In ’Bergen’ spiegelen drie vrienden hun leven aan elkaar

’Bergen’ van Rob de Graaf. Toneelschuurproductie, Haarlem. Daar nog te zien vandaag. Tournee met slot 20-23/11 in Bellevue in Amsterdam.

Drie mannen, al jaren lang met elkaar bevriend, trekken elk jaar voor een korte vakantie met elkaar op. In ’Bergen’ hebben ze een ruig gebied in Noorwegen gekozen voor hun wandelingen en gesprekken. Het leven heeft hen onzeker gemaakt, ieder op een andere manier. Ze hebben het grootste deel daarvan achter de rug, en ze vragen zich af wat er over is van de tijd dat ze nog jonge mannen waren. Een zeer herkenbaar thema dus, waarin schrijver Rob de Graaf (56) wellicht die vraag in de eerste plaats aan zichzelf stelt.

Regisseur Erik Whien, die vorig jaar met ’Narziss & Goldmund’ naar de roman van Herman Hesse ook al de Werdegang van twee vrienden op een verrassende manier vorm gaf, heeft de levenstijd van deze drie vrienden met een zachtaardige ironie neergezet.

De acteurs, dezelfden die ’Narziss & Goldmund’ speelden, zijn jonge dertigers, Ali Ben Horsting, Bram Coopmans en Lard Adrian. Op een onnadrukkelijke manier slaan ze een brug naar hun teksten, die van drie ouder geworden mannen. Bovendien hebben ze zich geschminkt als waren ze nog drie Indianen spelende jongetjes met woeste gifgroene vegen rond de ogen of rode bliksemschichten op de wangen in fraaie fantasiekostuums, die door Casper Leemhuis wondermooi worden uitgelicht.

Op de achtergrond worden video’s geprojecteerd van de echte vakantie waarvoor ze deze zomer naar Noorwegen zijn afgereisd, met woeste beken en steile berghellingen. De combinatie van het realistische landschap met daarin de acteurs in hun gewone wandelaarskloffie en de smalle veranda van het vakantiehuis in een loodrecht daarop staand onrealistisch ontwerp van Catharina Scholten heeft een prachtig vervreemdend effect.

In de handeling, die De Graaf als een plotloos drama zich laat ontrollen, verliezen de jongetjes geleidelijk de verf op hun gezicht. Hun voornaamste actie is het wachten op een voor die nacht door de weersdienst voorspelde regen van vallende sterren die niet komt. Meer en meer worden ze „drie versleten dieren die bij elkaar schuilen terwijl de regen door het dak van hun vervallen stal lekt”. Op het moment dat Silo (Horsting) deze vergelijking maakt, spreekt Chres (Adrian) de titel van het stuk uit: Bergen, de stad waar ze misschien eens een dagje heen moeten om de bergen van twijfels en onzekerheden die hen hier zo heftig overvallen, even te laten voor wat ze zijn.

Maar of het zover zal komen, houdt De Graaf verborgen. Vriendschap is breekbaar, ook als die al jarenlang bestaat. En dat is de hartverscheurende afsluiting van het stuk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden