In Brussel zitten ze niet echt te wachten op de explosieve Italiaanse begroting

De Italiaanse vicepremiers Luigi di Maio (rechts, met wit shirt) en Matteo Salvini (naast hem, in donker shirt) maken selfies met schoolkinderen. Beeld EPA
De Italiaanse vicepremiers Luigi di Maio (rechts, met wit shirt) en Matteo Salvini (naast hem, in donker shirt) maken selfies met schoolkinderen.Beeld EPA

Maandag zet de Italiaanse regering de puntjes op de i van het begrotingsplan voor 2019 en stuurt het dan, vlak voor de deadline, naar de Europese Commissie. Maar omdat ze in Brussel al een aardig idee hebben van hoe die opzet er in grote lijnen uitziet, zullen ze niet blij zijn met de post uit Rome.

Pauline Valkenet

Want Italië, dat al een enorme staatsschuld van 132 procent van het bruto binnenlands product heeft, wil zich nóg verder in de schulden steken. De regering voorziet voor volgend jaar een begrotingstekort van 2,4 procent, en in de twee jaren daarna van 2,1 en 1,8 procent.

De opzet strookt niet met wat met de eurozonepartners was afgesproken. De Italiaanse regering is de afgelopen weken dan ook van alle kanten zwaar onder druk gezet. Jean-Claude Juncker, voorzitter van de Europese Commissie, liet zich kritisch uit over de Italiaanse plannen, net als twee van zijn eurocommissarissen. Maar de regering in Rome houdt voet bij stuk en lijkt, gesteund door het parlement, welbewust aan te sturen op een frontale botsing met Brussel.

Keurslijf

De twee populistische regeringspartijen, Vijfsterrenbeweging en Lega, zeggen zich te willen onttrekken aan wat ze het keurslijf van ‘bankenlobby’s’, ‘de sterke machten’ en ‘eurotechnocraten’ noemen. Die zouden het Italiaanse volk de afgelopen jaren alleen maar armer hebben gemaakt en economische bloei hebben gesmoord. De regerende politici zeggen dat ze zich moeten houden aan de beloftes die ze tijdens de verkiezingscampagne, begin dit jaar, hebben gedaan. Hoge staatsschuld of niet.

De duurste belofte, van negen miljard euro in 2019, is er een van de Vijfsterrenbeweging: de invoering van het zogenoemde ‘burgerinkomen’. Die uitkering moet het maandinkomen van circa vijf miljoen mensen die onder de armoedegrens leven naar zo’n 780 euro optrekken. Werklozen en gepensioneerden, maar ook werkende mensen zouden er aanspraak op kunnen maken.

De Vijfsterrenbeweging vindt het niet kunnen dat zó veel burgers in Italië het zó slecht hebben. Maar sceptici voorspellen dat misbruik maken van het burgerinkomen een makkie wordt: veel Italianen zullen ernaast zwart gaan (of blijven) werken.

Grote onzin

Twijfels zijn er ook over de geplande verlaging van de pensioenleeftijd van 67 naar 62 jaar, die de overheid eveneens miljarden gaat kosten. Een kleine half miljoen Italianen die 38 jaar pensioenpremie hebben betaald, kunnen gebruikmaken van de regeling. De regering verkondigt dat massa’s werkzoekende jongeren al die vrijgekomen arbeidsplaatsen kunnen innemen. Veel arbeidsmarktexperts en grote ondernemers noemen dat grote onzin; zo’n wisselwerking is ook nooit wetenschappelijk aangetoond.

In de ene talkshow na de andere zeiden economen ronduit sceptisch te zijn over de claim van de regering dat het burgerinkomen en de pensioenverandering, samen met de aangekondigde kleine belastingverlaging, de economische groei zullen stimuleren.

Het kabinet voorspelt groeicijfers van 1,5 procent in 2019, 1,6 procent in 2020 en 1,4 procent in 2021. Die cijfers worden door zo’n beetje iedereen, inclusief het Internationaal Monetair Fonds en de Europese Commissie, afgedaan als veel te optimistisch.

Bizar

De vicepremiers en leiders van de twee regeringspartijen, Luigi Di Maio en Matteo Salvini, reageren uitdagend en soms ook bizar op de critici. Zo zei Di Maio dat de Centrale Bank van Italië zich bij volgende verkiezingen maar verkiesbaar moet stellen als de begrotingsplannen die bank niet bevallen. En Jean-Claude Juncker werd door Salvini afgeserveerd als een ‘dronkenlap’.

Ook de snel oplopende rente op Italiaanse staatsobligaties en dalende koersen op de Milanese beurs lijken de ministers niet van hun stuk te brengen.

Het wachten is nu op de officiële reactie van de Europese Commissie op deze opzet van de begroting. Als Brussel het plan afkeurt, ontstaat een explosieve situatie. Zaterdag probeerde Mario Draghi, de president van de Europese Centrale Bank, de verhitte gemoederen te kalmeren: “Laten we eerst eens afwachten hoe de begroting er in detail uit gaat zien.”

Lees ook:

Het Italiaanse regeerakkoord is af: veel dure, populistische plannen

Na dagenlang onderhandelen zijn de Vijfsterrenbeweging en de Lega eruit: de twee partijen hebben hun regeerakkoord bekend gemaakt.

Nieuwe regering geeft miljarden extra uit en dat valt goed in Italië

De nieuwe Italiaanse coalitie gaat de armoede bestrijden en de economie stimuleren, tot vreugde van veel Italianen. Maar waar haalt ze het geld vandaan?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden