Ombudsman

In de affaire-Barth koos de politieke redactie voor de juiste journalistieke afweging

Adri VermaatBeeld Maartje Geels

Er was discussie binnen de Trouw-redactie over de berichtgeving in de krant rond de opgestapte PvdA-senator Marleen Barth. 

Pas daags nadat zij op donderdag 8 februari vanaf haar vakantieadres op de Malediven haar ontslag had aangeboden, schreef de krant over haar politieke aftocht en de kwestie die haar hiertoe bracht.

Stof voor de redactie was er ogenschijnlijk voldoende om daags vóór Barths ontslag al voor te sorteren op haar vertrek uit de Eerste Kamer. Barth lag bij het partijbestuur slecht vanwege haar pogingen huurkorting te verkrijgen voor de ambtswoning in Wassenaar, waar zij met haar man en oud-burgemeester Jan Hoekema na zijn ontslag een tijdlang bleef wonen. Dat zij het donordebat van dinsdag 6 februari in de senaat liet passeren voor haar eerder geplande vakantie naar de Malediven, maakte haar positie onmogelijk.

Een politiek redacteur van Trouw was op dinsdag bij het donordebat in de senaat. Uiteraard ontging haar de absentie van Barth niet en evenmin het verhaal dat ze op de Malediven verbleef. De journalist concentreerde zich op de inhoud van het debat, het verrassende nieuws dat de donorwet tóch kans maakte. Het checken en vergaren van dat nieuws en het toelichten door senatoren kostten veel tijd, het verhaal moest worden geschreven en zo bleef Barths opvallende afwezigheid bij het debat in de woensdagkrant onbesproken. Het was de dag waarop De Telegraaf uitpakte met een voor de politica verontrustend artikel onder de kop: 'Rode barones bakt ze bruin'.

Gewikt en gewogen

De politieke redactie had die woensdag de affaire-Barth kunnen oppakken, zegt de chef. "We hebben gewikt en gewogen tot we er zelf gek van werden. We kenden de achterliggende redenen van het verblijf van Barth op de Malediven niet. Dat hadden we kunnen uitzoeken. Dan had een collega die werkte aan een grote productie voor later die week over de PvdA en de gemeenteraadsverkiezingen haar klus moeten laten rusten. Er was voor ons geen enkele duidelijke aanwijzing dat de positie van Barth op het spel stond. Berichten in andere media waren vooral van anonieme bronnen. De keuze was daarom uiteindelijk vrij eenvoudig. De productie over de PvdA kreeg voorrang."

Een dag later, donderdagochtend, waren er wel aanwijzingen dat het voor Barth mis kon gaan. De achterban van de PvdA gromde luid over haar absentie bij het donordebat. Rond half tien 's ochtends besliste de politieke redactie dat een van de collega's met de kwestie aan de slag ging. Nog geen drie uur later trad Barth af, waarna Trouw de volgende dag dat nieuws uitvoerig uiteenzette.

In de interne discussie is gesteld dat voor de redactie, niet alleen die van politiek, het volgen van persoonlijke affaires lastig is. Het zit domweg niet in de cultuur. Bij welke vraag stapt een journalist het privédomein binnen van een politicus, van ieder ander ook, en waar ligt de grens met zijn bemoeienis? Om maar iets te noemen: in een persverklaring zei Barth dat haar vakantie was gepland 'om bij te komen van een zwaar en persoonlijk ook verdrietig jaar'. Is dat voor een journalist overtuigend of heeft hij voor het juiste verhaal de plicht om door te vragen, als die mogelijkheid er zou zijn? Barth liet overigens een verzoek van Trouw om te reageren, onbeantwoord.

Meer algemeen waarderen Trouw-lezers terughoudende journalistiek bij privéaangelegenheden, het ontbreken van sensatiezucht en feitelijke berichtgeving, blijkt uit reacties. Zolang over de positie van Barth onduidelijkheid bestond en voornamelijk anonieme bronnen hun werk deden, besloot de politieke redactie de kwestie aan te zien en koos zij voor de PvdA-productie. Op deze afweging viel journalistiek niets af te dingen. Geen lezer die klaagde.

Lees ook:

- Met het opstappen van Marleen Barth zijn het partijbestuur en partijleider Lodewijk Asscher verlost van een pijnlijke kwestie.
- Ook Jan Hoekema zei donderdagavond dat hij opstapt als burgemeester vanwege de ophef rondom de ambtswoning in Wassenaar. "Ik vertrek met pijn in mijn hart."
- In 2010 had verslaggever Maaike van Houten een interview met  Barth en Hoekema over hun huwelijk. "In het stemhokje zijn we weleens vreemdgegaan."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden