In de isoleercel getaserd: 'Het gevoel niet als mens behandeld te zijn, was erger dan de pijn'

Sinds begin dit jaar loopt er een proef bij de politie met tasers, er zijn nu driehonderd agenten met een stroomstootwapen. Beeld ANP

Steven werd getaserd door de politie terwijl hij al in de separeercel in een psychiatrische kliniek zat. Zijn moeder kan het nog niet geloven. 'Dat dit in Nederland gebeurd is.'

Met wat fruit en een kaartje van oma op zak stapt Astrid Bos (58) op 23 juli de psychiatrische instelling Bavo Europoort in Capelle aan de IJssel binnen. Haar zoon Steven, een twintiger, verblijft daar sinds maart. Hij is vandaag jarig. Omdat het slecht met hem gaat, mag Astrid eigenlijk niet langs. Om vier uur kwam toch dat verlossende telefoontje: ze mag hem even komen feliciteren.

Als ze Steven ziet, schrikt ze. Hij heeft blauwe plekken onder zijn ogen. "Dat is nog niet alles, mam", zegt hij. Hij laat enorme blauwe plekken op zijn heupen en bovenbenen zien. Astrid Bos is sprakeloos. Dan trekt haar zoon zijn shirt uit. Op zijn rug zijn zo'n dertig kleine brandwondjes te zien. "Ik ben getaserd", zegt Steven. Sprakeloos maakt zijn moeder een foto. "Dit moet toch niet mogen?"

"Het was echt de rotste verjaardag, vond je niet, mam?", zegt Steven anderhalve maand later in zijn studio in Rotterdam. Hij is weer thuis, het gaat beter met hem. Sinds zijn zeventiende kent Steven periodes waarin hij psychotisch is. Hij kan dan agressief worden, vertelt hij. "Ik heb mezelf niet in de hand."

Zoiets gebeurt ook op 17 juli, vertelt hij. Zijn medicatie is net afgebouwd, maar hij moet toch weer antipsychotica slikken omdat het slechter gaat. Hij weigert dat en wordt ontzettend kwaad. Dat loopt zo uit de hand dat Bavo Europoort zich 's middags genoodzaakt ziet om de politie in te schakelen om Steven in de prikkelarme separeercel te krijgen. Daar moet hij rustig worden.

Maar dat gebeurt niet. Om een onbekende reden wordt 's avonds opnieuw de politie ingeroepen. Over wat er dan gebeurt in de isoleer, is veel onduidelijk. Steven herinnert zich dat hij werd vastgehouden door de politie en meerdere keren werd getaserd op zijn rug en ook onder zijn voet. "Daarna lag ik op mijn bed en kreeg allerlei spasmen."

Spasmen

De politie laat weten dat de inzet van een stroomstootwapen op dat moment nodig was omdat de patiënt een gevaar vormde voor zichzelf, het personeel en de agenten. "Met schilden kregen de agenten de man niet in bedwang en dat is toch een beproefd middel," aldus een woordvoerder.

Steven gaat staan en doet de vreemdste bewegingen voor. "Die spasmen gingen ongeveer zo. Het voelde alsof je schrikdraad aanraakt, alleen trilden mijn spieren mee, dus het was veel heftiger."

De herinneringen aan de tijd dat Steven in de separeer zat, lopen een beetje door elkaar in zijn hoofd. Dat hoort bij een psychose. Hij weet dat hij is gaan hyperventileren na het taseren. Maar of dat direct erna was, of een paar dagen? Hij weet het niet. Hij herinnert zich pijn aan zijn ingewanden. Maar dat vond hij het ergste nog niet. "Ik voel me niet als een mens behandeld."

Parnassia Groep, waar Bavo Europoort onder valt, wil vanuit beroepsgeheim niet ingaan op de casus. "Dat mogen we wettelijk niet", zegt een woordvoerder. Wel wil de instelling kwijt dat de inzet van een taser bij een psychiatrisch patiënt ook voor hen nieuw is. De politie Rotterdam is sinds begin dit jaar bezig met een proef. In Nederland doen in totaal driehonderd agenten mee.

Niet van deze tijd

Moeder Astrid heeft begin augustus een gesprek gehad met Bavo Europoort. In een verslag van dat gesprek, dat zij nadien kreeg, valt te lezen dat de psychiater haar 'heeft uitgelegd dat wij ook zeer ongelukkig zijn met de inzet van tasers door de politie bij onze patiënten'. De bezwaren van het management hebben er niet toe geleid dat de politie ervan afziet, aldus het verslag.

Astrid Bos is nog steeds ontsteld over wat haar zoon overkomen is. Ze kijkt nog eens naar de foto van de wondjes op zijn rug. Ze swipet naar de blauwe plekken op zijn heup. "Dit is niet van deze tijd. Het is ongelofelijk dat dit is gebeurd. Kan je het je voorstellen? Mijn zoon wordt gemarteld in de separeer? Zoiets verwacht je toch niet in een land als Nederland?"

De naam Steven is gefingeerd, hij heeft een andere achternaam dan zijn moeder. Zijn volledige naam is bij de redactie bekend.

Wat is een stroomstootwapen?

De taser – ook wel stoomstootwapen genoemd – vult volgens de politie 'het gat tussen de wapenstok en het pistool'. De taser deelt een klap uit van 0,004 ampère. Dat maakt iemand voor korte tijd niet in staat iets te doen. Als de taser tegen iemands lichaam wordt gehouden, veroorzaakt dat geen verlamming, maar wel pijn.

In totaal zijn driehonderd politiemensen in Zwolle, Amersfoort en de Eenheid Noord-Nederland opgeleid om het stroomstootwapen te hanteren, net als hondengeleiders in de Eenheid Rotterdam. Het stroomstootwapen leidt niet tot meer geweld, maar juist tot preciezer gedoseerd geweld, zegt de politie zelf.

Lees ook: Woede over taseren patiënt in isoleercel

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden