Imtech maakte zijn macht te gelde

Onderzoek naar onvoltooide Berlijnse luchthaven laat zien hoe Imtech munt sloeg uit het stilleggen van de bouw

Imtech-Duitsland begreep prima hoe ze van haar monopoliepositie gebruik moest maken. "Hoe langer een firma in een project zit, hoe makkelijker ze de opdrachtgever kan afpersen", zegt Martin Delius, voorzitter van de onderzoekscommissie van het Berlijnse parlement. "Vandaar die enorme rekeningen voor prestaties die Imtech helemaal niet geleverd had."

In de Nederlandse affaire rond Imtech hoort men geregeld over omkooppraktijken in Duitsland. Nu Imtech Duitsland ook failliet is, komen de verhalen los over de misstanden daar. De firma verwerft een centrale positie in een megaproject, zoals het nieuwe vliegveld in Berlijn. Imtech doet er grote delen van de infrastractuur: brandbeveiliging, airconditioning, kabelkanalen enzovoort. Maar dan stokt de bouw.

Imtech is er als de kippen bij om van die situatie misbruik te maken. Het bedrijf dient gigantische rekeningen in en geeft Berlijnse functionarissen smeergeld om die rekeningen betaald te krijgen. Dat getuigt van een "cimineel bedrijfsmodel", zegt Martin Delius. Een praktijk, legt hij uit, waar Siemens eerder al het voorbeeld voor gaf. "Geld verdienen met stilstand."

Het nieuwe Berlijnse vliegveld is een megaproject dat al in 2013 klaar had moeten zijn. Maar het project struikelde over schandalen. De ene projectleider na de andere toezichthouder is de laan uitgestuurd. Omdat de deelstaat Berlijn belanghebbende is, stelde het Berlijnse parlement een onderzoekscommissie in, voorgezeten door Martin Delius van de Piratenpartij.

De natuurkundige met paardenstaart trok maanden geleden al aan de bel over Imtech. Delius verlangde van de projectleiding dat ze zich van Imtech zou ontdoen. Het bedrijf was in verscheidene strafzaken verwikkeld. Voormalige managers van het bedrijf werden verdacht van verduistering, corruptie, illegale prijsafspraken en het vervalsen van balansen.

In juli publiceerde het weekblad Die Zeit een diepgravend verhaal over Imtech. Daarin toonden de onderzoeksjournalisten aan dat de kwalijke praktijken rond het Berlijnse vliegveld allerminst van de baan waren. Volgens het Nederlandse hoofdkantoor van Imtech was daar in 2012 grote schoonmaak gehouden. Maar dat is volgens Die Zeit niet gebeurd.

Bij de bouw van het Berlijnse vliegveld heeft Imtech gedaan waar het volgens insiders een meester in is: zich eerst onmisbaar maken en vervolgens vertragen. "Zo heeft Imtech enorme macht opgebouwd", zegt Delius. "Het hele project raakte van Imtech afhankelijk. En die dreigt voortdurend zijn ingenieurs van de bouwplaats te halen. Die macht moet worden gebroken."

Delius is dan ook niet tevreden met het compromis dat de projectleiding van het vliegveld afgelopen donderdag met Imtech heeft gesloten. Het failliete Imtech zet het werk op de bouwplaats voort, maar de betalingen gaan niet naar het bedrijf maar naar een rekening die door de curator wordt beheerd. Zo kan Imtech het geld niet voor zijn schulden elders inzetten.

Want dat is wat Imtech-Duitsland steeds weer deed: het sleepte nieuwe opdrachten binnen om met de eerste betalingen de tekorten bij eerdere projecten te dekken. Ook het omgekeerde kwam voor. Imtech verwierf de opdracht voor de bouw van twee energiecentrales van RWE door concurrenten om te kopen. De betreffende bedragen werden deels op conto van het Berlijnse vliegveld geboekt.

"Die praktijken beperken zich niet tot Imtech, maar zijn een structureel probleem in de Duits bouwsector", zegt Delius. Als in september de parlementaire onderzoekscommissie weer bij elkaar komt, verzekert hij, staat het Imtech-schandaal bovenaan de agenda.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden