Reportage

In de Rotterdamse Tarwewijk groeit de kloof tussen rijk en arm

Richard de Vlieg, beheerder van kerkgebouw Victory Outreach. 'Op Wilders stem ik niet.'Beeld arie kievit

In de Rotterdamse Tarwewijk zijn bewoners blij dat de criminaliteit vermindert, maar armoede blijft een groot probleem.

Het gebeurde regelmatig dat Gerard Nieuwstraten (78) op een mooie zomerdag buiten zat en dat hij knallen hoorde. "Dan haalden we de schouders op en zeiden we tegen elkaar: 'Het jachtseizoen is weer geopend'." Nieuwstraten werd in 1939 in de Tarwewijk geboren en is daar op twee jaar na, toen hij na zijn huwelijk in 1971 in Oud-Charlois neerstreek, altijd blijven wonen. Ook toen het leefklimaat daar ver onder nul zakte. Hij voelde zich te zeer verbonden met zijn geboortegrond.

De tekst loopt verder onder de kaart. Klik op de wijken voor meer informatie over de inwoners, hun gezinnen en hun huizen. De rode stippen zijn stembureaus. Klik hierop om te zien wat hier gestemd werd bij de laatste verkiezingen.

De Tarwewijk ontstond aan het begin van de vorige eeuw nadat een nieuwe haven werd gegraven voor het lossen van granen. Langs de kade kwamen de graansilo's en daarachter werden arbeidershuizen gebouwd voor Brabanders en Zeeuwen die in de haven werkten. De vader van Nieuwstraten werkte als machinebankwerker bij de scheepswerven van Wilton-Fijenoord. De sfeer van toen kan Nieuwstraten zich goed herinneren. "Mijn ouders woonden in de Voetjesstraat. Het was een gewone en keurige buurt. Elke vrijdag was er een competitie van wie de schoonste straat had. We hebben de brievenbus wat afgeboend."

Dat veranderde in de jaren zestig toen buren naar betere woningen in bijvoorbeeld Pendrecht en Zuidplein verhuisden. "Er kwam een gemêleerde samenleving voor terug", zegt Nieuwstraten. "Je had er keurige mensen bij, maar er zat ook wel wat kaf tussen het koren, om het netjes te zeggen. Zij maakten er een puinhoop van en niemand die daar wat aan deed."

Schietpartij

Nieuwstraten herinnert zich dat hij en zijn vrouw voor het eerst schoten hoorde. "We keken mekaar aan. Wat zou dat zijn? Las je in de krant dat er een schietpartij was geweest. Op een gegeven moment wen je er aan. Ik weet nog dat bij ons in de straat twee mensen waren vermoord en agenten vroegen of ik angstig was. 'Nou nee', zei ik. 'Het zijn geen gewone burgers die zijn doodgeschoten. Dat zijn handelaren in poedersuiker, dat ben ik niet'."

Vooral de Millinxstraat en omgeving in de Tarwewijk werd eind vorige eeuw berucht vanwege de criminaliteit. De stad pompte vele miljoenen in renovatie, nieuwbouw en toezicht waardoor de situatie sinds 2010 verbeterde. Maar het is nog steeds een noodgebied. Op veel plekken hangen camera's en er geldt een samenscholingsverbod.

Enige vooruitgang is er, stelt Nieuwstraten, maar enthousiast kan hij er niet van worden. Hij stemde altijd CDA, maar dit keer wordt het PVV omdat de traditionele partijen hem te vaak teleurstelden. "Niet dat ik een hekel heb aan moslims. Bij ons woont een groot Turks gezin, dat zijn schatten van mensen. Toch stem ik op Wilders. Noem het maar een noodsprong."

Armoede

Terwijl Nieuwstraten vooral over veiligheid rept, maakt buurtgenoot Richard de Vlieg (51) zich zorgen over de armoede in de wijk. Hij weet nog niet op welke partij hij gaat stemmen. In het verleden stemde hij VVD en een keer CDA. "Ik zie er steeds minder het nut van in. Op de PVV van Wilders zal ik niet stemmen. Ik zeg niet dat hij geen goede ideeën heeft, maar hij zet mensen tegen elkaar op. Die kant moet het niet op. Ik sta voor iedereen open."

Sinds bijna anderhalf jaar is hij beheerder van het kerkgebouw van Victory Outreach aan het Mijnsherenplein. Dat is een evangelische organisatie die probeert om drugsverslaafden op te vangen en te laten afkicken. De Vlieg raakte hier een paar jaar geleden bij betrokken toen hij zelf na 35 jaar van 'de ene op de andere dag' stopte met blowen.

Dat armoede een probleem is merkt de Rotterdammer bijvoorbeeld op zaterdag als een bakker brood en gebakjes langsbrengt die onverkocht zijn gebleven. "Sommige mensen willen niet dat bekend wordt dat ze hier brood halen, maar ik weet dat zij het zwaar hebben", zegt De Vlieg die in de voormalige gereformeerde kerk woont.

Een ander teken van armoede, vindt De Vlieg, is het vuil dat elke dag rond het kerkgebouw op straat ligt. "Zo'n twee keer per dag ruim ik de rommel op, want we willen dat onze omgeving schoon blijft. Maar hoe armer mensen zijn, hoe eerder zij troep op straat knikkeren."

Drugs

Volgens De Vlieg neemt het verschil tussen arm en rijk toe. Met Pasen serveert Victory Outreach een zesgangendiner. Dit jaar hebben zich hiervoor zeshonderd mensen gemeld, meer dan ooit. Daar komen mensen met uiteenlopende achtergronden. "Moslims, maar vooral ook Oost-Europeanen. Zij werken hard en verdienen goed, maar ik ken er ook die verslaafd zijn aan alcohol en drugs. Nederland is een drugsland, cocaïne is overal te krijgen. De straat is voor hen een supermarkt. Dat is een valkuil voor Bulgaren en Polen."

"We hebben hier een mannenhome waar we mensen helpen van hun verslaving af te komen", zegt De Vlieg. "Het liefst zouden we meer dan de toegestane tien man willen helpen, maar die vergunning hebben we niet. Ik weet niet wat de gemeente aan armoede doet, maar geloof me, als je verslaafd bent, dan ben je pas echt arm."

Morgen praat de pop-upredactie met twee buurvrouwen in Hillesluis. De één stemt PVV, de ander Denk. Suggesties of vragen? Stuur een e-mail naar pop-up@trouw.nl

Lees hier meer verhalen van onze pop-upredactie in Rotterdam.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden