In dé uitgaansstraat van Eindhoven word je van alle kanten bekeken

De uitgaansstraat in Eindhoven, Stratumseind, verandert in een levend laboratorium. Beeld ANP

Stratumseind in Eindhoven is veranderd in een laboratorium. Het gedrag van bezoekers wordt er geanalyseerd.

Wie in Eindhoven gaat stappen, eindigt bijna altijd op Stratumseind. De uitgaansstraat met 55 kroegen op 250 meter trekt op een goed weekend 20.000 cafégangers. Vaak is dat leuk. Maar het gaat niet altijd goed. Cabaretier Theo Maassen zei niet voor niets ooit over de roemruchte straat: “De kans is gewoon groot dat je er op je bakkes wordt geslagen.”

De straat heeft een slechte reputatie. Jaarlijks zijn er vierhonderd geweldsincidenten. Van kleine opstootjes tot massale knokpartijen. Zo werd in januari van dit jaar de 24-jarige Jamal Williams nagenoeg doodgeslagen. Hij sprak een groep aan op hun onbeschofte behandeling van vrouwen.

Maar de losgeslagen dronkenlap met verlangen naar een veldslag moet tegenwoordig opletten op Stratumseind. Sinds twee jaar wordt hij gadegeslagen vanuit alle hoeken en worden zijn nukken geanalyseerd. En niet alleen door de aanwezige politiecamera’s. Tinus Kanters heeft de relschoppers eveneens in de smiezen.

Levend laboratorium

Kanters is projectmanager van het Living Lab op Stratumseind. Een project waarmee de gemeente de stapstraat veiliger wil maken. De straat is onder Kanters’ leiding veranderd in een levend laboratorium voor crowd control, het in bedwang houden van grote groepen mensen.

Er hangen vijf speciaal ontwikkelde telcamera’s en vijf slimme geluidsmeters. Ook staan er 22 ledlantaarnpalen die het publiek beïnvloeden met licht. Er hangt zelfs een weerstationnetje. “Als het regent, stroomt iedereen de kroeg in”, legt Kanters uit in zijn controlekamer. “Dan weten wij dat die massale beweging niet vanwege een opstootje is.” 

Tekst loopt door onder afbeelding. 

Beeld ANP

Midden in de stapstraat heeft de projectmanager zijn kantoor, boven brasserie de Oude Rechtbank. De muur hangt vol beeldschermen. Daarop worden alle data verzameld en weergegeven. Het voornaamste doel? “Zo veel mogelijk gegevens verzamelen zodat we daaruit algoritmes kunnen destilleren”, legt Kanters uit. Dat werkt zo. Kanters en zijn kompanen filmen situaties op straat. 

Met die filmpjes identificeren ze typische eigenschappen en geluiden. Ze lieten bijvoorbeeld een groep studenten een vechtpartij ensceneren. “Op basis van specifieke kenmerken van dat gespeelde geweld schreven we software”, zegt Kanters. “De geluidsmeters hebben we vervolgens uitgerust met die software.”

Nu geven de geluidsmeters een signaal af bij een dreigende vechtpartij. Ze zijn ondertussen zelfs zo geavanceerd dat ze het verschil weten tussen vuurwerk, agressief stemgeluid en brekend glas.

Herrieschoppers

Ook licht is onderwerp van onderzoek. De politie wil bijvoorbeeld aan het einde van een stapavond helder wit licht hebben, zodat eventuele herrieschoppers goed zichtbaar zijn. Maar dergelijk licht blijkt precies hetzelfde als dat van een wake-up light, een wekker die oplicht als hij afgaat. “Iedereen wordt daar juist heel actief van”, lacht Kanters. “Het blijkt dat je beter een oranjerood licht kunt laten schijnen. Dan worden mensen lekker rustig.” 

Het laboratorium verzamelt alleen anonieme data. Kanters ziet geen camerabeelden, maar rode stipjes die over een beeldscherm zoeven. Privacy by design, noemt hij het. Productontwikkeling met privacy in het achterhoofd. De verzamelde gegevens zijn online vrij beschikbaar voor geïnteresseerd publiek. Maar wel met een vertraging van een uur. “Cafébazen zijn bang dat het publiek anders thuis gaat zitten wachten tot de kroeg volloopt.”

Op dit moment worden de data alleen vergaard en geanalyseerd. Uitsmijters en politie hebben nog geen live toegang. Daar komt verandering in, volgens Kanters: “Vanaf het najaar krijgt de politie een signaal als het systeem onrust voorspelt.” Dan wordt duidelijk of de software werkt. Want alle camera’s ten spijt: de mishandeling van Williams werd niet op beeld vastgelegd. Er werd wel een dader aangehouden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden