In ’Andromaque’ komt Grétry dicht bij Gluck

Componist André-Ernest-Modeste Grétry. (Trouw)

En steeds blijven er – gelukkig – nieuwe ontdekkingen te doen in de muziekgeschiedenis. Na het grondig afstoffen van de barokperiode lijkt nu de tijdspanne die daarop volgde – het gebied tussen de late barok en de klassieke tijd van Haydn, Mozart en Beethoven – in zwang te zijn.

Het afgelopen seizoen werd de opera ’Andromaque’ van André-Ernest-Modeste Grétry aan de vergetelheid ontrukt. Verantwoordelijk daarvoor was de Franse barokspecialist Hervé Niquet, die met zijn vocale en instrumentale ensembles van Le Concert Spirituel voor het prachtige Spaanse label Glossa de tragédie lyrique uit 1780 vastlegde op twee cd’s.

Daarvóór voerde Niquet ’Andromaque’ uit in Versailles en in Brussel; in het Bozar van Brussel werden de opnamen gemaakt. Inmiddels is de opera ook al geënsceneerd op het Festival van Schwetzingen te zien geweest in een regie van Georges Lavaudant. En het is nog niet voorbij: op 12 en 13 juli gaat de Opéra van Montpellier ’Andromaque’ op de planken brengen en op 20 juli volgt een uitvoering in het Staatstheater van Nürnberg. En misschien dat andere theaterdirecteuren na het horen van deze nieuwe, prachtige opname ook het idee krijgen om deze vergeten opera op het repertoire te nemen.

In al die nog komende uitvoeringen zullen de hoofdrollen gezongen worden door Judith van Wanroij (Andromaque), Maria-Riccarda Wesseling (Hermione), Sébastien Guèze (Pyrrhus) en Tassis Christoyannis (Oreste). Dat is op één belangrijke uitzondering na ook de cast van deze opname. Helaas kon Judith van Wanroij wegens persoonlijke omstandigheden in oktober vorig jaar niet bij de opnamen in Brussel aanwezig zijn. Dat is wel erg jammer, want met Van Wanroij en Wesseling zouden er twee Nederlandse diva’s op de cd’s te bewonderen zijn geweest.

Gelukkig is de vervanging voor Van Wanroij mooi uitgepakt. Met Karine Deshayes is de titelrol optimaal bezet, maar daarover en over de andere zangers zometeen.

Wie was componist André-Ernest-Modeste Grétry eigenlijk? Hij werd geboren in Luik in 1741, vestigde zich na verblijven in Rome en Genève in 1767 in Parijs en stierf daar vlakbij, in Montmorency, in 1813. Hij werd beroemd in de Franse hoofdstad en ver daarbuiten met het genre van de opéra comique, dat hij tot grote hoogte voerde. Toen Lodewijk de XVI met Marie-Antoinette trouwde werd tijdens de feestelijkheden een van Grétry’s opera’s opgevoerd. Later werd hij door Marie-Antoinette tot muziekdirecteur aan het hof benoemd. Hij overleefde de revolutie en zijn bekendste werken waren ’Zémire et Azor’ en ’Richard Coeur-de-Lion’.

Geen van die werken worden nu nog uitgevoerd. We kennen Grétry’s muziek alleen nog van de herkenningsmelodie indertijd van het tv-programma ’Ontdek je plekje’ (een fragment uit ’Zémire et Azor’) en van de aria van de oude gravin in ’Pique Dame’ waarvoor Tsjaikovski een melodie uit ’Richard Coeur-de-Lion’ gebruikte.

’Andromaque’ kende tot nu niemand meer. Het beroemde verhaal rondom de weduwe van Hector en hun kind Astyanax, de jaloezie van Hermione en de moord op Pyrrhus is gebaseerd op de tragedie van Racine. Grétry schreef er opwindende en beeldende muziek bij die op de beste momenten heel dicht bij die van Gluck komt, vooral in de bijzondere koren, die hier een hoofdbestanddeel van het werk zijn. De veelal doorgecomponeerde vorm van de onderdelen klinkt soms bijzonder revolutionair, en de karaktertekening van de personages is fraai gelukt.

Zoals gezegd is Deshayes een schitterende Andromaque en Wesseling doet niet voor haar onder als de wanhopige en jaloerse Hermione. Haar eerste scène is al meteen een hoogtepunt en zet de toon voor de rest van deze opname. Guèze en Christoyannis vervullen hun rollen met panache. Zij allen worden voortgestuwd door de energieke en theatrale directie van Hervé Niquet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden