'In 2020 kwart miljoen ambachtslieden nodig'

Bedrijfschap: Politici moeten nú maatregelen nemen

Politieke partijen reppen in hun verkiezingsprogramma's nauwelijks over de positie van ambachten of van vakmensen. Dus organiseert het Hoofdbedrijfschap Ambachten de aandacht zelf. Met een Dag van het Ambacht en een postercampagne, gericht op de lijsttrekkers ('Ga je vals spelen, Mark? Tot 2021 zijn 250.000 nieuwe vakmensen nodig. Pianostemmers bijvoorbeeld'). Voorzitter Elrie Bakker-Derks van het Hoofdbedrijfschap licht toe.

Waarom moeten politici woorden vuil maken aan de ambachten? Ze hebben het toch ook niet specifiek over de detailhandel of het vervoer?
"De ambachten zijn de basis van onze economie, maar ze zijn zo gewoon dat politici onvoldoende beseffen hoe belangrijk hun bijdrage is. Dat er daken worden gedekt, stoepjes worden gelegd en taarten worden gebakken. Bovendien is er een groot probleem: we hebben over acht jaar een kwart miljoen nieuwe mensen nodig. De tijd dringt."

Moeten politici zich daarom bekommeren? Op uw site schrijft u dat er aan vakmensen altijd behoefte is, dat ze zelden werkloos zijn. Dan moeten jongeren toch spontaan toestromen?
"We worstelen al lange tijd met een imagoprobleem. Nederland heeft jarenlang ingezet op de kenniseconomie. De Citotoets op de lagere school meet al hoe goed je bent in letters en cijfers. Als je geen havo of vwo haalt, ben je op je twaalfde al afgeschreven. Wij zeggen: mensen hebben heel verschillende talenten. Ouders moeten minder gefocust zijn op de hoogst mogelijke opleiding voor hun kind. Zelfs in het mbo pushen ze hun kinderen nog richting administratieve functies, terwijl dat werk door automatisering goeddeels is verdwenen."

Ik hoor politici, minister Kamp van werkgelegenheid incluis, wel roepen dat kinderen vooral een vak moeten leren, moeten kiezen voor techniek. Wat kunnen ze nog meer?
"Met minister Kamp hebben wij veel contact, die is er gelukkig wel van doordrongen. Wat ik politici vooral verwijt is dat ze in algemeenheden blijven hangen: 'Wij zijn voor het mkb'. Prachtig, maar wat ga je dan doen? Wij moeten leermeesters hebben. Help die kleine bedrijven financieel zodat ze jongeren een ambacht kunnen leren. Als leerling-kapper moet je gewoon heel vaak knippen voor je de slag te pakken hebt. Van de bedrijven die bij ons zijn aangesloten, is 70 procent van een zzp'er. Die moet uren maken, die steekt geen tijd in het opleiden van mensen. Maar dat moet wel gebeuren."

Ambachtslieden zijn altijd met hun vak bezig. Dus, zegt u, is innoveren en nieuwe wegen bewandelen hun tweede natuur. Toch geeft minister Verhagen van economische zaken zijn innovatiesubsidies aan grote bedrijven. Steekt dat?
"Je kunt veel geld in innovatie pompen, maar innoveren gebeurt vooral in de dagelijkse praktijk. Al doende vinden vakmensen betere ontwerpen, makkelijkere werkwijzes. Doordat de ambachtseconomie zo kleinschalig is, is die innovatie heel versnipperd. Het duurt jaren voordat nieuwe kennis is verspreid. Als er financiële steun zou zijn om die vernieuwingen sneller door te laten dringen in de sector, is er een wereld te winnen."

Eén op de acht
Nederland telt 260.000 ambachtelijke bedrijven. Dat is 30 procent van het totaal aantal Nederlandse ondernemingen. Gemiddeld werken er zo'n vier mensen per bedrijf, maar het aantal zzp'ers groeit razendsnel.

1 miljoen mensen werkt in een van de ambachtelijke sectoren; dat staat gelijk aan 12 procent van alle werknemers in het bedrijfsleven, en is evenveel als het aantal dat werkt in de detailhandel of in de industrie.

De gezamenlijke jaaromzet van de ambachtsbedrijven bedraagt 110 miljard, en dat is 7 procent van de omzet van het totale bedrijfsleven

Ruim de helft van de ambachtsbedrijven is te vinden in de bouw, de metaalsector en de installatiebranche.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden