Zorg

In coöperaties schuilt nog meer kracht

Beeld Fadi Nadrous

Geef burgers het recht om als volwaardige partners mee te praten. Dat stelt Bianca Verkuijlen, voorzitter van zorgcoöperatie Schaijk, voor.

Steeds meer activiteiten binnen dorpen en steden komen onder druk te staan. Dat heeft onder meer te maken met alle veranderingen in voorzieningen voor welzijn en zorg van burgers.

We zagen die veranderingen ook in Schaijk, ons dorp in Noordoost-Brabant met zo'n 7000 inwoners. De belangenorganisatie Ouderen heeft daarom in 2012 de zorgcoöperatie Schaijk opgericht.

Met elkaar proberen we nu problemen op te lossen, of er in ieder geval voor elkaar te zijn als dat nodig is. Op vrijwillige basis, vanuit de gedachte van solidariteit. Zo bouwen we hard aan een dorpsnetwerk waardoor alle inwoners met plezier kunnen blijven wonen in Schaijk.

De Derde Kamer 

De Derde Kamer geeft stem aan burgerbewegingen die het heft in eigen hand hebben genomen voor een betere samenleving. In dit virtuele parlement van Trouw doen ze vast voorstellen aan de nieuwe Tweede Kamer en het aankomend kabinet. Vandaag: Zorgcoöperatie Schaijk

Vijf jaar en 630 leden verder

In het begin ging het om allerlei diensten vooral gericht op ouderen: boodschappen, vervoer, klussen en bezoek aan huis. Ook een laagdrempelige ontmoetingsruimte hoorde daar bij.

Nu, vijf jaar en 630 leden verder, rijdt er weer een buurtbus, is er een wijkverpleegkundige, een preventiewerker voor de jeugd, fittesten voor senioren (samen met GGD en lokale zorgverleners), een mantelzorgcafé en uitleen-duofiets. We zijn er nu voor alle inwoners van 0 tot 100 jaar. Als zorgcoöperatie zijn we inmidddels ook een belangrijke partner voor de gemeente Landerd.

Onze coöperatie stuurt de twee professionals aan. De projecten in het dorp zijn opgezet samen met verschillende zorg- en welzijnsorganisaties, maar het grote voordeel is dat het tweetal er echt is voor de Schaijkse inwoners. Ze zijn ongebonden, en worden niet gehinderd door regels van een eigen organisatie of instelling.

Onvoldoende oog

Al doende leren we. Toch kan het beter. Zowel bij grote als kleine zorg- en welzijnsorganisaties en de opleidingen op dat gebied, schiet de kennis over burgerinitiatieven tekort en ze weten niet goed hoe daarmee samen te werken. Hun focus ligt vooral op het professionele netwerk. De verbinding maken met initiatieven in de buurt, wijk, dorp of stad lijken van ondergeschikt belang.

De landelijke politiek roept over eigen regie en participeren. Betekent dat echter ook voldoende oog voor burgers die op eigen kracht iets van de grond proberen te krijgen? De verantwoordelijkheid voor ondersteuning van burgerinitiatieven wordt meestal bij de gemeentes gelegd. Maar die hebben er al hun handen vol aan om het telkens veranderende WMO- en jeugdbeleid in goede banen te leiden en te borgen.

Erg afhankelijk

We hebben het geluk van een goede samenwerking met wethouders en ambtenaren van Schaijk. Uit onze contacten weten we dat het erg afhankelijk is van de gemeente en zelfs van een enkele enthousiaste ambtenaar of burgerinitiatieven worden gezien. We willen op waarde worden geschat, als volwaardige partners in zaken die inwoners van buurten, wijken, dorpen en steden aangaan. Dat is nodig want hoe kunnen wij anders beter worden gefaciliteerd en ondersteund? Dan bedoelen wij niet per se subsidie. Er zijn ook niet-materiële zaken, bij voorbeeld in de vorm van coaching voor vrijwilligers inclusief de vrijwillige bestuurders.

Die ondersteuning willen we ook graag uit Den Haag. Daar verkeren we in een dode hoek. Kijkend in de Kieswijzer (Tweede Kamerverkiezingen maart 2017) kom je geen enkele vraag tegen welke partij de meerwaarde toetst van burgerinitiatieven. Er wordt niet gesproken over hoe de eigen regie en burgerkracht gestalte heeft gekregen in onze samenleving, het lijkt geen belangrijk onderdeel van verkiezingsprogramma's te zijn.

En dat is jammer, want burgerbewegingen hebben een meerwaarde en kunnen aanstekelijk werken. We kunnen de sociale cohesie bevorderen en een betere leefomgeving creëren. En dat heeft weer een positief effect op de gezondheid en het welbevinden van iedere inwoner.

Zorgcoöperatie Schaijk

In Schaijk begon de zorgcoöperatie met driehonderd leden, nu is dat meer dan het dubbele. Ze betalen 20 euro per jaar. De coöperatie wordt volledig gerund door vrijwilligers, inclusief de bestuurders. Die sturen de wijkverpleegkundige en jongerenwerker aan en zijn verantwoordelijk voor de resultaten van projecten. Het burgerinitiatief zorgt onder het motto 'voor elkaar door elkaar' vooral voor meer leefbaarheid en samenhang in het Brabantse dorp. Ze is een van de 320 burgerinitiatieven op het gebied van zorg en welzijn (bron: kenniscentrum Vilans).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden