Immigratie zat hem meer dwars dan homohuwelijk

Extreem-rechtse schrijver wilde 'heldendood' in Notre Dame

De Franse extreem-rechtse intellectueel Dominique Venner, die dinsdag zelfmoord pleegde in de Notre Dame, wilde een spectaculaire politieke daad stellen. Zijn dood is een protest tegen het homohuwelijk, maar vooral tegen de 'catastrofe van de immigratie'.

Op het moment dat Venner zich voor het altaar door het hoofd schoot, bevonden zich 1500 bezoekers in de kerk, die geldt als de belangrijkste toeristische attractie in de wereld.

"Er zijn nieuwe, spectaculaire en symbolische daden nodig", schreef Venner, die 78 jaar werd, in een afscheidsbrief. De brief, die werd voorgelezen op een kleine rechtse radiozender, noemt 'de vervanging in Frankrijk en Europa van het ene volk door het andere' een misdaad. "Ik geloof dat mijn offer nodig is om de lethargie te doorbreken."

De brief verwijst ook naar het homohuwelijk, dat sinds kort een feit is in Frankrijk. Volgens Venner is het homohuwelijk een 'verwoestende aanval op de fundamenten van onze identiteit'.

Maar de tegenstanders van het mariage gay die aanstaande zondag weer zullen demonstreren, zouden hun strijd hoognodig moeten verbreden, waarschuwt hij. "En vriendelijke demonstraties zullen niet genoeg zijn om de ramp van de immigratie een halt toe toe te roepen."

Venner, die de Notre Dame 'respecteert en bewondert', was geen katholiek. Hij was een aanhanger van het paganisme of heidendom (zie kader), een poging aan te knopen bij voor-christelijke tradities van Europese bodem.

Uit een van zijn laatste boeken, hij publiceerde er zo'n vijftig, blijkt zijn fascinatie voor schrijvers die zichzelf van het leven benamen, zoals de fascistische romancier Pierre Drieu la Rochelle. Over de zelfmoord van de Japanse auteur Yukio Mishima merkte hij op dat in 'de oude Europese traditie van voor Plato' zelfmoord een daad van eer was, net zoals later voor de Samoerai.

In extreem-rechtse hoek is met verbijstering gereageerd op het 'martelaarschap' van Venner. Jean-Marie Le Pen, oprichter van het Front National, zei niet te begrijpen wat Venner - een uit het oog verloren kennis naar zijn zeggen - precies heeft bewogen. "Oproepen tot een strijd en er dan een eind aan maken, dat spreekt niet vanzelf."

Net als bij Le Pen was het verlies van Frans Algerije in 1962 een sleutelmoment in de politieke ontwikkeling van Venner, die actief was geweest voor het illegale leger OAS dat aanslagen pleegde in Algerije en Frankrijk. Hij zat kort in de gevangenis en richtte daarna enkele clubs op, waarvan veel uiteindelijk terecht kwamen bij het Front National. Hij richtte daarbij een historisch tijdschrijft op dat nog steeds verschijnt: 'La Nouvelle Revue de l'Histoire'. Tegenwoordig beroept de kleine partij Bloc Indentitaire zich op Venner.

Opmerkelijk was de reactie van Marine Le Pen, die het Front de laatste jaren probeert te ontdoen van radicale en gewelddadige elementen. Zij bracht Venner eerst een hommage op Twitter voor 'zijn poging het Franse volk wakker te schudden'. Twintig minuten later probeerde ze de indruk weg te nemen dat zij de stap rechtvaardigt. "Zonder leven en hoop is er geen herstel van Frankrijk mogelijk", zo luidde haar tweede tweet.

in het nieuws omdat...

.... hij zelfmoord pleegde in de Notre Dame. Die spectaculaire dood vestigt voor even de aandacht op een spirituele splinter: het paganisme of heidendom. Voor een paganist is het christendom wezensvreemd omdat het niet uit Europa afkomstig is. Venner wees het christendom ook af vanwege het universalisme, de boodschap dat mensen gelijkwaardig zijn.

In een van zijn laatste blogs (www.dominiquevenner.fr) schrijft hij misprijzend over Martin Luther King en Gandhi. Dat zijn in zijn visie activisten die de natuurlijke hiërarchie tussen de rassen hebben verstoord en die door slappe blanken om die reden worden vereerd.

Het paganisme, waar ook de Noorse massamoordenaar Anders Breivik belangstelling voor had, heeft in Frankrijk een onbekend aantal volgelingen. Enkele uren nadat Venners lichaam de kerk had verlaten, werd hij voor het gebouw, bij het standbeeld van Karel de Grote, herdacht door zo'n honderd man, mogelijk mede-paganisten. Het gezelschap, dat fakkels en een nationale vlag droeg, luisterde naar een onbekende redenaar en zong enkele militaire liederen. Vervolgens legden ze witte rozen bij het beeld waarna ze in stilte vertrokken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden