In de armste delen van de wereld geloven ze nog wél in vaccinaties

Een arts vaccineert een baby. Beeld AFP

Het vertrouwen in veiligheid en effectiviteit van vaccins is groter in arme dan in rijkere delen van de wereld. Dat blijkt uit een wereldwijde opiniepeiling in opdracht van de Britse medische liefdadigheidsinstelling Wellcome Trust. 

Het geloof in inentingen is het grootst in het zuiden van Azië, waar 95 procent van de bevolking het eens is met de stelling dat vaccinaties veilig zijn. Die regio wordt gevolgd door oostelijk Afrika, waar 92 procent van de respondenten aangeeft vertrouwen te hebben in de veiligheid van vaccins. Ook elders in Afrika en in Zuidoost-Azië geloven veel mensen in de prikken.

Opvallend genoeg is het slechter gesteld met het vertrouwen in de rijkere regio’s Noord-Amerika, Oost-Azië en Europa. In West-Europa heeft slechts 57 procent van de mensen vertrouwen in de veiligheid van vaccins en in Oost-Europa slechts 50 procent. Het meest sceptische land is Frankrijk, waar maar 47 procent vertrouwen heeft in de veiligheid van inentingen. Een derde daar meent dat ze onveilig zijn en de rest weet het niet.

Beeld Louman & Friso

Kudde-immuniteit

Het wantrouwen in de rijke werelddelen baart experts zorgen, omdat het de vaccinatiegraad in deze gebieden onder druk zet. Voor zogenoemde kudde-immuniteit moet doorgaans minstens 90 tot 95 procent van de bevolking de betreffende prikken hebben gehad. Als het percentage daaronder duikt, kunnen zich uitbraken voordoen en kunnen ziektes zich verspreiden. Dit gebeurt nu bijvoorbeeld al met de mazelen. Ook landen die deze besmettelijke ziekte hadden uitgeroeid, zien zich inmiddels weer geconfronteerd met uitbraken.

Waarom het wantrouwen relatief groot is in de meer ontwikkelde werelddelen, is onduidelijk. Mogelijk speelt een rol dat mensen daar individualistischer zijn gaan leven en dat ze zich de terugkeer van gevaarlijke ziekten als cholera, difterie en polio nauwelijks kunnen voorstellen, waardoor ze onverschillig zijn geworden. Maar het contrast is scherp met landen als Rwanda en Bangladesh, waar vrijwel iedereen vertrouwen heeft in inentingen. “In die landen heb je meer besmettelijke ziekten”, aldus onderzoeker Imran Khan tegen persbureau AFP. “De mensen daar weten wat er kan gebeuren als je niet bent ingeënt.”

Scepsis

Franse onderzoekers vermoeden bovendien dat de scepsis in hun land samenhangt met een bredere terugloop van het vertrouwen in de wetenschap, de farmaceutische industrie en de regering. Verspreiding van misinformatie zou dat aanwakkeren. 

“Er doen de laatste jaren een hoop theorieën de ronde over vaccins en gezondheidskwesties”, klaagde David Loew, een manager van de Franse medicijn- en vaccinproducent Sanofi Pasteur, vorige week tegenover journalisten. “Er circuleert ook nepnieuws op sociale media. Dat is echt een probleem.”

Lees ook:

Politiek front tegen vaccinatie-weigeraars wordt steeds breder

Meer dan bij de vorige mazelen-uitbraak klinkt in de politiek de roep om vaccinaties minder vrijblijvend te maken. De VVD en de ChristenUnie wegen de dilemma’s anders, nu zo veel ouders hun kinderen niet laten inenten.

Het mazelenvirus is terug, en het blijkt niet zo onschuldig als gedacht

Met de uitbraak van de mazelen op een Haagse crèche heeft de ziekte ook in Nederland weer grond aan de voeten gekregen. Het virus leek te worden uitgeroeid, maar is aan een opmars begonnen. En het blijkt niet zo onschuldig als velen dachten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden