In de greep van Bob J.

Hoe krijgt een pedoseksueel meiden zover dat ze uiteindelijk naakt voor de webcam poseren? Wat gebeurt er met een gezin als de puberdochter verstrikt raakt in een web van leugens van deze 'anorexia-verkrachter'? Een slachtoffer en haar moeder vertellen.

Hij haalde het nieuws als 'de anorexia-verkrachter'. Werd veroordeeld voor het verkrachten, drogeren en het schaden van de gezondheid van zes jonge, kwetsbare meiden met eet- en persoonlijkheidsstoornissen. Daarnaast werd Bob J. (46) uit Apeldoorn mensenhandel, verboden wapenbezit, uitbuiting en het produceren van kinderporno verweten.

Ze is één van zijn slachtoffers. "Maar ik ben niet verkracht", zegt ze. "Ik had ook geen anorexia", voegt ze er snel aan toe. "Hij heeft me wel eens rondgeleid over de Wallen, de hoerenkleren waren in huis. Maar ik heb niet achter het raam gezeten. Zover is het niet gekomen. Maar als ik nu terugkijk... Ja, hij was het vast van plan. Ik heb geluk gehad, het had allemaal veel erger kunnen aflopen."

Een nachtmerrie van vier jaar, noemt ze het. Sinds het hoger beroep dat tegen Bob J. diende in december 2013, heeft ze er een streep onder gezet. In die tijd had ze haar laatste afspraak met een hulpverleenster. "Het ging al een tijdje goed, maar rond die rechtszaken was ik toch zenuwachtig, een beetje bangig. Ik heb bij dat hoger beroep gebruik gemaakt van mijn spreekrecht. In de gewone rechtszaak durfde ik dat nog niet, nu was ik er klaar voor. Ik zat een meter achter hem. Ik heb iedereen verteld hoe slecht hij is."

We noemen haar Linda. Met haar echte naam wil ze niet in de krant. Ze is nu negentien jaar en wil verder. Toch vertelt ze vandaag hoe ze zich op internet heeft laten inpalmen door een man die 29 jaar ouder was, hoe hij haar overlaadde met cadeaus en belangstelling, hoe ze verslaafd raakte aan Hyves, Skype, Whatsapp, maar vooral aan zijn berichtjes. Hoe hij haar hersenspoelde en isoleerde van alles en iedereen die ze voor hem liefhad. "Met mijn verhaal hoop ik andere meiden te waarschuwen. Die meiden, èn hun ouders. Voor mannen als Bob."

Linda is slachtoffer van grooming, dat letterlijk 'versieren' of 'mooi maken' betekent. De politie hanteert een minder romantische, weinig verhullende, vertaling: digitale kinderlokker. De pedofiele dader legt vaak anoniem contact met een minderjarige via sociale media, internetfora en chatboxen. Vaak doet hij dat via anorexiasites, omdat daar met zichzelf en de weegschaal worstelende meiden vatbaar zijn voor poeslief gepaai. Soms blijft het bij seksueel misbruik via de webcam of het verzamelen van naaktfoto's, soms komt het tot dates.

Hoe het begon? Via Hyves, toen ze vijftien was. Linda zocht, onzeker als zoveel pubers, naar recepten voor gezonde snacks. Die zoektocht werd vanachter de computer in Apeldoorn opgemerkt. Hij voegde haar toe als vriendin, zij accepteerde de onbekende met wit geverfd haar en knalblauwe ogen, met als alias 'Dirux': "Waarom? Gewoon! Het was een sport om zoveel mogelijk contacten te hebben."

Er was in het begin geen direct contact, dat veranderde op haar zestiende verjaardag toen ze door hem digitaal werd gefeliciteerd met: 'Nu begint het leven pas'. Precies raak. Zo voelde het voor Linda ook. "Ik sneed die dag een grote taart aan met 'sweet sixteen' erop. Ik mocht scooter rijden, het was de leeftijd voor drank en sigaretten..."

Zo begon het, ja. Hyves, skype, msn. "Eerst ging het vooral over eten. Hij was er vast van overtuigd dat ik een eetstoornis had, hoorde me uit over mijn problemen. Die had ik eigenlijk niet. Niet meer dan elk normaal ander meisje. Maar hij bleef daar zo over doorvragen dat ik er heel onzeker van werd. Hij zei dat hij me net zo slank kon maken als andere meisjes, waar hij foto's van stuurde."

Gekke vent. Weg ermee. Blokkeren. Dat had ze moeten denken en doen. Weet ze nu. "Maar ik vond hem interessant. Hij had altijd tijd voor me, begreep alles, hij dacht overal hetzelfde over. Het klikte. Ja.... Nu zie ik pas hoe hij het deed. Hij luisterde en praatte me naar de mond. Hij lijmde me, palmde me in. Ik ging zelfs voor hem bijhouden hoeveel calorieën ik per dag at. Ik was al slank. Maar ik wilde voor hem nog mooier worden."

Er was wel eens een stemmetje in haar achterhoofd dat twijfelde aan zijn bedoelingen, zegt ze. Maar zijn zinnetjes stelden haar altijd gerust. "Hoe hij dag en nacht altijd voor me klaar kon staan? Hij schreef dat hij ict'er was bij de Belastingdienst, maar na zijn scheiding een burn-out had en thuis zat. Dat hij zelf dik was geweest en nu graag jonge meisjes hielp. Hij liet me een stuk lezen van een ander meisje dat hij had geholpen. Ze vertelde op de anorexia-site Proud2Bme hoe gemeen hij was, hoe hij haar de vernieling in had geholpen. Ik denk dat dat de ultieme test was. Ik geloofde hem. Ik vond dat meisje een ondankbaar kreng."

In april 2011 was het digitale contact een tijdje minder. Ze had een paar weken een 'echt' vriendje, niet via Hyves maar live. "Dat vriendje vond mijn contact met Bob niet zo leuk. Maar ik herinner me nog wel dat ik op Koninginnedag toch een foto naar Bob stuurde, van mezelf in mijn nieuwe oranje Hello Kitty-shirt."

Maar er was toen wel iets veranderd. Haar vriendje zei: Vertel jij het je ouders of doe ik het? Linda durfde niet. Dus vertelde hij haar ouders over de virtuele veertiger, haar digitale boezemvriend, het rare contact. "Er volgde een preek, de computer kwam middenin de huiskamer te staan, opdat er voortaan toezicht was. Mijn ouders pakten mijn telefoon af, contacten werden verwijderd, nummers gewist, ik kreeg geen mobiel internet meer. Een nieuwe sim-kaart, een nieuw leven, dachten ze."

Daar dacht ze zelf anders over. En Bob had het voorvoeld. Hij had haar op het hart gedrukt zijn nummers niet alleen in haar telefoon op te slaan, maar ook een lijstje in haar kamer te verstoppen. Voor de nieuwe telefoon regelde hij snel een internetbundel. Daar kon ze dus die foto op Koninginnedag mee sturen. En uiteindelijk zelfs 'live' afspreken.

De eerste keer dat zij Bob echt zag, was in de zomer van 2011 op het perron in Groningen. Na een maandenlange digitale vriendschap had ze toegestemd, durfde ze eindelijk. Ze zouden gaan winkelen. "Hij had cadeautjes voor me meegebracht, allemaal Hello Kitty-spulletjes. En ik kreeg een navelpiercing. We hebben de hele dag in een café gezeten. Ik zag hem voor het eerst, maar het voelde zó vertrouwd. Hij heeft niks geprobeerd. We spraken af dat ik snel bij hem in Apeldoorn zou komen logeren."

Haar moeder Sophie heeft een uur lang naast haar op de bank naar het verhaal zitten luisteren. Stil, de pijn verbijtend. Maar hier komen de ouders in beeld, en nu wil zij vertellen. "Linda was altijd gezellig druk, ik was vaak met haar op pad. We hadden een geweldige band, heel hecht."

Dat veranderde, zegt Sophie die lang niet wist waarom precies. Niets vermoedde. Ze had het idee dat een puber meer ruimte vroeg. Dat was wennen, maar best gezond. Die dag dat ze naar Groningen ging, dacht haar moeder dat ze met een vriendin was. En toen ze ging logeren in Apeldoorn, dacht Sophie dat ze samen met datzelfde vriendinnetje was kamperen een dorp verderop. "Ze had me gevraagd niet de hele dag te sms-en. Dat vond ze stom en kinderachtig tegenover haar vriendinnen."

Apeldoorn. Linda: "Zijn vriendinnetje was bij hem weg. Dat was ook een jong meisje. Ik jokte tegen hem over de calorieën die ik at, om het beter te doen dan haar. Maar ze was dus weggelopen en dat vond ik zielig voor hem. Daarom stemde ik ook in met dat logeren."

Ze bleef drie nachten bij hem. "We hebben nauwelijks geslapen en ik kreeg niets te eten. Alleen 's morgen een gele capsule. Hij noemde het een anti-honger-pilletje. De politie zei later dat het speed was. In die paar uur dat ik daar sliep, maakte hij foto's en filmpjes van me en zat hij achter zijn computer. Ik vond het raar, ja. Maar ik vertrouwde hem."

Thuis in hun woonplaats in Noord-Nederland kreeg moeder Sophie op 15 augustus een alarmerend telefoontje. Een moeder van een vriendinnetje had een rare foto gezien, van Linda met een oudere man. Een engerd, vond Sophie, die meteen wist dat haar dochter na de eerste ruzie in april toch door was gegaan met haar contacten met Bob. En veel verder was gegaan.

De ouders belden hun dochter op met de smoes dat opa's gezondheid snel verslechterde, dat ze haar op zouden komen halen om naar het ziekenhuis te gaan. "Ik wist dat ik betrapt was", zegt Linda. "Maar ik was zó moe. Ik viel in slaap achterin de auto, en herinner me alleen nog de bal gehakt die ik bij het tankstation kreeg. Ik was uitgehongerd."

's Avonds kwam de politie, moeder deed aangifte tegen Bob: 'onttrekken van een minderjarige aan het ouderlijk gezag'. Ze moest weer alle telefoons inleveren, haar vmbo-school werd ingelicht, hulpverlening ingeschakeld: maatschappelijk werk en bureau jeugdzorg. Ze leidde ze allemaal om de tuin, zegt Sophie. De trajecten werden vrij snel afgesloten, omdat Linda het zo goed deed. "Ik prikte er doorheen. Ze was zo dwars, zo anders. Het klopte gewoon niet. Ze was nog smoorverliefd."

Sophie had gelijk. Een paar dagen na de komst van de politie, toen het gezin in eigen land op vakantie was, ontmoette Linda Bob alweer in het zwembad op het park. En er was natuurlijk een reservetelefoon. "Bob dreigde dat hij mijn ouders iets zou aandoen als ze me bij hem weghielden. Hij had van die woedeaanvallen. Hij had me ook eens bedreigd met zo'n stroomstok."

Ze vertelt hoe ze door Bob werd 'gecoacht'. "Hij zei dat het goed en gezond was dat ik veel ruzie met mijn ouders maakte. Dat hoort als puber. Hij zei ook: zeg tegen je ouders dat je ze haat. Als je dat maar vaak genoeg zegt, dan geven ze het op en laten ze je los."

Sophie: "Wij bleven je antwoorden met: 'Maar wij houden van jou'."

Linda: "Ik denk dat die eerdere meisjes van Bob niet uit zo'n stabiel gezin kwamen. Dat heeft hem verrast."

De ruzies, de twijfel, het uittesten, de achterdocht. In december 2011 besloot Sophie dat ze zich niet meer voor de gek wilde laten houden. De dochter zei dat ze naar muziekles zou gaan, de moeder wachtte haar op. Ze was op weg naar Bob, die steeds vaker ergens in de buurt in een hotelletje op haar wachtte. Telefoons moesten weer worden ingeleverd, het internet verdween achter een wachtwoord, er werden andere sloten gezet, ramen werden dichtgespijkerd.

"We hebben haar toen drie maanden lang geen bijna geen seconde alleen gelaten. We brachten haar overal heen, wachtten op haar, bleven erbij, of maakten goede afspraken met familie en vrienden", zegt de moeder.

"Bob hackte het internet van onze buren. En toen ik met een vriendinnetje en haar ouders naar het dorpsfeest ging, was Bob daar ook", vertelt de dochter.

Op 3 april 2012 kreeg Sophie telefoon of ze naar het politiebureau wilden komen. Bob was opgepakt, agenten wilden Linda verhoren. "Tijdens de pro forma zaak een paar weken later, toen ik hem voor het eerst weer zag, herkende ik hem bijna niet. Ik heb nog wel een paar kaartjes naar de gevangenis gestuurd. Naar de Bob van mijn mooie herinneringen, naar die lieve vaderfiguur."

Ik kende hem als engerd van de foto's, zegt de moeder. "Toen zag ik een lange man, met een mooie stem. Je probeert als moeder toch te begrijpen wat haar aantrok. Een warme, zachtaardige man die haar inpakte en beschermde."

Op 6 april 2012 werd Linda opgenomen in Fier Fryslân, een expertise- en behandelcentrum op het terrein van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Ze zat er vijf maanden. "Ze is er gegroeid. Heel snel volwassen geworden", zegt haar moeder. "Ik vond het er verschrikkelijk", zegt ze zelf. "Het voelde alsof ik alles kwijt was. Bob, mijn ouders, mijn vriendinnen. Alles."

Hulpverleners zeiden Sophie dat haar dochter geluk heeft gehad, met haar vasthoudendheid en vechtlust, met hun stabiele gezin. En dat haar, als moeder, niets te verwijten viel, dat ze alles goed heeft gedaan. Maar het voelt anders, zegt Sophie. "Want je wilt je dochter toch tegen zo iemand beschermen? En als ik het allemaal goed heb gedaan, waar ging het dan fout? Bij die hulpverleners die zich de eerste keer zo makkelijk voor de gek lieten houden? Of bij de politie die die eerste aangifte niet zo heel serieus heeft genomen?"

Het was een nachtmerrie van vier jaar, zegt de dochter nog een keer. Maar het had veel erger kunnen aflopen. Die andere vijf slachtoffers waren er erger aan toe, weet ze. "Er was een moment gekomen dat ik al die kadootjes had moeten terugverdienen. Achter het raam. Bob liet zelfs een zwanger vriendinnetje als hoer werken. Mensen zeggen altijd: luister naar je hart. Mijn advies aan alle meisjes is: luister naar je verstand. De stemmetjes in mijn achterhoofd wisten dat Bob niet deugde."

Ze staat op. Het wordt tijd verder te gaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden