Imperialist onder een humanistisch banier

Zij zal de geschiedenis ingaan als de 'fluwelen invasie', de inval van de Amerikanen op Haïti. Voor de zoveelste maal waren we getuige van de manier waarop de Amerikanen hun 'nieuwe wereldorde' proberen waar te maken. Maar is die wereldorde wel zo 'nieuw'?

Volgens zowel HP/De Tijd als De Groene Amsterdammer is dat niet het geval. Zij geven commentaar op het nu al omstreden democratiseringsplan van de regering Clinton. In HP/De Tijd wordt vooral ingegaan op het Haïtiaanse kolonialiseringstrauma. Het is namelijk niet de eerste keer dat de Verenigde Staten ingrijpen op dit tropische eiland. “Als een Amerikaan een voet op de bodem van Haïti zet, verscheur ik hem”, zou een Haïtiaanse vrouw onlangs nog tegen een verslaggever van Die Zeit hebben gezegd. De geschiedenis van 'De eerste vrije negerstaat ter wereld' (Haïti verkreeg zijn onafhankelijkheid al in 1804) is vergeven van de invasies en interventies door Spanjaarden, Engelsen, Fransen en, niet te vergeten, Amerikanen.

HP/De Tijd stelt dan ook: “Invasie of niet, dit is het dilemma waar Amerika en de Verenigde Naties nu samen voor staan: er is geen ander alternatief dan Aristide herstellen door het uitschakelen van de junta, maar met deze missie wordt tevens het oude stigma opengereten: dat van Amerika als imperialistische mogendheid, zij het nu onder een humanistische banier.” Ook De Groene schrijft: “Men mag hopen dat de regering Clinton in staat is een beleid te voeren waarin het schuldgevoel en het welbegrepen eigenbelang op een verstandige manier worden gecombineerd.”

“Minister Gerrit Zalm van Financiën is sinds Prinsjesdag niet meer uit de media weg te slaan”, schrijft Vrij Nederland. En inderdaad, de naam Zalm valt deze week veelvuldig. Elsevier vraagt zich af of Zalms ambitieuze bezuinigingsplannen ook bij een laagconjunctuur haalbaar zijn. Elsevier: “Zalm wil terug naar de gelukkige jaren, waarin eens per jaar een stevige begrotingsronde in het kabinet voldoende was om de zaken financieel op orde te houden.” En in Vrij Nederland worden Zalm en de zijnen al 'de raspoetins van Financiën' genoemd.

Verder in Vrij Nederland een reportage van Connie Braam over 'de killers van Koevoet', een Zuidafrikaanse anti-guerrilla-eenheid, opgericht door brigadier Hans 'Sterk' Dreyer. Braams beschrijvingen zijn huiveringwekkend: “Een luid schot, een oorverdovend antwoord, hysterisch schreeuwen, je kop lijkt te barsten, een vreselijke zweetlucht. Dan erop af voor de uiteindelijke kill. Soms deden we het snel, soms deden we het langzaam. Als ze afgemaakt werden voelden we ons fantastisch. We dronken pils en zeiden een kort gebed: thank you Lord.”

Ook in Vrij Nederland interviews met Lech Walesa, regisseur Oliver Stone en actrice Marieke Heebink.

Washington staat de komende maanden de zoveelste aflevering van een levensechte soap te wachten, de miraculeuze wederopstanding van de zwarte burgemeesterskandidaat Marion Barry. Nog niet zolang geleden werd Barry door de FBI op heterdaad betrapt bij het roken van crack, inmiddels heeft hij zich gerehabiliteerd en maakt hij, gekleed in Afrikaanse dashiki, zijn come-back onder het motto 'mijn arrestatie was een godsgeschenk'.

Verslaggever Frans Verhagen heeft er niet veel vertrouwen in. In HP/De Tijd schrijft hij: “Barry's eigen motivatie is niet alleen het herwinnen van zijn eigenwaarde, maar ook van alles wat met het burgemeesterschap samenhangt. De man is simpelweg gek op limousines, maatpakken, fout parkeren, erkenning, verering, vakantietrips, kortom: op alle voordelen van een machtspositie.”

Yuppie-flu of 'postviraal vermoeidheidssyndroom'. Renate Dorrestein bracht deze nieuwe welvaartsziekte onder de naam M.E. als eerste onder de aandacht. Ongeveer vijftienduizend Nederlanders zouden eraan lijden, maar nog steeds weet niemand precies wat het is. Het meest opvallende aan de ziekte is dat het eigenlijk geen ziekte is. Althans, er worden bij M.E.-patiënten op geen enkele manier sporen gevonden die duiden op een eenduidig ziektebeeld. Als gevolg daarvan wordt M.E. vaak uitgelegd als een ziekte 'tussen de oren'. M.E.-onderzoekers, zoals Dawes en Doening, maken zich hier kwaad over. In Elsevier luchten zij, en anderen, hun hart: “Als uw dokter zegt dat uw probleem psychisch is, betekent dit eigenlijk dat hij is vastgelopen. Door het probleem te kenmerken als iets in uw hoofd in plaats van in uw lijf, schuift hij de zwarte piet naar u toe en zegt dat het uw schuld is.”

Ook maagzweren blijken niet langer een gevolg te zijn van psychische spanningen. In Hervormd Nederland aandacht voor de maagzweerbacterie, die volgens Australische onderzoekers de oorzaak is voor de aandoening.

Verder in HN een bespreking van de biografie die Alexander Munninghof schreef over zijn vriend en collega Jan Hein Donner en aandacht voor 'ouderen en ouder worden'. Hierover komt psycho-gerontoloog Huub Buijssen aan het woord: “Ouder worden voel je meestal niet zelf. Het zijn de anderen die je er attent op maken.”

Het laatste woord is voor Douglas Coupland, voorman en uitvinder van de Generation X, de generatie twintigers en dertigers die zonder idealen of religies door het leven gaan. Coupland heeft net een nieuw boek uit, getiteld 'Leven na God', en filosofeert in De Groene over het tijdperk van de posthuman, de maakbare mens die zichzelf, als het moet door middel van plastische chirurgie, naar believen kan vormen en veranderen. Coupland: “De theologie leerde ons altijd: jij bent een mens, je bent bijzonder. Je bent geen dier, je bent goddelijk. Dat vind ik een pile of horse shit. Wij zijn net zo goed dieren als alle andere dieren. Het is moeilijk om mensen van dat idee af te brengen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden