In Barcelona was de spanning tastbaar

Boeren verzamelen zich bij de Arc de Triomf in Barcelona, waar dinsdagavond gezamenlijk naar de speech van Carles Puigdemont gekeken werd. Beeld Getty Images

De spanning in het parlement was tastbaar, voorafgaand aan Puigdemonts onafhankelijkheidsverklaring. Zijn afgewogen woorden lieten de Catalanen in verwarring achter.

“Moet je kijken. Al die politie. En die helikopter die al sinds vanochtend boven ons cirkelt”, zegt parlementslid Albano Dante Fachin terwijl hij twee uur voor de toespraak van regiopresident Puigdemont in de tuin van het Catalaanse parlement geïrriteerd omhoog tuurt. “Dat dit kan in de westerse wereld anno 2017”.

Het parlement in hartje Barcelona was dinsdagavond veranderd in een vesting. Het Ciutadela-park waar het 18de-eeuwse paleis staat, was door de regiopolitie hermetisch van de buitenwereld afgesloten.

Dante’s partij Podem, de Catalaanse versie van de landelijke activistisch linkse partij Podemos, heeft een vreemde positie in dit regionale politieke landschap. Terwijl de parlementsmeerderheid – een bont samenraapsel van extreemlinks en centrumrechts – alleen maar bezig lijkt met de onafhankelijkheid en de unionistische oppositie zich daar juist met hand en tand tegen verzet, wil Podem de kemphanen aan tafel krijgen. Maar met vier zetels is de formatie van Dante een roepende in de woestijn.

In een vorig leven was Dante een journalist die onderzoek deed naar de corruptiezaken van de voorloper van de partij van Puigdemont. Hij heeft er weerzin tegen de separatisten aan overgehouden.

Bij de Arc de Triomf aan de Paseo de Lluís Companys wachten Catalanen samen op de toespraak van regiopresident Carles Puigdemont. Beeld AFP

Maar ook al is hij principieel tegen een Catalaanse afscheiding, de referendumdag op 1 oktober waar de politie soms met harde hand optrad heeft hem milder gestemd. “Vanwege de repressie van deze ‘hooligan regering’ uit Madrid staan wij toch naast hen om hun democratische rechten te verdedigen.”

Dante staat in de rookhoek, geflankeerd door een medestander die voor de gelegenheid een zwarte baret heeft opgezet en op Fidel Castro lijkt. Even verderop zitten burgemeesters aan tafel die gedagvaard zijn vanwege het organiseren van het onafhankelijkheidsreferendum. Dante is nerveus, zo geeft hij onomwonden toe, terwijl hij de ene sigaret na de andere opsteekt in afwachting van wat de regiopresident zal zeggen. Hij vreest vooral ook hoe Madrid dan zal reageren. “Sinds het referendum geloof ik dat alles mogelijk is”, zegt Dante, die plotseling wordt weggeroepen, want Puigdemont is onder massale media-aandacht in het parlementsgebouw gearriveerd.

Spanning

Even buiten het parlementsgebouw zijn separatisten samengekomen om de verklaring van Puigdemont live te volgen. Zij hadden zich, vast niet toevallig, verzameld in de schaduw van de Arc de Triomf op de Paseo Lluís Companys, de regiopresident die op 6 oktober 1934 de onafhankelijkheid van Catalonië uitriep. Hij moest dit echter bekopen met de cel en werd later zelfs gefusilleerd door de nationalisten van Franco. De conservatieve Volkspartij van Rajoy verwees er onlangs nog fijntjes naar in een waarschuwing aan het adres van Puigdemont.

Antonio Baños, voormalig leider van de uiterst linkse separatisten van coalitiepartij CUP, kan de spanning vandaag nauwelijks aan. Met zijn vrouw Arantxa Ureta volgt hij op een terrasje het laatste nieuws. Ja, Puigdemont, zal zijn woorden vast voorzichtig kiezen, maar de onafhankelijkheid wordt wél op de een of andere manier uitgeroepen, voorspelt hij. “Ik ben bang dat ik te moe ben om ervan te genieten. Dit is een voorlopig eindpunt van jaren werk”, verzucht hij achter een biertje en een bord sardientjes. “Maar als Madrid het waagt in te grijpen, roepen wij gewoon weer een staking uit”, waarschuwt Baños.

In het Catalaanse parlement kan men een speld horen vallen, als de regiopresident achter het spreekgestoelte plaatsneemt en van wal steekt. En Baños krijgt gelijk, want Puigdemont kiest zijn woorden ‘s avonds voorzichtig, maar in de verte lijkt het toch ook op een onafhankelijkheidsverklaring.

Als de parlementszitting na 21.00 uur is afgelopen, blijven de aanwezigen nog met velen zitten. Parlementslid Dante had even daarvoor nog getweet: ‘Puigdemont heeft gesproken. De bal ligt nu bij de PP (conservatieve regerende Volkspartij). Rajoy moet het geweld staken’.

De manifestanten buiten het parlement lijken de verklaring van Puigdemont ondertussen enigszins gelaten te hebben ondergaan. Van een uitbundige feeststemming lijkt geen sprake. En terwijl de menigte enigszins verbouwereerd en met vragende blikken het parlementsgebouw verlaat, wapperen de Spaanse- en de officiële Catalaanse vlag nog gewoon op het dak.

Lees hier meer nieuws en achtergronden over het Catalaanse referendum.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden