Import wordt Rusland te kostbaar

Moskou stimuleert eigen productie nu invoer daalt: zelf appels verbouwen, zelf machines in elkaar zetten

Voelt Rusland de pijn van sancties en de lage olieprijs? Deze week gepubliceerde importcijfers wijzen daar wel op. Volgens de Russische douane spendeerde het land in het eerste kwartaal van dit jaar maar liefst 35,6 procent minder aan producten uit het buitenland dan het jaar ervoor, toen er nog geen oorlog in Oekraïne, geen malaise in de olie en geen roebelcrisis was.

Die duikeling is een dramatische versnelling van de neergang die vorig jaar werd ingezet; over heel 2014 kromp de Russische import met zo'n 7 procent.

De douanecijfers laten zien dat Rusland in de eerste drie maanden van 2015 voor 37,9 miljard dollar importeerde, tegenover 59,1 miljard een jaar geleden. Het land kocht vooral minder voedsel - als gevolg van een importban op groente, fruit en varkensvlees die Rusland zelf aan Europa oplegde - apparatuur, installaties en auto's, die deels door de westerse sancties tegen Rusland worden getroffen.

Overigens heeft de regering-Poetin 'importvervanging' tot officieel beleid gemaakt. Ze wil dat de Russen zelf hun appels verbouwen en zelf hun machines in elkaar zetten. Dat is goed voor de binnenlandse productie, is de redenering, en voor de handelsbalans. Import is immers schreeuwend duur omdat de roebel in een half jaar tijd 40 procent van zijn waarde verloor ten opzichte van de dollar en 20 procent ten opzichte van de euro. Ook toen Rusland in 1998 en in 2008 in een crisis verzeild raakte, paste het deze strategie toe.

Eind maart nog richtte vicepremier Rogozin zich tot de scheepsbouw in het land. Die sector hoeft niet te rekenen op staatssteun voor de import van apparatuur. "We verbieden scheepsbouwers niet om samen te werken met buitenlandse partners; we moedigen dat zelfs aan", aldus Rogozin. "Leer wat je weten moet, maar produceer in Rusland."

De industrie moet bereid zijn zo'n 10, 15, zelfs 20 procent meer zelf te maken, meent de minister. Volgens het persbureau Ria Novosti zou hij eraan hebben toegevoegd: "Het moet over zijn met die hoererij, waarbij we miljarden dollars geven aan mensen die ons later sancties opleggen."

Toch, met beleid heeft de recente importval weinig van doen. Hoewel de Russische munt zich sinds februari herstelt, blijft import een kostbare kwestie, die de inflatie stevig heeft opgedreven. Consumenten betaalden in maart bijna 17 procent meer voor hun boodschappen dan een jaar eerder. Elke week wordt het leven in Rusland 0,2 procent duurder.

Russische burgers en bedrijven hebben dus eenvoudigweg minder te besteden. Dure geïmporteerde producten lijden daaronder, maar ook de vraag naar binnenlands geproduceerde goederen. De belangstelling voor nieuwe auto's bijvoorbeeld is zo ver ingezakt dat het Amerikaanse General Motors half maart besloot zijn fabriek in Sint Petersburg te sluiten. Halverwege dit jaar rollen daar de laatste Chevrolet Trailblazers, Cruzes en Opel Astra's van de band.

Boze parlementariërs, gefrustreerd over de sancties, roepen intussen dat Rusland de Wereldhandelsorganisatie (WTO) moet verlaten. Pas in 2012 sloot Rusland zich aan bij die scheidsrechter voor de wereldhandel en sindsdien is het al menig keer door een handelspartner op het matje geroepen. Vorige maand nog klaagde de Europese Unie Rusland aan wegens al te uitbundige importheffingen op papieren producten, koelkasten en palmolie.

"Rusland is een grote economie, natuurlijk wordt het goed in de gaten gehouden; vanwege zijn omvang, vanwege zijn belang en relevantie", reageerde WTO-voorzitter Roberto Azevedo onlangs. Maar nog nooit heeft hij geluiden opgevangen dat Rusland wil opstappen. Natuurlijk is Rusland partij in geschillen, aldus Azevedo, "en ik denk dat ieder WTO-lid, inclusief Rusland, vantevoren wist dat dat zo zou zijn."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden