Importheffing: waar gaat de Amerikaanse vishaakjesfabriek straks zijn staal halen?

Een man is aan het vliegvissen.Beeld EPA

Duizenden Amerikaanse bedrijven hopen een ontheffing te krijgen voor de invoertarieven op staal. Zo ook Eagle Claw dat vishaakjes maakt van Japans metaal.

Niet alles in Amerika komt uit China. Vishaakjes, nietjes, scheermesjes, pianosnaren... ze worden gewoon in de VS geproduceerd. Wel vaak met staal uit het buitenland en daarom raken de invoerheffingen van president Trump veel Amerikaanse bedrijven.

Neem de roemruchte Eagle Claw-vishaakjes van het familiebedrijf Wright McGill uit Denver. Al 90 jaar ‘made in the USA’, melden ze trots. Voor staal dat ijzersterk blijft na verhitting en dat niet gaat roesten na een dag in het water, moesten ze naar Japan. Jaarlijks kopen ze daar 4500 kilo staal, vertelt chemisch deskundige Amanda Kimball.

Dat staal is 25 procent duurder geworden door de heffingen waarmee Amerika de eigen staalindustrie wil beschermen. Omdat Wright McGill op een ontheffing hoopt van het Amerikaanse ministerie van handel heeft Kimball een flinke stapel papieren ingevuld. Ze is niet de enige: meer dan drieduizend bedrijven zien een flinke kostenpost opdoemen en vragen om een uitzondering voor hun staal. Ze maken scheermesjes (Wilkinson), oliebuizen, nietjes voor de bouw, onderdelen voor de auto- of luchtvaartindustrie, stalen tuinschuurtjes, noem maar op.

De ingediende documenten zijn publiek toegankelijk, ook voor concurrenten. Veel bedrijven schrijven aan het ministerie dat de gebruikte staalsoort in de VS niet beschikbaar is of onvoldoende kwaliteit heeft. Ze merken op dat de heffingen tot hogere prijzen leiden, wat de concurrentie met bijvoorbeeld China lastig maakt.

Innovatie

Eagle Claw moest naar Japan om te innoveren. Het is een kernbegrip voor het vissersmerk dat in de jaren twintig van de vorige eeuw begon met een vinding van Drew McGill. Hij deed wat hij het liefste deed - vissen in de Colorado-rivier - en zag adelaars over het water scheren, zo gaat de anekdote. Zo hebberig als hun vogelklauwen was zijn alledaagse vishaak niet. McGill ontwikkelde de geklauwde vishaak waarvan Eagle Claw er nu jaarlijks 300.000 verkoopt.

Innovatie betekent niet alleen een geavanceerde productielijn - in 1948 had Wright McGill de eerste automatische vishaakmachines ter wereld. Maar ook een zoektocht naar het beste staal. Dat is het werk van Kimball. “Na verhitting kan staal breekbaar worden. Daarom heb ik samen met de Japanse producent Jicam Pacific een nieuwe, sterke legering ontwikkeld.” Ze heeft eerst wel gebeld met Amerikaanse staalproducenten. "Maar die vonden de hoeveelheid die wij nodig hebben te klein en waren niet geïnteresseerd."

Zoals Eagle Claw melden veel meer bedrijven dat hun staal niet beschikbaar is in de VS. Of dat de kwaliteit onvoldoende is. Zo maakt American Leakless Company uit Athens, Alabama, stalen pakkingen voor auto’s. Jaarlijks koopt het 120 ton staal in Japan. “Vergelijkbaar binnenlands staal kan niet tegen de hoge temperatuur bij het coaten”, melden ze het ministerie. Andere ondernemers verwachten dat ze zonder ontheffing de concurrentiestrijd verliezen. R.M. Creations uit New Jersey haalt jaarlijks 400 ton Zuid-Koreaans staal uit Vietnam en levert ook aan de auto-industrie. “Invoerheffingen zullen ons financieel raken en mogelijk verplaatsen onze klanten hun productie naar andere landen”, schrijft het bedrijf uit South Plainfield.

“Als laatste Amerikaanse maker van stalen schuurtjes” moet Arrow Sheds vooral concurreren met China. Ze gebruiken tinplaten en zeggen dat staalmakers in de VS, zoals US Steel of Arcelor Mittal, daarvan te weinig produceren. Daarom halen ze 400 ton staal uit Taiwan en Thailand. De heffingen zetten 200 Amerikaanse banen op het spel, aldus Arrow Sheds.

Eén bedrijf, 1167 aanvragen

Inmiddels klagen meerdere Senatoren en de Amerikaanse Kamer van Koophandel over de achterstand die het ministerie heeft opgelopen bij de behandeling van de aanvragen. De beoordeling gaat per bedrijf, niet per staalsoort, wat al tot extra werk leidt. Een bedrijf moet bovendien voor elke staalsoort een ander formulier indienen. In een geval kostte een bedrijf dat 1167 aanvragen. Voordat een besluit wordt genomen moet de aanvraag dertig dagen online staan. Vorige week waren pas 550 aanvragen online gezet, met nog 3500 te gaan. Ondernemingen en hun klanten weten zolang niet waar ze aan toe zijn, investeringen worden uitgesteld. Minister Wilbur Ross zegt de zorgen te begrijpen en belooft haast te maken.

Amanda Kimball van Eagle Claw is positief gestemd. Ze denkt dat de heffingen goed zijn voor de Amerikaanse industrie, ook al is het nu even lastig. Eagle Claw heeft nog staal op voorraad en ze wacht met de nieuwe bestelling tot de goedkeuring binnen is. Later deze maand, verwacht ze.

Bij de beoordeling kijkt het ministerie of er ‘een gebrek is aan voldoende Amerikaanse productiecapaciteit voor vergelijkbare producten’. Wanneer een staalproduct vergelijkbaar is? Hoe roestbestendig een vishaakje moet zijn? Dat staat er niet bij.

Amerikaanse producenten van staal en aluminium hebben baat bij de invoerheffingen op buitenlands metaal. Maar bedrijven die het staal verwerken, zullen duurder uit zijn. Als je dat soort effecten met elkaar verrekent, boekt de Amerikaanse economie dan winst of verlies? In het scenario waarin Mexico en Canada ontheffingen krijgen en de rest van de wereld zich bij de situatie neerlegt, kosten de heffingen de VS een kwart procent economische groei, schrijft de centrale bank van Dallas in een analyse. Valt mee. Maar als het gevolg een handelsoorlog is, met zowel de Europese Unie als China, wordt de Amerikaanse schade veel groter. Namelijk 3,5 procent van het bruto binnenlands product.

Lees ook: Importheffing op staal levert enkele winnaars op, maar vooral verliezers

President Trump kon kiezen uit drie handelsbarrières voorgelegd door het Amerikaanse ministerie van handel, en lijkt voor het zwaarste sanctiepakket gekozen te hebben.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden