'IMMORTAL BELOVED'

In 11 bioscopen.

Kennelijk is het geen probleem om een gewaagde nieuwe theorie te lanceren over de geheime liefde van Beethoven en hem zelfs een onecht kind in de maag te splitsen. Als de film maar wordt besloten met zo'n hypocriet juridisch zinnetje. Nog zoiets raars: om te laten zien hoezeer acteur Gary Oldman lijkt op Beethoven, plaatste men naast diens foto een compositietekening van Beethoven. Getekend in 1994, naar een foto van de als Beethoven vermomde Gary Oldman. Een fraai staaltje geschiedvervalsing, toevallig of niet.

Alsof de werkelijkheid niet mooi genoeg is. Alles draait om de mysterieuze brief 'An die unsterbliche Geliebte', die na Beethovens dood in 1827 werd gevonden. Welke vrouw heeft recht op deze titel? Mijn antiquarische 'X-IJ-Z der muziek', editie 1968, houdt het op gravin Thérèse von Brunswik. Helaas maakte 'het groote standsverschil tusschen beiden een huwelijk onmogelijk'. Mijn encyclopedie op cd-rom, editie 1995, weet dat het raadsel 'beyond reasonable doubt' in 1977 werd opgelost door de Amerikaanse musicoloog Maynard Solomon. Het was Antonie Brentano, vrouw van een koopman uit Frankfurt.

Bernard Rose, voormalig videoclipfilmer en schrijver en regisseur van 'Immortal beloved', denkt er anders over. Na het overlijden van de componist laat hij bewonderaar en secretaris Anton Schindler (Jeroen Krabbé) op zoek gaan naar de anonieme geliefde. Leven en werk, maar natuurlijk vooral de liefdes van Beethoven worden door deze opzet in flashbacks gepresenteerd. Drie kandidates passeren de revue: de dweperige leerlinge Giulietta Guicciardi (Valeria Golino), de eigenzinnige maecenas Anna Marie Erdödy (Isabella Rossellini) en de volkse schoonzuster Johanna Reiss (Johanna ter Steege). Rose's keuze voor de laatste heeft in ieder geval als voordeel dat het Beethovens bemoeienis met zijn neef Karl verklaart.

Welgestelde kringen

Veel moeite werd gedaan om de grandeur van de vroege 19de eeuw te doen herleven. Beethoven verkeerde immers in welgestelde kringen: de Tsjechische kasteeltjes stralen als nieuw, de baljurken ruisen elegant voorbij. Op de kostuums werd niet beknibbeld. De muziek komt er bekaaider af: wel veel, maar nooit lang. Een flink deel van Beethovens oeuvre wordt er in flarden doorheen gejaagd. De meeste stukken worden uitgevoerd door de London Symphony Orchestra, geleid door Sir Georg Solti en met Murray Perahia op piano. Moderne instrumenten, dus niet kloppend met de instrumenten uit Beethovens tijd die de film laat zien.

Krabbé, in de persmap aangeduid als 'Renaissance man' omdat hij ook schildert en kookt, komt beter uit de verf dan Oldman. Terwijl Schindler de raamvertelling stuurt, figureert Beethoven slechts als pion in de terugblikken. Het lage gerommel om zijn toenemende doofheid aan te geven werkt wel goed. En zo'n zwijgzame Beethoven is beter te verteren dan het nerveuze gegiechel van Tom Hulce in 'Amadeus'.

Slim opzetje

Een meeslepende film wil het echter maar niet worden. De speurtocht van Schindler blijft steken in een slim opzetje. Het leidt tot een gemankeerde biografie, opgedeeld in fraai aangeklede scènes. In de veel te lang uitgesponnen finale worden alle losse eindjes ten overvloede aan elkaar geknoopt. Onder het 'Alle Menschen werden Brüder' wordt de tragiek van de arme Ludwig nog eens breed uitgemeten. De mythe van het ongelukkige genie is weer een aflevering rijker.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden