een drugslab op zijn erf en een ambtenaren-echtpaar dat mogelijk 4,5 ton heeft verduisterd. Toch nam in 2016 het aantal zaken licht af waarin de integriteit van bestuurders en ambtenaren ter discussie stond.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden