In Bahrein regeert de harde hand

Regime houdt met intimidatie de boel onder controle. Arrestaties, geweld en folteringen aan de orde van de dag.

BEIROET - Zomaar een week in Bahrein: woensdag sluit de politie een tentoonstelling over de opstand van 2011. Zaterdag wordt de leider van de belangrijkste sjiitische oppositiepartij aangeklaagd wegens het 'denigreren en kleineren' van het ministerie van binnenlandse zaken. Maandag krijgen vier sjiieten levenslang omdat ze een terreurcel zouden hebben opgericht met hulp van Iran.

Het soennitische regime van Bahrein mag de volksopstand van de sjiitische meerderheid in 2011 met geweld hebben neergeslagen, ook de afgelopen week wees uit dat de situatie in het Golfstaatje nog altijd explosief is. Met veel moeite (en repressie) probeert het regime de boel onder controle te houden. Daarbij zijn arrestaties, politiegeweld en foltering al meer dan twee jaar aan de orde van de dag.

"Het regime spreekt voortdurend van vooruitgang", zegt Nicholas McGeehan, Bahrein-expert van de Amerikaanse mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW). "Maar er is nauwelijks verschil tussen de situatie vandaag de dag en die in 2011. Vooral sinds augustus gaat het alleen maar bergafwaarts."

Op 17 augustus werd de 31-jarige Joesif Ali Al-Nasjmi gearresteerd toen hij op weg naar huis langs een politieke manifestatie kwam. Op 11 oktober overleed hij in een ziekenhuis, drie dagen nadat hij was vrijgelaten. Hij was toen al buiten bewustzijn. Volgens de artsen vertoonde Nasjmi's lichaam tekenen van marteling. Vermoed wordt dat hij overleed als gevolg van een harde klap op zijn hoofd.

Volgens zijn familie was Nasjmi voor zijn arrestatie kerngezond. Volgens een verklaring van de Bahreinse officier van justitie leed hij aan aids.

Nasjmi's dood leidde tot een hernieuwde golf van demonstraties die hard werd neergeslagen. Eind september werden vijftig jonge Bahreiners tot vijftien jaar gevangenisstraf veroordeeld wegens het op sociale media oproepen tot en organiseren van demonstraties.

"De staat van beleg werd in juli 2011 opgeheven", zegt McGeehan. "Maar gezien de huidige wetten, waaronder het verbod op samenscholing in de hoofdstad Manama, heerst er een de facto staat van beleg in Bahrein."

McGeehan: "Het aantal arrestaties in Bahrein is overweldigend. Er komen nu mensen op borgtocht vrij omdat de gevangenissen vol zitten. Ook blijven er berichten over marteling binnenstromen."

Volgens HRW zitten bijna alle in 2011 veroordeelde Bahreiners nog vast. Vermoed wordt dat Bahrein inmiddels duizenden politieke gevangenen telt. Duizenden anderen werden ontslagen vanwege hun (veronderstelde) politieke voorkeuren.

Bijna alle mensenrechtenorganisaties spreken van systematische foltering in Bahreins gevangenissen. In april kreeg de VN-rapporteur over marteling, Juan Méndez, te horen dat zijn voorgenomen werkbezoek aan Bahrein voor onbepaalde tijd was uitgesteld. Volgens Méndez betekende het uitstel in wezen afstel.

"Vanwege de geopolitieke belangen uiten de Verenigde Staten en Groot-Brittannië nauwelijks kritiek op Bahrein, hetgeen de zaak natuurlijk niet helpt", zegt McGeehan. "De Amerikanen hebben de vijfde vloot in Manama en is een belangrijke bondgenoot van Saoedi-Arabië, terwijl de Britten veel zaken doen in de Golf. Kritiek op Bahrein wordt niet op prijs gesteld in de rest van de Golf."

Na de dood van Nashmi en de veroordeling van de vijftig activisten toonde Washington zich 'teleurgesteld'.

Arabische Lente in de knop gebroken
De Bahreinse macht behoort sinds 1783 tot de soennitische Khalifa-dynastie. Zij hebben de belangrijke bestuurlijke en militaire posten in handen. Bovendien benoemt de koning de veertig leden van de eerste kamer, die met de veertig gekozen leden van de tweede kamer de (adviserende) stem van het volk vertegenwoordigen.

Zo'n 70 procent van de 600.000 inwoners is sjiitisch. Geïnspireerd door de Arabische Lente trokken zij in februari 2011 massaal de straat op met de roep om evenredige representatie en vrijheid van meningsuiting. Maar de ontluikende lente werd met hulp van het Saoedische leger hard de kop ingedrukt. Honderden mensen werden gearresteerd in de loop van de afgelopen twee jaar, onder wie tal van prominente activisten en politieke kopstukken.

Voor elke Bahreiner twee traangasgranaten
Verscheidene mensenrechtenorganisaties uitten onlangs hun bezorgdheid over het feit dat het Bahreinse ministerie van binnenlandse zaken meer dan 1,6 miljoen traangasgranaten wil kopen in Zuid-Korea 'om de orde te handhaven'. Dat zijn meer dan twee granaten per inwoner. Volgens de Amerikaanse organisatie Physicians for Humans Rights (PHR) is het gebruik van traangas in Bahrein 'ongeëvenaard' in de honderdjarige geschiedenis van het goedje. PHR claimt dat sinds februari 2011 39 mensen zijn gedood door het afvuren van traangasgranaten op korte afstand. Ook wordt regelmatig traangas gebruikt in gesloten ruimten en 's nachts, wanneer iedereen slaapt.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden