Het water van rivier de Erft stroomde door het centrum van Bad Münstereifel.

ReportageDuitsland

In de grauwe ravage van Bad Münstereifel lijkt puinruimen zinloos. ‘Het had nog slechter kunnen aflopen’

Het water van rivier de Erft stroomde door het centrum van Bad Münstereifel.Beeld AFP

Steden en dorpen in de rivierdalen van de Duitse Eifel werden zwaar getroffen door het wassende water. In de stad Bad Münstereifel langs de rivier de Erft is alles besmeurd onder een dikke laag drek en zwerft de huisraad van woningen en restaurants over straat.

Wie slechts een vluchtige blik werpt op de Marktstrasse in Bad Münstereifel, zou bijna denken dat het een bedrijvige, maar gezellige zomermiddag is. De zon schijnt in het historische centrum van het pittoreske Eifelstadje, een frietkar op het plein draait overuren. Voor het gemeentehuis drommen mensen samen rondom kraampjes met eten. Hier is het vooral de kleding van al die mensen die verraadt wat er loos is. Iedereen loopt op laarzen, in een oud T-shirt of een vervallen overall. De meesten zijn haast van top tot teen besmeurd met modder. Een vreemde aanblik op deze relatief hoge en droge plek. Waar in de speelgoedwinkel tegenover het gemeentehuis de puzzels nog precies zo in de etalage staan als een paar dagen geleden.

Maar dan: de hoek om, amper 50 meter verderop, daar waar de Erft stroomt. Een doorgaans vrij onschuldige zijrivier van de Rijn, die woensdagavond haar vernietigende kracht toonde. De normale bedding is amper nog te zien. Het complete wegdek is weggespoeld. Tientallen meters verder stroomafwaarts wordt het allemaal nog een stuk naargeestiger. In de Erft ligt een autowrak, aan de zonwering van een woning hangt een stoel. Een half overeind gebleven reling langs het water hangt vol met aangespoelde kleding en takken.

De ravage in het centrum van Bad Münstereifel is enorm na het hoogwater. Beeld Lukas van der Storm
De ravage in het centrum van Bad Münstereifel is enorm na het hoogwater.Beeld Lukas van der Storm

Ruim twee meter modder

Tegen dat dystopische decor staat Sebastian Kaminski wat voor zich uit te kijken. Hij werkt in restaurant Erftblick: durchgehend gutbürgerliche Deutsche Küche. Hoe hoog het water hier stond? Hij pakt zijn telefoon erbij, en laat een serie filmpjes zien. Op de laatste video is de tekst boven de etalage van het tegenover het restaurant gelegen winkelpand nog net te lezen. Daaronder slechts kolkende modder, ruim 2 meter boven straatniveau. Wat dat voor het restaurant betekent, laat zich raden. Alles is besmeurd onder een dikke laag drek. Al het eten en een groot deel van de inventaris zijn niet meer te redden. Zoals bij alle winkels en horeca langs de Erft.

Kaminski woont boven het restaurant: hoog en droog dus. Zelf was hij er niet bij toen het hier woensdagavond helemaal mis ging. “Ik was boodschappen doen in Rheinbach, 25 kilometer verderop.” Ook daar ging het water tekeer: hij laat een foto zien. Van zijn auto, drijvend op een parkeerplaats. Er zat niets anders op dan lopend naar Bad Münstereifel terug te keren. Met een tussenstop in Euskirchen, om te kijken of zijn tante veilig was. Levensgevaarlijk? Nee, vooral een erg lange tocht. “De weg hierheen was goed begaanbaar.”

En nu? Hij en eigenaar Christof Golunski kunnen eigenlijk niet veel meer dan wachten. De ergste modder is inmiddels verwijderd. De besmeurde en ontdooide voedselvoorraad zit inmiddels al bij een van de vele containerladingen afval die de stad is uitgereden. “Voorlopig hebben we geen stroom, gas en schoon water”, verzucht Golunski. “Pas als dat hersteld is, kunnen we hier echt beginnen.”

Christof Golunski (links) en Sebastian Kaminski van restaurant Erftblick in Bad Münstereifel in hun met modder besmeurde keuken. Beeld Lukas van der Storm
Christof Golunski (links) en Sebastian Kaminski van restaurant Erftblick in Bad Münstereifel in hun met modder besmeurde keuken.Beeld Lukas van der Storm

Tot die tijd leven ze bij restaurant Erftblick, en trouwens ook in de rest van Bad Münstereifel, vooral bij het moment. Afwachten waar het moet, opruimen waar het kan. Dat gaat op deze zaterdagmiddag al beter dan vrijdag: de weg naar Mechernich, naar de snelweg en naar de buitenwereld is weer open. Ook internet en het telefoonnetwerk werken inmiddels weer redelijk. Maar hoe nu verder? Het ging de stad toeristisch redelijk voor de wind, zeker na de komst van een flink aantal outletshops rondom het oude centrum. Ook die zijn hard getroffen. “Het kan wel twee jaar duren voordat die er weer bovenop zijn”, voorspelt Golunski.

Opvang in de sporthal

Ondertussen probeert een crisisteam van de gemeente en de hulpdiensten overal waar het kan te helpen. In de sporthal is noodopvang, er is voedsel en kleding te krijgen. Ook is er een artsenpost en kunnen inwoners er terecht voor een douche. “Veel mensen hebben geholpen door spullen te brengen”, vertelt een gemeentewoordvoerder. De plaatselijke Aldi, ook door modder besmeurd, speelt zelfs voor de deur voor weggeefwinkel. De voorraad groente en fruit is al vergeven. Water, brood, eieren en blikken erwtensoep vinden gretig aftrek.

Het aantal mensen dat met een totaal onbewoonbaar huis zit, lijkt in Bad Münstereifel nog redelijk te overzien. Door alle winkels en horeca direct aan de Erft ving hier vooral de middenstand de vloedgolf op. Maar dat is anders in het twee kilometer stroomopwaarts gelegen Eicherscheid. Het dorp is in feite niet veel meer dan een lange straat die de loop van de Erft volgt. Meer nog dan in Bad Münstereifel is hier een uittocht van verdronken en verzwolgen huisraad gaande.

Wasmachines en koelkasten

Het dorp is inmiddels weer redelijk bereikbaar. Boeren, bedrijfjes uit de buurt, iedereen met flink wat laadruimte helpt mee met puinruimen. Tegenover de kerk verwelkomen een stuk of twintig bewoners een volgende vrachtwagen. De laadbak is binnen een mum van tijd gevuld met nauwelijks nog definieerbare planken en stukken kunststof. Verderop in het dorp is inmiddels een provisorische milieustraat ingericht. Daar liggen de wasmachines op de ene stapel en de koelkasten op de andere.

Roderick en Iris Wallace hebben de onderste verdieping van hun huis al grotendeels leeggeruimd. Het was een angstige nacht, vertellen ze, van woensdag op donderdag. Bewoners waren hier niet geëvacueerd. “We zaten op de tweede etage en hebben geen oog dicht gedaan”, vertelt Iris. Het water stroomde uiteindelijk ongeveer een meter hoog door de straat: een buurman wijst naar de muur, waarop de moddervlekken het hoogste peil nog ongeveer verraden. “Was de vloed nog heftiger geweest, dan had het hier nog slechter kunnen aflopen.”

Een luchtfoto van het historische Bad Münstereifel. Beeld AFP
Een luchtfoto van het historische Bad Münstereifel.Beeld AFP

Terwijl het ook nu al tamelijk catastrofaal was. In het dorp gaan verhalen over slachtoffers: een bewoonster zou een foto hebben gemaakt van het wassende water en vervolgens door de stroom zijn meegesleurd. Tegelijkertijd is alles nog zo vers, en de puinhoop nog zo groot, dat het nog erg vroeg is om de balans op te maken. En ondanks alle schade blijven de meeste inwoners van Eicherscheid nu liever thuis. Want er gaan óók verhalen over plunderaars in Bad Münstereifel.

Voorlopig zit er in Bad Münstereifel, Eicherscheid en talloze andere plekken in de rivierdalen van de Eifel maar één ding op. Puinruimen, met vereende kracht, zo goed en zo kwaad als het gaat. Tussen de grauwe puinhopen direct aan de rivier lijkt het allemaal hopeloos. Maar in de zon bij de frietkraam voor het gemeentehuis én bij het inladen van alle vrachtwagens in Eicherscheid wordt inmiddels ook weer gelachen. Al is het maar omdat elke gevulde container met puin weer een klein stapje betekent op weg naar herstel.

Lees ook:

Meer over de watersnoodramp in West-Europa is te lezen in dit liveblog.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden