Immigratie bepaalt zondag de uitslag van de Italiaanse verkiezingen

Protest in Rome tegen racisme, fascisme en xenofobie. Aanleiding was de beschieting van migranten door een neonazi, eerder deze maand. Beeld NurPhoto via Getty Images
Protest in Rome tegen racisme, fascisme en xenofobie. Aanleiding was de beschieting van migranten door een neonazi, eerder deze maand.Beeld NurPhoto via Getty Images

Bij de verkiezingen in Italië, komende zondag, zal links klappen krijgen. De stemming wordt beheerst door de immigratiecrisis. Het 'linkse' dorpje Castellaccia is overspoeld door asielzoekers en voelt zich 'genaaid' door Rome.

Voor de inwoners van het piepkleine Castellaccia was het een complete verrassing dat er in 2015 een bus met asielzoekers aan kwam rijden. Tweeëntwintig jonge Afrikaanse mannen namen hun intrek in een groot huis aan het uiteinde van het langgerekte dorpje.

"Niemand had ons ingelicht. Niemand heeft ze aan ons voorgesteld. We waren geschokt", vertelt de gepensioneerde Giancarlo Mattafirri. In 2016 werden er nog eens twintig asielzoekers gedropt, dit keer in een leegstaande crèche midden in het dorpje. En zo is de situatie gebleven. Huisvrouw Gabriella Paolini (56) schudt haar hoofd. "Krankzinnig, 42 asielzoekers in een dorp met 56 inwoners."

Castellaccia is een Toscaanse pluk roze, lichtgele en beige huizen. Eromheen liggen velden vol olijf- en perzikbomen. Een bloeiende mimosa verspreidt er een zoete geur. De stad Grosseto is niet ver weg. Mattafirri en Paolini klagen dat hun aangename rust is verdwenen nu er hier zo veel mannen uit Ghana, Ivoorkust, Nigeria, Gambia en Senegal wonen.

Lanterfanten

Mattafirri: "Ze fietsen soms midden op de weg, zonder verlichting. Ze hebben een meisje in de bus lastiggevallen. Ze draaien tot diep in de nacht harde muziek. Van integratie is geen sprake, we zeggen alleen buongiorno en buonasera tegen elkaar." Paolini: "Ze krijgen gratis eten, gratis medicijnen, een gratis busabonnement, gratis beltegoed. Dat betalen wij, terwijl zij de hele dag lanterfanten."

De plotselinge komst van bootmigranten in hun woonplaatsje, waar ze geen enkele invloed op hadden, heeft hun stemgedrag radicaal veranderd, zeggen beide buren. Hun leven lang hebben ze links gestemd.

Rechts stemmen

Bij de vorige parlementsverkiezingen, vijf jaar geleden, gingen hun stemmen naar de Democratische Partij van Matteo Renzi. Maar zondag gaan ze rechts stemmen. Mattafirri noemt het 'traumatisch' dat hij nu voor de eurosceptische anti-immigratiepartij Lega gaat. Zijn buurvrouw: "Ik kies waarschijnlijk ook voor die partij. Renzi heeft ons genaaid".

Castellaccia ligt in een kiesdistrict waar de centrumlinkse Democratische Partij in 2013 nog overtuigend won, net als in heel Toscane - het gewest staat bekend als een rood bastion. Maar peilingen wijzen uit dat in het kiesdistrict van Grosseto de rechtse lijstverbinding van de liberale partij Forza Italia, de rechtse Lega en de extreem-rechtse Broeders van Italië een goede kans maakt om te winnen.

Landelijk is het beeld hetzelfde: de rechtse coalitie gaat op 4 maart de winst pakken. De Democratische Partij blijft in de peilingen achter bij protestpartij Vijfsterrenbeweging.

Werkgelegenheid en immigratie

Immigratie - dat wil zeggen: de komst via zee van 600.000 asielzoekers in de afgelopen jaren - beheerst de verkiezingscampagne behoorlijk. Volgens opiniepeilers is dat onderwerp doorslaggevend voor een op de drie kiezers. Daarom belooft Silvio Berlusconi 'een half miljoen illegalen uit te zetten' en Lega-leider Matteo Salvini dat 'de Italianen eerst komen'. "De grootste zorg van de kiezers is nog altijd met afstand de werkgelegenheid. Maar op de tweede plaats komt de immigratie", zegt de directeur van peilingbureau Swg in dagblad Il Messaggero.

Castellaccia wordt bestuurd door de socialistische burgemeester Elisabetta Iacomelli. Haar partijtje maakt deel uit van de huidige centrumlinkse regering. De burgemeester steekt de hand in eigen boezem. In het middeleeuwse gemeentehuis zegt ze dat de asielzoekers veel beter over alle Italiaanse gemeenten hadden moeten worden verspreid.

"We hadden ook meer aan integratie moeten doen. Alleen Italiaanse les is onvoldoende", meent ze. "En we hadden beter moeten communiceren dat we anderen altijd moeten helpen." Iacomelli zucht. "We gaan komende zondag harde klappen krijgen."

Meer artikelen over de Italiaanse verkiezingen: Met de verkiezingen in zicht zwakt de euroscepsis bij de populistische partijen in Italië flink af; Het thema van de verkiezingen in Italië lijkt een uitgemaakte zaak: immigratie is hét onderwerp.

Wat te doen met de stroom migranten?

De Italiaanse immigratiecrisis barst in 2013 los, wanneer de Democratische Partij net aan de macht is gekomen. In eerste instantie hebben de Italianen weinig moeite met de komst van zo'n 200.000 bootmigranten per jaar. Maar sinds 2016 barricaderen Italianen hier en daar wegen om de komst van asielzoekers te verhinderen. Eerder deze maand schiet een neonazi zes Afrikaanse immigranten in Macerata neer.

Van het Europese spreidingsbeleid komt weinig terecht en de buurlanden van Italië controleren hun grenzen strenger. Asielprocedures nemen jaren in beslag. Uitgeprocedeerde asielzoekers het land uitzetten is enorm moeilijk. Daardoor blijven er steeds meer bootmigranten - onder wie maar weinig politieke vluchtelingen zitten - in Italië.

Eind 2016 komt er een nieuwe minister van binnenlandse zaken, Marco Minniti, die een nieuw beleid start: hij sluit onder andere omstreden deals met Libische bestuurders en geeft geld en boten aan de Libische kustwacht. Daardoor belanden er in 2017 veel minder bootmigranten in Italië (119.000) dan in 2016 (181.000).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden