In Anglicaans 'vastenboek' getuigt Desmond Tutu blijmoedig van zijn geloof

Desmond Tutu: In Gods Hand. Mens zijn in het licht van God. Kok, Utrecht, 129 pag., 15,00 euro

*****

undefined

De schrijver

Desmond Tutu was de eerste zwarte Anglicaanse aartsbisschop van Kaapstad. Met Nelson Mandela bevocht hij de apartheid, maar in latere jaren zweeg hij niet over de corruptie binnen het ANC. Hij was de drijvende kracht achter de Waarheids- en Verzoeningscommissie. Hij is de bisschop vol levenslust en humor, die onlangs de Dalai Lama nog leerde dansen. Alleen al met een opsomming van alle prijzen die aan deze éminence grise zijn toegekend, vallen kolommen te vullen. De Nobelprijs voor de Vrede. De Albert Schweitzerprijs. De Four Freedom Award voor godsdienstvrijheid. En op 85-jarige leeftijd nog altijd voorzitter van The Elders, een raad van internationale 'dorpswijzen' als Mary Robinson, Jimmy Carter en Kofi Annan. Je zou bijna vergeten dat hij ook nog preekt en een kinderbijbel heeft geschreven.

Maar wist u bijvoorbeeld dat hij priester werd bij gebrek aan andere opties? Tutu kan er nog om gniffelen: 'Vast een geintje van God.'

undefined

De thematiek

De Engelse versie van 'In Gods hand' verscheen vorig jaar als Anglicaans 'vastenboek', een bundel met meditaties en overpeinzingen in de aanloop naar Pasen. In zes hoofdstukken (met discussievragen) getuigt Tutu van zijn geloof, dat van een indrukwekkende eenvoud blijkt te zijn. De essentie van de bijbel voor Tutu is dat God onvoorwaardelijk van ieder mens houdt. Punt. Je hoeft Gods liefde en genade dus niet te verdienen; je bent immers 'uitbundig en wonderlijk' geschapen naar Gods beeld. God heeft jou gewild en God hield al van je nog voor je geboren werd - zoals, in menselijke termen, een moeder al vooraf van haar kind houdt. Met goed gedrag of opzichtige religieuze rituelen valt God ook niet om te kopen; het enige wat God van je verwacht, is dat je je uit dankbaarheid inzet om van de wereld een lusthof voor iedereen te maken. Ongeacht ras, geslacht, seksuele geaardheid, geletterdheid en welstand. Nee, Tutu zit duidelijk niet in het kamp van de Anglicaanse Afrikaanse kerkleiders die gruwen van homohuwelijk en vrouwelijke bisschoppen.

undefined

Opvallendste stelling

Tutu opent zijn boek met een nogal wrang verhaal, over hoe de eerste zendelingen de zwarte bevolking leerden bidden. Over hoe die gehoorzaam hun ogen dicht deden en na het 'amen' ontdekten dat de blanken het land hadden en zij de Bijbel. Een smerige blanke poets? Een slechte ruil? Absoluut niet, stelt Tutu. Het laatste wat je namelijk aan mensen moet geven die je wilt onderwerpen, is de Bijbel. Die is immer feller gekant tegen onrecht en onderdrukking dan enig politiek manifest.

undefined

Mooiste zin

'Wij, die geloven dat we zijn geschapen naar Gods beeld en dat we God in ons dragen, kunnen niet zwijgen of ongeïnteresseerd blijven als andere mensen worden behandeld alsof ze van een minderwaardig soort zijn.'

undefined

Redenen dit boek niet te lezen

Nauwelijks: zelden zo'n bevlogen boek gelezen. Hoogstens dat Tutu zichzelf een paar keer letterlijk herhaalt. En dat er sprake is van 'de mens Adam en zijn vrouw Eva', zal een uitglijdertje van de vertaler zijn; de rest van het boek blinkt uit in vrouwvriendelijkheid. Wie zich echter aan de zwarte of witte kant van de recente racismediscussie heeft ingegraven, heeft bij verzoener Tutu niet veel te zoeken. Of juist wel?

undefined

Redenen dit boek wel te lezen

'In Gods hand' draagt een blijmoedige, kristalheldere boodschap uit, levendig verteld in beelden die overal ter wereld zullen aanspreken: als het ijs in het Noordpoolgebied zo dun wordt dat de mensen niet meer bij elkaar op bezoek kunnen gaan, dan is er echt iets aan de hand met het milieu, dat snapt iedereen. Een aanwinst voor de internationale woordenschat is verder het begrip 'ubuntu', waarin het draait om eigenschappen als edelmoedigheid, gastvrijheid en zorg, met Nelson Mandela als wandelend voorbeeld. 'Ubuntu' betekent ook bemoediging en streven naar verzoening. Nu, daarover heeft ook Desmond Tutu zelf hopelijk nog lang heel veel wijsheid met de wereld te delen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden