In de tipi in de uiterwaarden leven de zelfredzamen even vrij en puur

Alternatieve groep kampeerders wil ruimte om duurzaam te leven, 'vrij van regels en instanties'

Het hek zwaait open aan het Gelders Hoofd in Empe. 'Welkom', zegt een eenzaam bordje. Verder is er niks te zien. Ooit stond hier een steenfabriek op een terp aan de IJsseloever. Aan de overkant van de rivier baadt het historische IJsselfront van Zutphen in gouden zonlicht. Achter de bosschages kamperen Johan Bosma en vier geestverwanten in tipi's in de uiterwaarden. Illegaal. "Voor overwinteren zijn ze te koud", stelt Bosma. Maar vertrekken doen ze niet, hoe graag Rijkswaterstaat en de gemeente Brummen dat ook zouden willen.

Hier moet leefgemeenschap De Kiem ontstaan, is de missie van de alternatieve en duurzame groep. De leden en sympathisanten komen uit de regio. Bosma zelf woonde eerder bij EcoTribe in buurdorp Teuge (gemeente Voorst), een zelfvoorzienende woongemeenschap op een oud defensiecomplex. In Nederland moet er ruimte zijn waar je naar eigen opvattingen duurzaam mag leven, is een levensvisie die De Kiem uitdraagt. Leven vrij van instanties en hun regels. Bosma: "Daaraan is behoefte".

Achter het hek leidt een pad door de struiken naar het tentenkampje waar de zon gitaar spelende kampeerders en een losse zonnecollector beschijnt. Rijkswaterstaat en de gemeente reageerden zoals De Kiem had verwacht: met hun regels die voor iedereen gelden. Niet wildkamperen, niet wildplassen, geen illegaal verblijf.

Rijkswaterstaat heeft meermalen overlegd met de mannen, vertelt een woordvoerder. Ze zouden weggaan, maar bedachten zich dit weekeinde. "We willen de overheid dwingen om zich op hun regels te bezinnen", verklaart Bosma de ommezwaai.

Als ergens in Nederland de stroom zomaar uitvalt, dan is de moderne mens hulpeloos, vertelt Bosma. De woongemeenschap wil juist terug naar de pure, eigen zelfredzaamheid. "Ook zonder elektriciteit groeien er groenten in je tuin", zegt Bosma. Vrij leven kan comfortabel zijn, legt hij uit. Zonnepanelen en een accu verzorgen al jaren zijn (geringe) elektriciteitsbehoefte.

Is er nog ruimte voor ongebonden zelfredzamen in het dichtbebouwde Nederland waar de overheid elke vierkante millimeter een juridische bestemming geeft? Die vraag werpen de mannen van De Kiem op met hun kampeeractie. Ze overhandigden gisteren hun ideeën nog eens aan Rijkswaterstaat en stopten daar ook een concept gebruiksovereenkomst bij, want 'de komende veertig jaar gebeurt met dit terrein niks'. Voor de woonrisico's wil de groep zelf wel verantwoordelijk zijn.

Die risico's zijn er ook. In de winter kan het waterpeil van de IJssel fors stijgen. Maar dat avontuur wil Bosma weleens beleven in de uiterwaarden. "We zijn zeer bedreven en ervaren in het leven op een verantwoorde, duurzame manier."

De samenleving heeft het hard nodig dat je buiten de bestaande kaders treedt om tot vernieuwing te komen, meent Bosma. "Dat is voor mezelf een levensvorm, een levenskunst."

Het is de bedoeling dat tegen de winter Mongoolse nomadententen, zogeheten gers, verrijzen op het terrein. Lekker goed geïsoleerd. Maar het blijft afwachten voor De Kiem of hun maatschappijkritische zaad aan de IJssel mag opschieten. Rijkswaterstaat bestudeert hun documenten de komende dagen met een welwillende houding. Zolang blijven de tipi-kampeerders roken, musiceren en zingen rond het kampvuur aan de rivier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden