In deze complexe maatschappij is de reliprof een grensganger

Grensgangers. Pendelen tussen geloof en cultuur

René Erwich & Jan Marten Praamsma (red.)

352 blz., euro 19,99

*

De auteurs

René Erwich is lector 'geloven in context' aan de Christelijke Hogeschool Ede en daarnaast docent praktische theologie aan de Evangelische Theologische Faculteit te Leuven. Jan Marten Praamsma is docent aan dezelfde Christelijke Hogeschool Ede en kenniskringlid van het lectoraat geloven in context. Deze onderzoeksgroep richt zich op de wijze waarop hbo-theologen vormgeven aan geloven in de hedendaagse context.

De thematiek

Wat is nu precies het beroep van hbo-theoloog? Wat onderscheidt een hbo-theoloog van bijvoorbeeld een predikant? Wat is voor de kerk en maatschappij de waarde van kerkelijk of missionaire werkers? Waaruit bestaat de professionaliteit van een leraar godsdienst? Deze en andere vragen komen aan bod in deze bundel, die met name is geschreven voor wie zich met de opleiding hbo-theologie bezighouden. Het boek is onderverdeeld in vijf delen, die corresponderen met de diverse opleidingsrichtingen aan de Christelijke Hogeschool Ede: de missionair-diaconale werker, de godsdienstleraar, de geestelijk verzorger, de voorganger en de gemeente-opbouwer.

Belangrijke stelling

De professionele theoloog is een grensganger: hij (of zij) beweegt zich op het grensvlak van geloof en cultuur. Deze professional moet dus steeds proberen de Bijbel of de geloofstraditie te vertalen naar de beroepsmatige context. En aangezien onze samenleving door de tijd heen verandert, 'razendsnel' volgens de samenstellers, vraagt dat een constante reflectie op wat deze context nu is. Tegenwoordig is dat soms een welhaast seculiere context - denk aan geestelijk verzorgers in een niet-confessionele instelling. Maar ook de vertrouwde kerkelijke context, waarin bijvoorbeeld de voorganger werkt, wordt complexer.

Opvallende zin

'Als andere professionals niets meer kunnen doen, is de theoloog er. Hij is erbij en geeft niet op. De theoloog heeft taal waar anderen niets meer te zeggen hebben. Een boodschap vanuit de kerk van alle tijden en alle plaatsen. Hij weet van een dimensie die niet te verklaren is, maar wel ontegenzeggelijk waar, en heeft weet van een levensperspectief dat verder reikt dan onze horizon. Een boodschap van God, over leven en dood, van geloof, hoop, liefde. Geen vage praat, maar klare taal!"

Reden om dit boek niet te lezen

Voor een opleiding die theologen professioneel wil opleiden, is deze bundel theologisch wel wat dun. Termen als professionaliteit, kerncompetenties en beroepsidentiteit van de hbo-theoloog vliegen je om de oren. Maar is een hbo-theoloog allereerst een professional, in betaalde dienst van zijn werkgever? Of dient hij primair, met zijn persoonlijke roeping, de roeping van de kerk? Die vraag - die toch heel identiteitsbepalend is, zou ik zeggen - komt maar weinig ter sprake. De hbo-theoloog wordt hier vooral geschetst als zingevingsexpert of reliprof, bij de Christelijke Hogeschool Ede opgeleid voor de protestantse markt.

En welk probleem wil deze bundel nu precies adresseren? De verschillende auteurs grossieren in gemeenplaatsen zoals de 'informatisering' van de maatschappij of de 'steeds complexer wordende samenleving.' Als antwoord op dat probleem wil het allerlei verschillende problemen van hbo-theologen onder de noemer 'grensgangerschap' vangen. Maar nu eens loopt die grens tussen kerk en wereld, dan weer tussen geloof en cultuur, oude en nieuwe vormen van kerk zijn, of theologie en religiewetenschap. Daardoor blijft het als gemeenschappelijke noemer oppervlakkig.

Reden om dit boek wel te lezen

Waar de bundel dan wel over gaat? Over de diverse werkvelden van hbo-theologen en over de uiteenlopende problemen en uitdagingen die op al die verschillende werkvelden spelen. En dan blijkt dat godsdienstdocenten echt met andere vragen lopen dan gemeentevoorgangers. Hbo-theologen zullen deze bundel dus niet van a tot z hoeven uitlezen, maar er zullen zeker bijdragen zijn waarin ze zichzelf en hun beroepsmatige context kunnen herkennen. En wie weet steken ze daar ook nog wat van op.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden