In de greep van terroristen

In de hele Londense metro is geen prullenbak te vinden. Het valt niet meteen op omdat de stations van de Underground angstwekkend schoon zijn. Zelden is ergens snoeppapiertje te ontwaren, of een leeg blikje, of een bierflesje. Zelfs de rails zijn niet overdreven vervuild met reizigersafval. Hier en daar is een schoonmaker met een bezem in de weer, maar die kan moeilijk met zijn onopvallende collega's verantwoordelijk zijn voor de keurigheid in het ondergrondse treinenstelsel. Zijn de gebruikers van de Underground - forensen, dagjesmensen, toeristen - zo netjes opgevoed dat ze hun rotzooi niet laten vallen? Het lijkt er haast op.

Maar die prullenbak, waar je als even welopgevoede toerist naar zoekt, waar is die gebleven? Hij is afgeschaft, vertelt een medewerker van de Underground. Te gevaarlijk gebleken, want het is een ideale plek om een bom in te verstoppen. En een aanslag in de Londense metro is meer dan eens gepleegd. Een prullenbak is niet alleen de ideale plek om onopvallend springstof in achter te laten, een metrostation is überhaupt een ideale plek voor een terroristische actie: gegarandeerd veel mensen die worden geëvacueerd als de bommelding serieus wordt genomen, gegarandeerd een chaos die de aandacht trekt en gegarandeerd achtergrondartikelen in kranten en achtergronditems op radio en tv als de aanslag lukt.

Aan een klein beetje tactiek en strategie heeft een terroristische groep genoeg, adviezen van pr- en reclamebureaus hebben ze in de eerste fase van hun strijd niet nodig. Die adviseurs komen pas om de hoek kijken als een terroristische groep al enig gehoor heeft gevonden en al enige respectabiliteit heeft verworven. Pas dan, als men nog meer inbedding in het gevestigde politieke establishment wil, kunnen de reclamejongens van dienst zijn.

Hoezeer de terroristen van weleer en de terroristen van nu ons allen in de greep hebben, kan iedereen zien die vliegt. Op vliegvelden zijn de draconische maatregelen die de luchtruimreiziger moet beschermen tegen een vliegtuigkapingen gemeengoed geworden. Iedere tas, iedere koffer, iedere rugzak gaat door het röntgenapparaat. Iedere reiziger stapt door het poortje dat metalen voorwerpen moet opsporen. Op Heathrow werd vlak voor mij een jongeman gefouilleerd, waarbij overigens opmerkelijk genoeg zijn kruisstreek onbetast bleef.

Welke vakantieganger of zakenman denkt, als hij zich onderwerpt aan de veiligheidsmaatregelen, nog aan de vliegtuigkapers uit de jaren zeventig? Althans, wie brengt als hij rustig staat te wachten op zijn beurt, de röntgensluis en het metaaldetectiepoortje nog in verband met de vliegtuigkapers? Met de Palestijnen die met vliegtuigkapingen meer politiek gewin wisten te boeken dan met acties op Israëlisch grondgebied zelf? Met de Russische dissidenten die aandacht vroegen voor hun onderdrukking door het Sovjet-regime? Met de talloze anderen die, politiek geïnspireerd of anderszins obsessief ontspoord, probeerden hun wil op te leggen aan de internationale gemeenschap of hun ideeën onder de aandacht van het publiek te brengen?

Terwijl iedere vliegtuigreiziger last heeft van die veiligheidsmaatregelen - ze kosten tijd en zijn een inbreuk op de privacy - heeft de woede en irritatie van de reiziger zich nooit gekeerd tegen de kaper, maar wel tegen de doorgaans jonge vrouwen en mannen die bij de detectieapparaten staan of een vragenlijst afwerken op zoek naar levensgevaarlijke klanten. De kaper en bommenlegger zijn anoniem, ze zijn onzichtbaar, zij zijn slechts een middel dat ingezet wordt door een allesbehalve anonieme organisatie, dat is precies hun kracht. De veiligheidsbeambte is ook anoniem, ondanks het naambordje op zijn of haar revers. Maar zij zijn er tenminste. Overigens, op Heathrow zijn wel prullenbakken: na de röntgencontrole en het detectiepoortje.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden