In de toekomst wonen we in een abonnement

Diergaarde Blijdorp heeft binnenkort de meest innovatieve hotelkamer van Nederland. Beeld Roos Pierson

In de aanloop naar de verkiezingen voor de Provinciale Staten, proeft Hans Marijnissen de regionale thema’s. Vandaag aflevering 9: in Blijdorp wordt gebouwd aan de kamer van de toekomst. Hij bestaat geheel uit diensten.

Pal naast de bizons en de ijsberen verrijst een wonderlijk bouwwerk. Het is weliswaar gewoon rechthoekig met een plat dak en aan de voorkant een glazen wand. Maar de Rotterdamse diergaarde Blijdorp biedt op dit perceel plaats aan een van de meest innovatieve ruimtes van Nederland.

Ondernemer Johan Mellegers gaat voorop, met zijn gepoetste schoenen door het rulle zand dat de graafmachine zojuist heeft geëgaliseerd. De sleutel gaat in de deur, dat is misschien nog een beetje ouderwets aan dit vernieuwende pand, waarna hij in de toekomst stapt. Maar voordat hij met de rondleiding begint, moet eerst een ander verhaal worden verteld over Mellegers.

Dutch Windwheel

Mellegers is met een consortium van innovatieve bedrijven een van de drijvende krachten achter het plan voor het Dutch Windwheel, een 160 meter hoog ringvorming gebouw dat volledig duurzaam is. Het gebouw moet voortdurend kunnen veranderen, zodat het nooit veroudert.

Het kan een hotel zijn dat groter is dan de London Eye, maar ook een kantoor. Het ‘oog’ van de toren met een diameter van 108 meter moet de luchtverplaatsing naar windturbines leiden. De gevel is weer voorzien van zonnepanelen.

Hier in Blijdorp hebben de samenwerkende bedrijven en kennisinstituten nu één kamer uit dat Windwheel laten neerzetten, als icoon van het vernieuwende denken over ontwerpen en wonen. De ruimte wordt pas over enkele weken opgeleverd, maar het verhaal over deze modelkamer is al wel klaar. “We moeten een gebouw niet langer zien als een stapel stenen die honderd jaar in dezelfde vorm blijft bestaan”, zegt Mellegers.

Johan Mellegers. Beeld Roos Pierson

“Dit model heet ‘Building as a service’. Dat betekent dat het is opgebouwd uit modulaire elementen met een standaardmaat van 30 bij 30 centimeter en die zijn samengesteld uit ‘droge verbindingen’. Niets is dus verlijmd, gekit of gemetseld. En alles is te demonteren en te hergebruiken.” De vloeren liggen los op de geïsoleerde ondergrond en de houten binnenwanden zitten met een soort klittenband aan de muren vast.

Het model in Blijdorp wordt als hotelkamer ingericht, met straks het eerste bed ter wereld dat volledig is gebouwd uit hergebruikt materiaal. Maar het kan ook eenvoudig worden omgevormd tot een kantoorruimte of een studentenkamer. Of aaneengeschakeld en uitgebreid tot een school.

Lease-comfort

Toch zijn die duurzaamheid en flexibiliteit niet het hele verhaal. Mellegers ziet het gebouw als een service-omgeving die vanwege die flexibiliteit voortdurend kan worden aangepast. Het meest eenvoudige voorbeeld zijn de draaiende zonnepanelen die kunnen worden vervangen als er meer efficiëntere op de markt komen.

Dat geldt ook voor de uv-verwarming die niet de gehele ruimte verwarmt, maar alleen de personen die door een sensor worden gedetecteerd. Omdat deze technieken eenvoudig zijn te demonteren, kan de apparatuur steeds worden gewisseld voor een upgrade.

Daarom is de ruimte straks slechts gedeeltelijk eigendom van de bewoner. “Hij leeft veel meer in een lerend ecosysteem dat via sensoren dagelijks de verzamelde informatie verwerkt om de gebruikerservaring en de milieuprestaties te optimaliseren.” Is er een nieuw model ontwikkeld, dan wordt het oude systeem vervangen. Bewoners en gebruikers hebben op deze manier als het ware een abonnement op de nieuwste snufjes. Ze zijn misschien voor een deel eigenaar van het casco, maar leasen hun comfort.

De provincie Zuid-Holland heeft fors ingezet op projecten als die van dit consortium. In totaal stak het 4 miljoen euro in de start van vijftien zogenaamde Fieldlabs, samenwerkingen waarin nieuwe technieken worden ontwikkeld en klanten en markten worden gezocht. Die moeten als het aan de provincie ligt de regionale economie versterken en tegelijkertijd maatschappelijke vraagstukken oplossen. Maar ook kan zo’n experimenteel Fieldlab weer een brug zijn tussen opleidingen als de TU Delft en de praktijk.

Pizza

“Het Windwheel en de kamer in Blijdorp kun je zien als particulier initiatief”, zegt Mellegers. “Wat niet wil zeggen dat zo’n project geen publieke kant heeft. Een provincie, maar ook gemeentes en het Rijk, kunnen met subsidie veel betekenen in de opstartfase. Maar ook als het gaat om vergunningen, inpasbaarheid van projecten in bestemmingsplannen en het economische vestigingsklimaat, kunnen we niet zonder overheid. Ze zijn de smeerolie in dit verhaal.”

Maar dan heeft Mellegers het al weer over praktische zaken, zo innovatief mogelijk. Over de app ‘Living as a service’ bijvoorbeeld, waarin de gebruikers van het gebouw van de toekomst gemeenschappelijk diensten kunnen regelen. Samen kunnen ze voordelig elektriciteit afnemen, de glazenwasser bestellen, een verzekering afsluiten. “En zelfs pizza’s bestellen”, zegt Mellegers. Soms gaat innovatie door de maag.

Rechtse provincie heeft economische drive

Zuid-Holland is met 3,6 miljoen inwoners en een bijdrage van 22 procent aan het bruto nationaal product een belangrijke factor in de Nederlandse economie. Havenstad Rotterdam en universiteitsstad Delft zijn de innovatieve broeinesten.

De provincie heeft met de VVD als grootste partij (10 zetels) en de PVV (8) als goede tweede een rechtse signatuur. De VVD vormt er het college, samen met CDA (7), D66 (7), en als buitenstaander de SP (5). Commissaris van de koning is Jaap Smit (CDA).

De overige afleveringen uit deze serie over de Provinciale Statenverkiezingen zijn hier te lezen.

Lees ook:  ‘Megalomane’ Dutch Windwheel moet Rotterdams duurzame icoon worden

In Rotterdam werd twee jaar geleden het plan voor de Dutch Windwheel gepresenteerd.  voor een gebouw  Het moet tevens windenergie oogsten. Een peperdure kansloze droom, of een nieuw icoon in de Maasstad?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden