In Brabant is de veehouderij uit haar voegen gebarsten

Belangstellenden op het plein voor het provinciehuis in afwachting van het debat in de Provinciale Staten van Noord-Brabant over de plannen om de veehouderij in de provincie sneller te verduurzamen. Beeld ANP

Het besluit viel rond half een in de nacht van vrijdag op zaterdag. Na een bespreking van meer dan twaalf uur, waarbij de emoties soms hoog opliepen, besloten Provinciale Staten van Noord-Brabant om strengere en versnelde milieuregels in te voeren voor de veehouderij. Niet eerder ging een provinciebestuur in Nederland zover. Als het stof neergedaald is, is de vraag: hoe nu verder?

Nergens in Nederland is de veedichtheid – het aantal dieren per inwoner – zo hoog als in Brabant. De helft van alle Nederlandse varkens huist in Brabant, en dan ook nog eens vooral in het oosten van de provincie. Daar zijn ook de gemeenten te vinden met de hoogste aantallen geiten van Nederland. Dat is van groot economisch belang, voor Brabant en Nederland: Nederland is de tweede landbouwexporteur ter wereld, na de Verenigde Staten. Dat vervult boeren met trots. 

Maar van belang is te weten dat de VS tweehonderd keer groter is dan Nederland en de bevolkingsdichtheid tien keer zo klein. Daar is ruimte genoeg voor boeren en omwonenden om elkaar niet in de weg te zitten. Overlast ligt namelijk op de loer: stallen zorgen voor uitstoot van ammoniak, stikstof en stank. Dat is onvermijdelijk, en bewoners van het platteland zullen dat moeten aanvaarden.

Maar in Brabant is de veehouderij uit haar voegen gebarsten. De maatschappelijke acceptatie van de veehouderij is ondanks haar grote economische belang omgeslagen in een diepe polarisatie. Het ongenoegen bij burgers is niet zomaar irrationele irritatie, maar het gevolg van wat mensen aan den lijve hebben ondervonden: van q-koorts, waarvan de bron in de geitenhouderij ligt, ondervinden mensen fysiek de gevolgen.

Algemeen belang

In antwoord op de maatschappelijke discussie klonk de leus ‘Boeren horen bij Brabant’. Boeren leverden hun sleutels symbolisch in bij burgemeesters, omdat ze vrezen voor het voortbestaan van hun bedrijven bij strengere regels. Ze wijzen erop dat er de afgelopen jaren veel milieuwinst is geboekt. Dat is waar, maar dat betekent in de praktijk niet dat de huidige situatie voor hun buren aanvaardbaar is. Dan is het aan de politiek om de weg vooruit te wijzen. Als dat leidt tot strengere en versnelde milieueisen is dat niet om de boeren dwars te zitten, maar om het algemeen belang te waarborgen: zó kan het niet verder. De politiek gaat over de vraag of de maatschappelijke kosten opwegen tegen het economisch belang van de boeren. Als die kosten te hoog worden, kan het provinciebestuur ingrijpen. 

Na het historische besluit van vrijdagnacht staat de provincie nu voor de taak om grootmoedig de gevolgen te dragen van haar principes. Wat gaat ze doen voor boeren die door de nieuwe regels in financiële problemen komen? En weet de provincie wel zeker dat maatregelen tegen ammoniak, stikstof en stank niet ten koste van het dierenwelzijn gaan? Een ferme streep trekken is politiek moedig, maar een stemming in het provinciehuis is niet het slotakkoord. Nu pas zal blijken op welke manier Brabant en de boeren bij elkaar kunnen horen.

Lees ook: Brabant akkoord met omstreden maatregelen voor veeboeren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden