In de aanval

De pers verzint verhalen om te scoren. Journalisten zijn niet te vertrouwen. De media doen maar wat. Het is veelgehoorde kritiek op nieuwsmakers.

Wie een klacht heeft over de pers kan terecht bij de Raad voor de Journalistiek. Dat instituut houdt het handelen van de media in de gaten, en tikt journalisten zo nodig op de vingers. Maar uitspraken van de Raad zijn niet bindend, en mediaslachtoffers kunnen hooguit rekenen op een rectificatie of publicatie van de uitspraak van de Raad.

Een rechtszaak zou meer uit kunnen halen. Toch is dat slechts voor weinigen weggelegd: de gang naar de rechter is duur en een rechterlijke procedure kan lang doorzeuren. Weinig aanlokkelijk dus, maar dat gaat veranderen.

Want zakenman Hans Melchers richtte vorige week een fonds op voor wie wil klagen over de pers: het ’Hans Melchers Fonds’. De stichting gaat gedupeerden helpen bij het vinden van een advocaat en ze financieel ondersteunen. Melchers doneerde zelf één miljoen euro, in het bestuur zitten onder andere oud-premier Dries van Agt en oud-minister Job de Ruiter.

Melchers is een ervaringsdeskundige als het gaat om moeizame persrelaties. Zo ging het bijvoorbeeld mis nadat zijn dochter Claudia vorig jaar werd ontvoerd. In plaats van losgeld werd in ruil voor haar vrijlating driehonderd kilo cocaïne geëist. Voer voor de media, zo bleek. Volgens de Volkskrant vermoedden politiebronnen dat „in de nabije omgeving van Claudia Melchers grootschalige handel in verdovende middel plaatsvindt. Kennelijk is er driehonderd kilo cocaïne verdwenen of niet afgerekend.” Andere media suggereerden hetzelfde. Politie en openbaar ministerie lieten al snel weten niet in het verhaal te geloven.

De krant moest door het stof. De Volkskrant-ombudsman schreef dat er afbreuk was gedaan aan de goede naam van Claudia Melchers, én aan de verslaggeving over de ontvoering zelf. „Daar was voor het overige niets op aan te merken, de Amsterdamse redactie liep zelfs voorop met eigen nieuws. Maar wat uiteindelijk blijft hangen, is helaas het beeld van die ene pijnlijke uitglijder, waarmee achteraf niemand op de redactie die ik sprak blij is.”

Melchers was tevreden, hij stapte niet naar de Raad voor de Journalistiek. De Telegraaf en het Parool hadden minder geluk, tegen hen diende Melchers wel klachten in bij de Raad. Die werden respectievelijk gedeeltelijk en geheel gegrond verklaard. Ook startte de zakenman juridische procedures, waarvan sommigen nog lopen.

De cocaïne-verhalen waren niet Melchers’ eerste aanvaring met de pers. Hij lag al in de clinch met de website ’Kleintje Muurkrant’, maandblad Quote en ook Trouw - Melchers houdt zelf een lijstje bij op melchemie.com. Zowel deze krant als Quote rectificeerden. Quote-hoofdredacteur Jort Kelder ging dit jaar nog door het stof.

Na een opmerking over Melchers in Barend en Van Dorp schreef Kelder: „Hans Melchers is geen drugsdealer, handelt niet in gifgas en heeft evenmin zijn ex-vrouw vermoord. De pers herhaalt die verdenkingen steeds en voegt er dan zuinigjes aan toe dat niets bewezen is en Melchers een en ander ontkent. Fout, of in bridgetermen: ’Ongeoorloofde informatie’. Mea Culpa voor Hans Melchers. Het bijtertje onder de zakenbladen hapt graag toe, maar wel in de juiste schenen.”

Aan de spijtbetuiging ging contact met Melchers’ advocaat vooraf. Dat is ook wel nodig, meldt Kelder in hetzelfde stuk. Quote rectificeert meestal „pas na een rechterlijke terechtwijzing.”

Dat geldt voor de meeste media. Door het nieuwe fonds kunnen burgers makkelijker spijt afdwingen. Het wordt interessant om te zien of de pers de komende tijd veel vaker excuses moet maken. Met dank aan het Hans Melchers Fonds.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden