In de cel om een thuisbevalling

Gynaecologe Agnes Gereb, sinds vijftien jaar voorvechtster van het recht op thuisbevallen in Hongarije, zit sinds enkele maanden vast op verdenking van kwakzalverij en het in gevaar brengen van mensen.

Runa Hellinga

Begin oktober hielp Gereb een vrouw die, voortijdig, tijdens een zwangerschapscontrole, begon te bevallen. Vanwege het lage geboortegewicht van de baby belde de gynaecologe voor een ambulance. Het ambulancepersoneel waarschuwde de politie, waarop Gereb werd gearresteerd. Haar hangt nu mogelijk vijf tot acht jaar gevangenisstraf boven het hoofd.

Er woedt in Hongarije een felle strijd tussen ziekenhuizen en vroedvrouwen over de voor en tegens van thuisbevallingen. „Formeel mag je in Hongarije thuis bevallen”, zegt Donal Kerry van de Steungroep voor Vrije Geboortes. „Maar vroedvrouwen hebben een speciale vergunning nodig voor thuisbevallingen en die wordt nooit afgegeven. Dus breken ze bij dergelijke bevallingen altijd de wet. Zodra ze een ambulance bellen, start automatisch een politieonderzoek, zelfs bij de kleinste complicatie.”

Voorstanders van thuisbevallen gaat het vooral om de volgens hen vrouwonvriendelijke omstandigheden in de ziekenhuizen en om het recht om te kiezen voor een geboorte thuis. Zij voeren ook aan dat geld een belangrijke rol speelt bij het verzet tegen thuisbevallen: gynaecologen vragen van patiënten onderhands tussen de 250 euro en de 500 euro ’dankbaarheidsgeld’ per geboorte. Daardoor behoren ze tot de best verdienende artsen van Hongarije, met inkomens op West-Europees niveau.

De regering heeft onlangs aangekondigd thuisbevallingen echt te willen reguleren. Ook is er een adviescommissie ingesteld die wetgeving voorbereid.

Agnes Gereb zit ondertussen, volgens haar advocaat 23 uur per dag in haar cel, moet zich uitkleden bij fouilleringen en krijgt zodra ze haar cel uitgaat hand- en voetboeien om.

Het is niet de eerste keer dat de vrouwenarts het aan de stok heeft met politie en (medische) autoriteiten. Drie jaar geleden ontzegde de Artsenkamer, de beroepsorganisatie, haar de licentie als bevallingsarts, voor een periode van drie jaar. Aanleiding was de dood van een baby in 2000, veertien maanden na de geboorte. Het overlijden had niets met de bevalling van doen, maar Gereb werd verweten de baby na de geboorte onvoldoende onderzocht te hebben.

Gereb, die ook gediplomeerd vroedvrouw is, bleef ondanks het verbod thuisbevallingen begeleiden. Sinds 2007 loopt er ook een proces tegen haar omdat een baby tijdens de bevalling stierf. Het was haar eerste fatale geboorte in de drieduizend verlossingen die zij eerder thuis deed. Toch gebruikt de Artsenkamer die gebeurtenis als aanleiding om zich nog meer te verzetten tegen bevallingen thuis. Behalve tegen Gereb, lopen op dit moment onderzoeken tegen vier van in totaal vijftien vroedvrouwen die thuisbevallingen doen – in alle vier gevallen omdat ze een ambulance lieten komen.

Kerry’s vrouw Mirtill is een van de honderden zwangere vrouwen die jaarlijks de druk van artsen en publieke opinie negeren en thuis bevallen. Mirtill kreeg haar drie kinderen thuis. De ziekenhuisbevalling van haar zus, waar ze bij aanwezig was, gaf de doorslag.

„Ze lag te baren op een zaal met vier of vijf andere vrouwen, er waren te weinig verpleegsters, ze bloedde en had enorme pijn, maar niemand deed wat. En ze moest plat op haar rug blijven liggen. Het gemak van de dokter stond centraal, niet het belang van de vrouw.” Volgens Gereb zien artsen bevallen als een medische kwestie en niet als een natuurlijk proces. Ze zouden constant vooral op de gevaren hameren.

Zelf moest Mirtill na een van haar bevallingen alsnog naar het ziekenhuis, vanwege bloedingen: „Dan laat iedereen merken hoe dom je bent en wat voor risico’s je hebt genomen.”

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden