Nutteloze kennis

In deze steeg in Zwolle kon je nog één keer ademhalen, voor je het schavot op moest

Beeld RV

Bij een inademing in rust wordt 12 tot 15 keer per minuut ingeademd, waarbij 400-500 ml lucht door de longen wordt opgenomen.

Bronchiën en longblaasjes, maar ook de neus, mondholte en de luchtpijp spelen daarbij een belangrijke rol. Buik, middenrif, borst en de zich daar bevindende ademhalingsspieren zijn actief. Er is sprake van een ingewikkeld samenspel dat verstoord kan worden bij de confrontatie met een ingrijpende gebeurtenis, waardoor mogelijk een ademtekort ontstaat.

Dat verklaart nog niet waarom de vroede vaderen van Zwolle ooit besloten om een overigens niet smalle, maar wel winderige straat in de binnenstad - als enige in Nederland - de naam Korte Ademhalingssteeg te geven. Daarvoor moeten we terug naar de tijd voor 1870, toen in Nederland de doodstraf formeel werd afgeschaft.

Wie in Zwolle tot die straf werd veroordeeld verbleef maximaal acht dagen in de gevangenis onder het stadhuis. Op de Grote Markt stond, 140 meter verderop, het schavot voor de Hoofdwacht. De route voerde door wat later de Korte Ademhalingssteeg is gaan heten.

Is die naam dan herleidbaar tot de laatste adem omdat de misdadiger nog maar kort te leven had? Of verwijst ze naar het ademtekort, een gevolg van de angst voor wat te wachten stond? Dat weten we niet. Er is nog wel een markant detail: op de route is ter linkerzijde in de muur van de Grote of St. Michaelskerk een beeld aangebracht: Abraham, met in zijn schoot drie engelen. Met de tekst: praemiafert vite locus ut domo ista: venite! Dat betekent iets als 'een plaats gelijk dit huis schenkt het loon des levens: komt!' Kon de misdadiger door het zien daarvan weer opgelucht ademhalen? Het valt te betwijfelen.

Dit is een aflevering uit de Trouw-rubriek Nutteloze Kennis. Lees hier eerdere bijdragen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden